Laparoskopik kolesistektomilerde pnömoperitoneumun postoperatif atelektaziye ve Clara Cell Protein 16 düzeyine etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, laparoskopik kolesistektomi cerrahisi uygulanan hastalarda postoperatif dönemde gelişebilecek atelektaziyi akciğer ultrasonografisi ile değerlendirmek ve aynı zamanda Clara Cell Protein 16 (CCP16) düzeylerindeki değişimleri incelemektir. Böylece postoperatif akciğer hasarının invaziv olmayan yöntemlerle erken dönemde tanınması, komplikasyonların önlenmesine katkı sağlanması ve klinik pratikte akciğer ultrasonografisi ile biyobelirteç kullanımının birlikte etkinliğinin ortaya konması hedeflenmiştir. Ayrıca, bu parametrelerin klinik pratikte birbirini tamamlayıcı tanısal değer sunup sunamayacağı da araştırılmıştır. Gereç ve yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülmüş, etik kurul onayı ve hasta onamları alındıktan sonra 18– 70 yaş arası, Amerikan Anesteziyoloji Derneği sınıflandırması (American Society of Anesthesiologists- ASA sınıflandırması) I–II risk grubunda, elektif laparoskopik kolesistektomi cerrahisi uygulanan 91 hasta dahil edilmiştir. Morbid obez, ciddi komorbiditesi olan ve acil şartlarda opere edilen hastalar dışlanmıştır. Hastaların demografik verileri, sigara öyküsü, cerrahi ve anestezi süresi kaydedilmiş; intraabdominal basınca göre 8–12 milimetre civa (mmHg) Grup L (n=44) ve 12–15 mmHg Grup S (n=47) olarak iki gruba ayrılmıştır. Tüm hastalara standart anestezi indüksiyon ve idamesi uygulanmış, intraoperatif vital parametreler belirlenen zaman noktalarında kaydedilmiştir. Akciğer ultrasonografisi preoperatif (T1) ve postoperatif (T2) dönemde 12 bölgeli modifiye skorlama sistemi ile değerlendirilmiştir. CCP16 düzeyleri ise preoperatif ve postoperatif dönemde alınan venöz kan örneklerinden, Reed Biotech Human CCP16 enzim bağlantılı immünosorbent test (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay-ELISA) kiti kullanılarak ölçülmüştür. Bulgular: Akciğer ultrasonografisi sonuçlarına göre, her iki grupta da postoperatif dönemde akciğer ultrasonografi skoru (lung ultrasound score-LUS) anlamlı şekilde arttı (p<0,001), ancak gruplar arasında postoperatif artış açısından anlamlı fark yoktu (p=0,136). Vücut kitle indeksi (VKİ) ile postoperatif LUS artışı hem Grup L (p=0,039) hem Grup S'de (p=0,003) pozitif korelasyon gösterdi. Yaş, cinsiyet ve sigara öyküsünün LUS artışı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmadı. Grup S'de pnömoperitoneum süresi ile LUS artışı arasında pozitif ve anlamlı ilişki saptandı (p=0,047), Grup L'de ise pnömoperitoneum süresi LUS artışı arasında (p = 0,096) arasında pozitif yönde ilişkiler saptanmış ancak bu ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. CCP16 düzeyleri açısından, her iki grupta da postoperatif dönemde anlamlı artış izlendi (p<0,001). Ancak gruplar arasında postoperatif CCP16 düzeyleri ve artış miktarı bakımından fark yoktu (p=0,573). LUS artışı ile CCP16 artışı arasındaki ilişki 12 değerlendirildiğinde, Grup L'de zayıf negatif yönde (p=0,404), Grup S'de ise ilişkisiz (p=0,772) sonuçlar elde edildi. Sonuç: Bu çalışmada laparoskopik kolesistektomi uygulanan hastalarda düşük ve standart basınçlı pnömoperitoneumun postoperatif akciğer üzerine etkileri incelenmiştir. Her iki grupta da postoperatif dönemde modifiye akciğer ultrasonografi skorları ve Clara Cell Protein 16 düzeylerinde anlamlı artış gözlenmiş ancak pnömoperitoneum basıncı bu artışları etkilememiştir. LUS artışı ile CCP16 düzeylerindeki artış arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış olması, bu iki parametrenin akciğer etkileniminin farklı boyutlarını yansıttığını düşündürmektedir. Bulgularımız, laparoskopik kolesistektomilerde akciğerlerin hem makroskopik hem de mikroskobik düzeyde etkilendiğini ortaya koymaktadır.

Background: This study aimed to evaluate the development of atelectasis in the postoperative period in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy using lung ultrasonography and to investigate changes in Clara Cell Protein 16 (CCP16) levels. The objectives were to enable early recognition of postoperative lung injury through non-invasive methods, contribute to the prevention of complications, and assess the combined effectiveness of lung ultrasonography and biomarker use in clinical practice. Additionally, it was examined whether these parameters could provide complementary diagnostic value. Methods: This prospective observational study was conducted at Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi with ethical committee approval and informed patient consent. A total of 91 patients aged 18–70 years, classified as ASA I–II and scheduled for elective laparoscopic surgery, were included. Morbidly obese patients, those with severe comorbidities, or those undergoing emergency surgery were excluded. Patients were allocated into two groups according to intra-abdominal pressure: Group L (n=44, 8–12 mmHg) and Group S (n=47, 12–15 mmHg). Demographic data, smoking history, and surgical/anesthesia duration were recorded. All patients underwent standardized anesthesia induction and maintenance. Intraoperative vital parameters were recorded at predefined time points. Lung ultrasonography was performed preoperatively (T1) and postoperatively (T2) using a 12-region modified scoring system. CCP16 levels were measured from venous blood samples taken preoperatively and postoperatively using the Reed Biotech Human CC16 ELISA kit. Results: Postoperative LUS scores increased significantly in both groups (p<0.001), with no significant difference in the extent of increase between groups (p=0.136). Postoperative LUS increase correlated positively with BMI in both Group L (p=0.039) and Group S (p=0.003), while age, gender, and smoking history showed no significant effect. Pneumoperitoneum duration correlated positively with LUS increase in Group S (p=0.047), whereas a nonsignificant positive trend was observed in Group L (p=0.096). CCP16 levels increased significantly in both groups postoperatively (p<0.001), with no intergroup differences in levels or increase (p=0.573). Correlation analysis showed a weak, non-significant negative association between LUS and CCP16 increases in Group L (p=0.404), and no relationship in Group S (p=0.772). Conclusions: Both low- and standard-pressure pneumoperitoneum during laparoscopic cholecystectomy were associated with significant postoperative increases in lung ultrasound scores and Clara Cell Protein 16 levels. However, pneumoperitoneum pressure did not influence the magnitude of these changes. The absence of correlation between LUS and CCP16 increases 14 suggests that they represent distinct dimensions of lung injury. Our findings reveal that the lungs are affected at both macroscopic and microscopic levels in laparoscopic cholecystectomies.