Ergenlerde dijital bağımlılığı açıklamaya yönelik bir model: Benlik algısının, sosyal-duygusal öğrenmenin, ebeveyn ve arkadaş ilişkilerinin rolü

Bu araştırmada ergenlerde dijital bağımlılık düzeylerinin benlik algısı, ebeveyn ilişkileri, arkadaş ilişkileri ve sosyal duygusal öğrenme becerileri ile oluşturulan çoklu doğrusal regresyon modeli ile incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, iki ya da daha fazla sayıdaki değişken arasındaki değişimin varlığını belirlemeyi amaçladığından yordamaya yönelik korelasyonel bir çalışmadır. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzincan ilinde yer alan orta öğretim okullarında öğrenim gören öğrenciler arasından seçkisiz atama yöntemiyle belirlenen 504 lise öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Dijital Bağımlılık Ölçeği, Ergen-Ebeveyn İlişkileri Ölçeği, Arkadaşlık Kalitesi Ölçeği, Benlik Algısı Ölçeği ve Sosyal ve Duygusal Öğrenme Ölçeği ile elde edilmiş, verilerin analizinde Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre benlik algısı, ebeveyn ilişkileri ve sosyal ve duygusal öğrenme becerilerinin ergenlerin dijital bağımlılık düzeylerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu; arkadaş ilişkileri değişkeninin ise anlamlı bir yordayıcısı olmadığı görülmüştür. Ayrıca, araştırma kapsamında geliştirilen modelin ergenlerde dijital bağımlılığa ilişkin toplam varyansın yaklaşık %27'sini açıkladığı tespit edilmiştir.

This study was aimed at examining the levels of digital addiction in adolescents with a multiple linear regression created with self-perception, parental relationships, peer relationships, and social-emotional learning skills. Since the research aims to determine the existence of change between two or more variables, it is a correlational study for prediction. The study group consisted of 504 high school students determined by the random assignment method among the students studying in high schools in Erzincan in the 2022–2023 academic year. The data were obtained through the Personal Information Form, the Digital Addiction Scale, the Adolescent-Parent Relationships Scale, the Friendship Quality Scale, the Self-Perception Scale, and the Social and Emotional Learning Scale, and Multiple Linear Regression Analysis was used to analyze the data. According to the results obtained from the study, self-concept, parental relationships, and social and emotional learning skills were found to be significant predictors of adolescents' digital addiction levels, while friendship quality variable was not significant predictor. In addition, the model developed within the scope of the research explains approximately 27% of the total variance of digital addiction in adolescents.