Medya okuryazarlığı konulu tezlerin meta-sentezi; 2007-2023 yılları arası

Bu araştırmada, Türkiye'de medya okuryazarlığı üzerine gerçekleştirilmiş lisansüstü tezlerin meta-sentez yöntemi kullanılarak incelenmesi ve medya okuryazarlığı konusunda nasıl bir eğilimin olduğunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Dâhil etme ve hariç tutma kriterleri belirlenerek, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Tarama Merkezi veri tabanında erişime açık olan, 2007-2023 yılları arasında hazırlanmış 53 yüksek lisans tezi ve 18 doktora tezi olmak üzere toplam 71 lisansüstü tez araştırma kapsamına alınmış ve tematik sentezleme metodu ile çözümlenmiştir. Araştırma amacına uygun olarak tezlerin her biri yayımlanma yılı, hazırlandığı üniversite, araştırma yöntemi, örneklem grubu, örneklem büyüklüğü, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, sonuçlar ve öneriler çerçevesinde analiz edilmiştir. Sentez aşamasında alt temalar çıkarılmış ve kodlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre medya okuryazarlığı konulu lisansüstü tezlerin çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde olduğu; en çok tezin 2013 yılında yayımlandığı; en çok tezin hazırlandığı üniversitenin Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi olduğu; tezlerde tercih edilen araştırma yönteminin ağırlıklı olarak nicel araştırma yöntemi olduğu; en çok tercih edilen araştırma desenlerinin tarama deseni ve durum çalışması deseni olduğu; örneklem grubu olarak en çok ortaokul öğrencileri, öğretmen adayları ile çalışıldığı ve onları öğretmenlerin takip ettiği; örneklem büyüklüğünün çoğunlukla 1-200 aralığında olduğu; en fazla kullanılan veri toplama aracının ölçek olduğu; nicel veri analiz yöntemi olarak en fazla T- testi, nitel veri analiz yöntemi olarak en çok içerik analizi kullanıldığı belirlenmiştir.

In this study, it was aimed to examine the postgraduate theses on media literacy in Turkey by using the meta-synthesis method and to reveal how there is a trend in media literacy. By determining the inclusion and exclusion criteria, a total of 71 postgraduate theses, 53 master's theses and 18 doctoral dissertations, prepared between 2007 and 2023, which are open to access in the Higher Education Council (YÖK) National Thesis Scanning Center database, were included in the research and analyzed by thematic synthesis method.In accordance with the purpose of the research, each thesis was analyzed in terms of the year of publication, university, research method, sample group, sample size, data collection tools, data analysis methods, results and recommendations. In the synthesis phase, sub-themes were extracted and coded. According to the findings, the majority of the postgraduate theses on media literacy are at the master's level; most of the theses were published in 2013; the university where most of the theses were prepared was Çanakkale Onsekiz Mart University; the research method preferred in the theses is mainly quantitative research method; the most preferred research designs are survey design and case study design; the sample group was mostly secondary school students and pre-service teachers, followed by teachers; the sample size was mostly in the range of 1-200; the most commonly used data collection tool was scale; the most commonly used quantitative data analysis method was T-test, and the most commonly used qualitative data analysis method was content analysis.