Eğitim örgütlerinde çatışma ve nedenleri, okul yöneticilerinin çatışma yönetiminde kullandıkları stratejilerin incelenmesi

Bu araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı kapsamında, Erzincan ilindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan 15 okul yöneticisinin görüşleri doğrultusunda, çatışma kavramına ilişkin algılarını, okul yöneticisi-öğretmen ve öğretmen-öğretmen çatışmalarının nedenlerini, sonuçlarını ve yönetim stratejilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseniyle yürütülmüştür. Katılımcılar uygun örnekleme yöntemiyle belirlenmiş; veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Okul yöneticileri çatışmayı fikir ayrılığı, uyuşmazlık, zıtlık ve iletişim eksikliği olarak tanımlamaktadır. Yöneticilerle öğretmenler arasındaki çatışmalar; görev ihmali, işlerin eksik veya geç yapılması ve ayrıcalık talepleri gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır. Öğretmenler arasındaki çatışmalar ise çoğunlukla farklı eğitim yaklaşımları, bireysel özellikler ve siyasi görüş ayrılıklarıyla ilişkilidir. Yöneticiler, doğrudan taraf oldukları çatışmalarda durumu gözlemleyip anlamaya çalıştıktan sonra uzlaşma veya yönetsel düzenlemeler temelli hükmetme çözüm yollarına başvurmaktadır. Taraf olmadıkları öğretmen-öğretmen çatışmalarında ise, çatışmanın etkisine göre kaçınma, arabuluculuk ya da yönetsel düzenlemelerlere dayalı hükmetme stratejilerini kullanmaktadırlar. Çatışmalar; okul ikliminin bozulması, verimliliğin düşmesi ve huzursuzluk gibi olumsuz etkilerin yanında, yeni bakış açıları kazandırma ve problemlerin fark edilmesini sağlama gibi olumlu katkılar da sunabilmektedir. Etkili çatışma yönetimi için yöneticilerin adil, iletişime açık ve uzlaştırıcı bir tutum benimsemeleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Çatışma, Yönetici, Eğitim Örgütleri, Çatışma Yönetimi, Çatışma Yönetim Stratejileri

This study aims to identify secondary school administrators' perceptions of conflict, the causes and consequences of conflicts between administrators and teachers, as well as between teachers themselves, and the strategies used to manage such conflicts. The research was conducted during the 2024–2025 academic year with 15 school administrators working in secondary schools in Erzincan, Türkiye. The study employed a qualitative research design based on phenomenology. Participants were selected through purposive sampling, and data were collected via semi-structured interviews. School administrators define conflict as disagreement, incompatibility, opposition, and lack of communication. Conflicts between administrators and teachers often stem from negligence of duties, incomplete or delayed work, and demands for special treatment. Conflicts among teachers are mainly attributed to differences in educational approaches, individual characteristics, and political views. When administrators are directly involved in conflicts, they initially observe and try to understand the situation before applying resolution strategies such as reconciliation or rule-based decision-making. In conflicts between teachers, depending on the impact, administrators may use avoidance, mediation, or regulation-based intervention strategies. Conflicts may negatively affect the school climate, reduce productivity, and create tension. However, they may also contribute positively by introducing new perspectives, identifying problems, and fostering institutional development. For effective conflict management, it is recommended that school administrators adopt a fair, communicative, and solution-oriented approach. Keywords: Conflict, Administrator, Educational Organizations, Conflict Management, Conflict Management Strategies