Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

  • ArticleAçık Erişim2025
    Mıst ülkelerinde sürdürülebilir kalkınma ve yeşil enerjinin yeşil üretime etkisi

    Akçayır, Ömer; Akın, Fatih

    Çalışmada, MIST (Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye) ülkelerinde sürdürülebilir kalkınma (HDI) ve yenilenebilir (REN) enerji tüketiminin yeşil üretim (CO2) üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla 1990-2021 yılları verileri kullanılarak panel veri analizi yöntemleri kullanılmıştır. CIPS birim kök testinin kullanıldığı analizde tüm serilerin birinci farkta durağan oldukları belirlenmiş, LM Bootstrap eşbütünleşme yöntemiyle eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Modelin katsayıları Artırılmış Ortalama Grup (AMG) yöntemi ile tahmin edilmiş ve nihayetinde Dumitrescu & Hurlin (2012) panel nedensellik testi ile analiz tamamlanmıştır. Panelin genelinde ve ülke bazında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar ortaya çıkmış, HDI ve yenilenebilir enerji tüketimi CO2’yi azaltırken, kontrol değişken olan GDP ve yenilenemeyen enerji tüketimi CO2’yi artırmaktadır. Sürdürülebilir kalkınmanın yeşil üretim üzerindeki etkisinin yenilenebilir enerjinin etkisinden daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bağımsız değişkenlerin her birinden bağımlı değişkene (CO2) doğru, doğrudan ya da diğer değişkenler aracılığıyla dolaylı olarak nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

    • SDG 7 · Erişilebilir ve Temiz Enerji
    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    • SDG 9 · Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
    • SDG 13 · İklim Eylemi
    • SDG 17 · Amaçlar için Ortaklıklar
    RDL Kalıcı Kaydıİncele
  • ArticleAçık Erişim2024
    Sürdürülebilir Çevre Perspektifinde Türkiye’nin Ekolojik Açığı ve Yakınsama Analizi: Fourier KSS Birim Kök Testi

    Akçayır, Ömer; Akın, Fatih

    Yerkürenin ürettiği biyokapasitenin oldukça üzerinde tüketilen rezervlerin kendisini yenilemesine imkan vermeksizin ortaya çıkan ekolojik açık giderek artmakta ve gelecek nesillerin refahları hızla yok olmaktadır. Sürdürülebilir bir ekonomik büyüme için bir takım çabalar ortaya konulsa da, ekolojik açığın sürdürülebilirliği merak konusudur. Literatürde çok sayıda çalışmada, çevresel sürdürülebilirlik ve uzun dönem tahmini için yakınsama analizlerini uygulamış, ülke grupları arasında yakınsamanın varlığı araştırılmıştır. Çalışmada, 1961-2022 yılları arasında Türkiye’nin de dâhil olduğu 6 ülke, 4 kıta, 13 bölge ve dünya ortalamasına ait kişi başına düşen ekolojik açık verileri, Christopoulos ve León-Ledesma (2010) tarafından ortaya atılan Fourier tabanlı F-KSS birim kök testleri ile analiz edilmiştir. Uzun dönemde dünya ortalamasının ve birçok ülke ya da bölgenin ekolojik ayak izlerinin biyokapasitenin üzerinde olduğu ve düzelme seyri göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye‘nin, açıkların sürdürülemez olduğu bulgusuyla diğer 23 seriye yakınsayıp yakınsamadığı analiz edilmiştir. Türkiye’nin uzun vadede Çin, Doğu Asya, Afrika ve dünya ortalamasına yakındığı sonucuna ulaşılmıştır. Avrupa’nın “karbon nötr kıta” vizyonu ile ortaya koyduğu, son dönemlerde yapmış olduğu hukuki düzenlemeler ve yaptırımlardan sonuç almaya başladığı çıkarımıyla, Türkiye’nin bu çevresel düzenlemelere çok hızlı entegrasyonun gerektiği düşünülmektedir.

    • SDG 13 · İklim Eylemi
    • SDG 15 · Karasal Yaşam
    RDL Kalıcı Kaydıİncele