Adenozin trifosfatın sıçanlarda amiodaron ile indüklenen oksidatif ve inflamatuar akciğer hasarına etkisi

Amiodaron atriyal fibrilasyon gibi supraventriküler ve ventriküler taşiaritmilerin önlenmesinde yaygın olarak kullanılan sınıf III antiaritmik bir ilaçtır (1). Ayrıca amiodaron atriyal fibrilasyon ataklarının önlenmesinde en etkili antiaritmik ilaçtır (2). Antiaritmik etkisi sodyum, potasyum ve kalsiyum kanallarını etkilemesinin yanı sıra beta reseptör blokajından da kaynaklanır (4). Ancak, amiodaron kullanımı sırasında tiroid, akciğer, karaciğer, göz, cilt, merkezi ve periferik sinir sistemi gibi pek çok organda toksisiteye neden olabilmektedir (5). Amiodaron kullanan hastalarda hipersensitivite pnömonisi, alveolar pnömoni, fibrozis, plöritis, bronşiolit obliterans ve organize pnömoni dahil olmak üzere pulmoner toksisite, vakaların %10-15'ine varan oranlarda ortaya çıkmakta ve tanının gözden kaçması durumunda ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir (4). Amiodaron pnömonisinde hastaların %21 ile %33'ünde mortalite görüldüğü rapor edilmiştir (6). Amiodaron uygulamasına bağlı hasarlı akciğer dokusunda malondialdehit (MDA) düzeyinde artış, glutatyon ve total antioksidan düzeyinde azalma gösterilmiştir (8). Ayrıca amiodarona bağlı akciğer hasarının patogenezinde oksidanların dışında interlökin-6 (IL-6) gibi proinflamatuar sitokinlerin de rol aldığı belirtilmiştir (9). Amiodaron ilişkili akciğer hasarının patogenezi yeterince açıklanamamakla beraber, literatürde amiodaronun hücrelerde adenozin trifosfat'ın (ATP) tükenmesine neden olduğu bilgilerine rastlanmaktadır (10). Amiodaronun hücresel ATP kaybına bağlı olarak akciğer hasarına neden olduğu histopatolojik olarak da gösterilmiştir (11). ATP' nin reaktif oksijen radikallerini (ROS) temizleyen antioksidanların sentezine katıldığı bilinmektedir (13). Edinilen bu bilgiler, amiodaron kaynaklı oksidatif ve inflamatuar akciğer hasarının ATP eksikliğine bağlı ROS ve proinflamataur mediatör üretim artışı ile ilişkili olabileceğine işaret etmektedr. Literatürde ATP'nin amiodaron ile indüklenen akciğer hasarına etkisini araştıran çalışmalara rastlanmadı. Bu nedenle çalışmamızın amacı, ATP'nin sıçanlarda amiodaronun olası oksidatif ve inflamatuar akciğer hasarına karşı etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır.

Aim: To investigate the biochemical and histopathological effects of adenosine triphosphate (ATP) on amiodarone-induced oxidative and inflammatory lung damage in rats. Materials and Methods: Experimental animals were divided into four groups: healthy (HG), amiodarone alone (AMD), amiodarone + 2 mg/kg ATP (AATP-2), and amiodarone + 4 mg/kg ATP (AATP-4). Amiodarone was administered orally at a dose of 50 mg/kg, and ATP was administered intraperitoneally at doses of 2 and 4 mg/kg for 14 days. At the end of the experiment, all animals were sacrificed, and lung tissues were collected for biochemical and histopathological examination. Results: Biochemical findings showed that amiodarone increased the levels of oxidative parameters such as malondialdehyde (MDA; p<0.001) and interleukin-6 (IL-6; p<0.001), while reducing antioxidant levels, including total glutathione (tGSH; p<0.001), superoxide dismutase (SOD; p<0.001), and catalase (CAT; p<0.001). ATP administration at 2 mg/kg resulted in less pronounced changes in these parameters, and ATP at 4 mg/kg restored these values to levels similar to the healthy group. Histopathological examination of lung tissues revealed peribronchial dense lymphocyte infiltration, increased connective tissue in the interalveolar septa, and vascular congestion in the AMD group. These findings were mitigated by ATP administration. In the AATP-2 group, lymphocyte infiltration in the peribronchial area, connective tissue density in the interalveolar septa, and vascular congestion were reduced. The histological appearance of lung tissues in the AATP-4 group was similar to that of the healthy group. Conclusion: Biochemical and histopathological data demonstrated that amiodarone disrupts the oxidant/antioxidant balance in lung tissue, shifting it toward oxidants and causing damage. These results suggest that ATP may be beneficial in preventing amiodarone-induced oxidative and inflammatory lung damage.