Diabetes mellituslu hastalarda D vitamini ve parathormon düzeyinin mikrovasküler komplikasyonlarla ilişkisi

Giriş: Diyabetin neden olduğu mortalite ve morbiditenin büyük bir kısmını vasküler komplikasyonlar oluşturmaktadır. D vitamininin glikoz metabolizması üzerinde önemli etkileri vardır. D vitamini insülin sentezine katkıda bulunur ve insüline karşı gelişen periferik direncin azalmasında rol oynar. Ayrıca D vitamini renin anjiotensin aldosteron sistemini baskılayıp albüminüriyi azaltırken, anti-inflamatuar, immünmodülatör ve hücre proliferasyonu düzenleyici etkileri de vardır. Fakat D vitamini eksikliği ve gelişen sekonder hiperparatiroidinin mikrovasküler komplikasyonlar ile ilişkisi net değildir. Bu çalışmada D vitamini ve Parathormon (PTH) düzeylerinin diyabetik nöropati, retinopati ve nefropati ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Kesitsel nitelikteki bu çalışmaya 18 yaş üzeri Diabetes Mellitus tanısı olan 510 hasta dahil edilmiştir. Klinik bilgiler değerlendirilerek laboratuvar sonuçları tıbbi kayıtların incelenmesi yoluyla elde edilmiştir. Hastalar D vitamini seviyesine göre eksiklik (D vitamini < 10 ng/mL), yetersizlik (10 ng/mL ≤ D vitamini < 20 ng/mL) ve D vitamini yeterli (D vitamini ≥ 20 ng/mL) olarak üç gruba ayrıldı. Parathormon düzeyinin≥88 pg/mL olması hiperparatiroidi olarak tanımlandı. Gruplar arasında mikrovasküler komplikasyonların oranları araştırıldı. Bulgular: Hastalar D vitamini düzeyine göre gruplandırıldığında, gruplar arasında diyabetik nefropati ve diyabetik retinopati açısından istatistiksel olarak anlamlı fark varken diyabetik nöropati açısından fark yoktu. D vitamini düzeyi arttıkça diyabetik nefropati ve diyabetik retinopati sıklığının azaldığı görüldü. Hastalar PTH düzeyine göre gruplandırıldığında, gruplar arasında diyabetik nefropati açısından istatistiksel olarak anlamlı fark varken, diyabetik retinopati ve diyabetik nöropati açısından fark yoktu. PTH düzeyi arttıkça diyabetik nefropati görülme sıklığının arttığı görüldü. D vitamininin diyabetik retinopatinin bağımsız öngördürcüsü olduğu, PTH'ın ise diyabetik nefropatinin bağımsız öngördürücüsü olduğu saptandı. Sonuç: Diyabetik hastalarda D Vitamini eksikliğinin taranması ve D vitamini takviyesi sağlanması hem kan şekeri regülasyonunu sağlamada hem de diyabetik nefropati ve diyabetik retinopati gelişimini önlemede faydalı olabilir. Ayrıca klinik pratikte, D vitamini seviyesine ek olarak, çalışmamızda tespit etmiş olduğumuz PTH ve diyabetik nefropati ilişkisi nedeni ile, diyabet hastalarında PTH düzeyi takibi ek fayda sağlayabilir. Diyabete bağlı mikrovasküler komplikasyonlar ile D vitamini ve PTH seviyesi ilişkisini araştıracak, sebep sonuç ilişkisini ortaya koymayı amaçlayan çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, D vitamini, Parathormon, Diyabetik Mikrovasküler Komplikasyonlar

Introduction: Vascular complications constitute a large part of the mortality and morbidity caused by diabetes. Vitamin D has important effects on glucose metabolism. Vitamin D contributes to insulin synthesis and plays a role in reducing peripheral resistance to insulin. In addition, while vitamin D suppresses renin angiotensin aldosterone system and reduces albuminuria, it also has anti-inflammatory effects, immunomodulatory and cell proliferation regulatory effects. However, the relationship of vitamin D deficiency and developing secondary hyperparathyroidism with microvascular complications is not clear. In this study, we aimed to evaluate the relationship of vitamin D and parathormone (PTH) levels with diabetic neuropathy, retinopathy and nephropathy. Materials and Methods: 510 patients over 18 years of age with Diabetes Mellitus were included in this cross-sectional study. Clinical information was evaluated and laboratory results were obtained through examination of medical records. Patients were divided into three groups according to their vitamin D level as those with deficiency (vitamin D < 10 ng/mL), insufficiency (10 ng/mL ≤ vitamin D < 20 ng/mL), and those with adequate vitamin D (vitamin D ≥ 20 ng/mL). Parathormone level ≥88 pg/mL was defined as hyperparathyroidism. The rates of microvascular complications between groups were investigated. Results: When the patients were grouped according to their vitamin D levels, there was a statistically significant difference between the groups in terms of diabetic neuropathy and diabetic retinopathy, but there was no difference in terms of diabetic nephropathy. It was observed that the frequency of diabetic neuropathy and diabetic retinopathy decreased as the vitamin D level increased. When the patients were grouped according to PTH levels, there was a statistically significant difference between the groups in terms of diabetic neuropathy, but there was no difference in terms of diabetic retinopathy and diabetic neuropathy. It was observed that the incidence of diabetic neuropathy increased as the PTH level increased. It was determined that vitamin D was an independent predictor of diabetic retinopathy, and PTH was an independent predictor of diabetic nephropathy. Conclusion: Screening for vitamin D deficiency and providing vitamin D supplementation in diabetic patients may be beneficial both in providing blood sugar regulation and in preventing the development of diabetic neuropathy and diabetic retinopathy. Also, in clinical practice, in addition to vitamin D levels, PTH level monitoring in diabetic patients may provide additional benefit due to the relationship between PTH and diabetic neuropathy that we found in our study. There is a need for studies that will investigate the relationship between diabetes-related microvascular complications and vitamin D and PTH levels, and aim to reveal the cause-effect relationship. Keywords: Diabetes Mellitus, Vitamin D, Parathormone, Diabetic Microvascular Complications