Ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığının psikososyal yordayıcıları: Bir model testi

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığının psikososyal yordayıcılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla akran zorbalığı, okul kültürü, ebeveyn kabul-reddi, temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal duygusal öğrenme becerileri ile oluşturulan hipotetik model test edilmiştir. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Tokat ili genelinde yer alan ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler arasından seçkisiz atama yöntemiyle belirlenen 565 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Zorbalık Eğilimi Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği, Ergenlerde Sosyal ve Duygusal Öğrenme Ölçeği, Okul Kültürü Ölçeği ve Ebeveyn Kabul-Reddi Ölçeği-Çocuk Formu ile elde edilmiş, verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; ortaokul öğrencilerinde sosyal ve duygusal öğrenme becerileri ve okul kültürü zorbalık eğilimini doğrudan yordamaktadır. Temel psikolojik ihtiyaçlar zorbalık eğilimini sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla, okul kültürü zorbalık eğilimini temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla yordamaktadır. Ebeveyn kabul-reddi zorbalık eğilimini sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla yordamaktadır. Ebeveyn kabul-reddi zorbalık eğilimini temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla yordamaktadır.

This study was aimed at examining the psychosocial predictors of peer bullying in middle school students. For this purpose, the hypothetical model created with peer bullying tendencies, school culture, parental acceptance and rejection, basic psychological needs, and social-emotional learning skills was tested. The research group consisted of 565 middle school students who were randomly selected from among the students studying in middle schools in Tokat in the 2022–2023 academic year. The data were obtained through the Personal Information Form, the Bullying Tendency Scale, the Basic Psychological Needs Scale, the Social and Emotional Learning Scale for Adolescents, the School Culture Scale, and the Parental Acceptance-Rejection Scale-Child Form. Structural Equation Modeling (SEM) was used to analyze the data. According to the results of the study; social and emotional learning skills and school culture directly predict bullying tendencies. Basic psychological needs predict bullying tendencies through social and emotional learning skills, school culture predicts bullying tendencies through basic psychological needs and social and emotional learning skills. Parental acceptance and rejection predict bullying tendencies through social and emotional learning skills.