Ağırlık yönetiminde iştah kontrolü üzerine olumlu etkileri olan yeni bir fonksiyonel içecek formülasyonunun geliştirilmesi

Amaç: Bu çalışma ağırlık yönetiminde iştah kontrolüne yönelik Rooibos, Gurmar, Karahindiba, Mate ve Ginseng bitkileri esas alınarak geliştirilen beş farklı fonksiyonel içeceğin (K, A, B, C, D) biyoaktif bileşenlerinin artırılmasına odaklanarak gıda bilimi ve sağlık alanında yeni formülasyonların geliştirilmesi amacıyla planlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Fonksiyonel içecek örneklerinin fiziksel, kimyasal ve duyusal özellikleri sistematik olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: C drogu (%10,78) en yüksek Briks değeri ve K drogu (%0,24) en düşük toplam asit seviyesine sahip örnek olmuştur. D drogu (78,36 mg GAE/100 mL) en yüksek toplam fenolik madde içeriğiyle güçlü bir antioksidan potansiyeli sergilemiştir. DPPH (34,12 µmol Trolox/mL), FRAP (39,80 µmol Trolox/mL) ve ABTS (29,55 µmol Trolox/mL) kapasitelerinde D drogunda; CUPRAC aktivitesinde ise A drogunda (46,19 µmol Trolox/mL) en yüksek değerler tespit edilmiştir. α-amilaz (%34,45) ve α-glukozidaz (%30,11) inhibisyonu açısından D drogu en yüksek performansı göstermiştir. Ayrıca C drogunda (%31,07 amilaz inhibisyon ve %27,98 α-glukozidaz inhibisyon), mate bitkisinin etkisiyle güçlü bir inhibisyon sergilerken, K drogu her iki enzimi inhibe etmede en düşük kapasiteye sahip olan örnek olmuştur. Fe, Ca, Mg, K ve Na mineral maddeleri açısından D drogu (2,20 Fe, 46,59 Ca, 70,09 Mg, 167 K, 37,19 Na mg/L) en yüksek değerlere sahiptir. Yüksek mineral içeriği de D drogunun fonksiyonel bir içecek olarak değerlendirilmesini desteklemektedir. Duyusal parametreler değerlendirildiğinde, B drogu en çok genel kabul edilebilirlik (7,80) puanı alarak, renk ve görünüş (8,28) ve tat (7,28) gibi belirli parametrelerde de öne çıkan içecektir. Sonuç: Bulgular D drogunun sağlığı destekleyici bileşenler açısından üstünlüğünü ortaya koyarken, B drogunun tercih edilebilir duyusal özellikleri ile tüketici memnuniyetinde lider olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu çalışma, kontrol grubuna göre diğer drogların yeni nesil fonksiyonel içeceklerin geliştirilmesinde önemli bir bilimsel temel sunduğunu ortaya koymuştur.

Aim: This study was planned to develop new formulations in the field of food science and health by focusing on increasing the bioactive components of five different functional beverages (K, A, B, C, D) developed based on Rooibos, Gurmar, Karahindiba, Mate and Ginseng plants for appetite control in weight management. Materials and Methods: The physical, chemical, and sensory properties of functional beverage samples were systematically evaluated. Results: Drug C (10.78%) had the highest Brix value and drug K (0.24%) had the lowest total acid level. Drug D (78.36 mg GAE/100 mL) exhibited a strong antioxidant potential with the highest total phenolic content. The highest values for DPPH (34.12 µmol Trolox/mL), FRAP (39.80 µmol Trolox/mL), and ABTS (29.55 µmol Trolox/mL) capacities were determined in drug D; for CUPRAC activity, the highest value was determined in drug A (46.19 µmol Trolox/g). Drug D showed the highest performance in terms of alpha-amylase (34.45%) and alpha-glucosidase (30.11%) inhibition. Additionally, drug C (31.07% amylase inhibition and 27.98% alpha-glucosidase inhibition) exhibited strong inhibition due to the effect of Mate, while drug K had the lowest inhibition capacity for both enzymes. In terms of Fe, Ca, Mg, K, and Na minerals, drug D had the highest values (2.20 Fe, 46.59 Ca, 70.09 Mg, 167 K, 37.19 Na mg/L). Its high mineral content also supports the evaluation of drug D as a functional beverage. When sensory parameters were evaluated, drug B received the highest overall acceptability score (7.80) and stood out in certain parameters such as color and appearance (8.28) and taste (7.28). Conclusion: The findings demonstrated the superiority of drug D in terms of health-supporting components, while drug B led in consumer satisfaction with its favorable sensory properties. Furthermore, this study provided an important scientific basis for the development of new-generation functional beverages using other drugs compared to the control group.