Avrupa komisyonu Türkiye raporlarında çocuk haklarına yönelik ifadelerin analizi

Bu tezin amacı, Türkiye'deki çocuk haklarının gelişimine önemli katkılarda bulunan Avrupa Komisyonu'nun Türkiye raporlarında çocuk haklarına yönelik ifadeleri analiz ederek var olan durumu tespit etmek ve çocuk haklarının geliştirilmesi ve çocukların sorunlarının azaltılmasına yönelik önerilerde bulunmaktır. Nitel araştırma yaklaşımlarından doküman tarama tekniğinin kullanıldığı çalışmada, konuyla ilgili çeşitli kitaplar, gazete haberleri, makaleler ve raporlar gerek kavramsal gerekse istatistiksel açıdan analiz edilmiştir. Bu bağlamda, 1998 yılından başlayarak 2024 yılına kadar düzenli bir şekilde yayımlanan 26 adet Avrupa Komisyonu Türkiye raporu incelenmiş, Türkiye'de çocuk hakları ve çocukların sorunlarına yönelik önemli bulgular tespit edilmiştir. Çocuk yoksulluğu, çocuk işçiliği, çocuk evlilikleri, okula devam edemeyen çocuklar, sokak çocukları, çocuğa yönelik şiddet ve cinsel istismar vakaları, çocuk mahkemelerinin ve cezaevlerinin yetersizliği, farklı inançtan çocuklara yönelik zorunlu din dersleri ve anadilde eğitimde ilgili yaşanan sorunlar başta olmak üzere çocukların hakları ve sorunlarına yönelik tespit ve öneriler ortaya konulmaktadır. Tezde, ayrıca, Türkiye'de çocuk hakları konusunda mevcut durum, farklı rapor ve veriler yardımıyla ortaya konulmakta, yaşanan sorunlar ve sebepleri analiz edilmekte ve sonuç bölümünde çocuk haklarının geliştirilmesine ve çocukların sorunlarına yönelik çözüm önerilerinde bulunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Çocuk, Çocuk Hakları, Avrupa Komisyonu Raporları.

The aim of this thesis is to analyze the statements on children's rights in the European Commission's Türkiye reports, which have made significant contributions to the development of children's rights in Türkiye, to identify the current situation and to offer recommendations for improving children's rights and alleviating children's problems. Using the document review technique, a qualitative research approach, the study analyzed various books, newspaper articles, articles, and reports on the subject from both conceptual and statistical perspectives. In this context, 26 European Commission Türkiye reports published regularly from 1998 to 2024 were examined and important findings regarding children's rights and children's problems in Türkiye were identified. Findings and recommendations regarding children's rights and problems, particularly child poverty, child labor, child marriage, out-of-school children, street children, violence and sexual abuse against children, inadequate juvenile courts and prisons, compulsory religious education for children of different faiths, and problems with mother tongue education, are presented. In addition, in this thesis, the current situation regarding children's rights in Türkiye is presented with the help of different reports and data, and solutions are suggested for the development of children's rights and children's problems. Key Words: European Union, Child, Children's Rights, European Commission Reports.