iklim değişikliği nedeniyle yerinden edilmelerin insan hakları ve sosyal adalet bağlamında değerlendirilmesi

Son yıllarda iklim değişikliğinin etkileri yalnızca doğal ekosistemleri değil, aynı zamanda insan yerleşimlerini ve toplumsal yapıları da derin biçimde etkilemektedir. Özellikle iklim temelli yerinden edilme süreçleri, sosyal adalet ve insan hakları bağlamında çok katmanlı sorun alanları doğurmaktadır. Bu çalışma, iklim değişikliğine bağlı zorunlu yerinden edilmeleri insan hakları ve sosyal adalet perspektifinden bütünleşik bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel araştırma sorunsalı, iklim değişikliğine bağlı göç olgusunun insan hakları ihlalleri ve sosyal adaletsizliklerle nasıl kesiştiği üzerine odaklanmaktadır. Bu çerçevede geliştirilen temel hipotez, mevcut uluslararası hukuk normlarının yetersizliği ve derinleşen sosyoekonomik eşitsizliklerin, yerinden edilen bireylerin temel haklara erişimini güçleştirdiği ve sosyal adaletin tesisini önemli ölçüde engellediğidir. Araştırma kapsamında ulusal ve uluslararası düzeyde akademik çalışmalar, sözleşmeler, bildirgeler, politika raporları ve örnek vakalar sistematik biçimde incelenmiştir. Böylece iklim değişiliği yerinden edilmeler, hukuksal, toplumsal ve çevresel boyutlarıyla disiplinlerarası bir perspektifle değerlendirilmiş ve insan hakları odaklı çözüm önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır.

In recent years, the impacts of climate change have profoundly affected not only natural ecosystems but also human settlements and social structures. In particular, climate-induced displacement processes have given rise to complex, multilayered problem areas in the context of social justice and human rights. This study aims to examine forced displacements resulting from climate change through an integrated approach from the perspectives of human rights and social justice. The main research problem of the study focuses on how the phenomenon of climate-induced migration intersects with human rights violations and social injustices. Within this framework, the central hypothesis posits that the inadequacy of existing international legal norms and deepening socio-economic inequalities significantly hinder displaced individuals' access to fundamental rights and obstruct the realization of social justice. The research systematically analyzes academic studies, conventions, declarations, policy reports, and case examples at both national and international levels. In doing so, climate-induced displacements are evaluated through a multidisciplinary perspective encompassing legal, social, and environmental dimensions, and human rights-oriented solution proposals are sought to be developed.