12 Eylül Hegemonyasının Entelektüel Sorunsalını Aydınlar Ocağı ve Aydınlar Dilekçesi Hareketi Üzerinden Tartışmak

Türkiye’nin 1970’li yılları, ekonomik ve siyasi istikrarsızlığın olduğu, sağ- sol çatışmasının yaşandığı bir dönem olmuştur. Ordu, devletin bekasının tehdit altında olduğunu öne sürerek 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’ni gerçekleştirmiştir. 12 Eylül Rejimi, ülkenin tekrar “beka” kaygısına düşmemesi için 1980-1983 yılları arasında siyasi ve ekonomik yapısal reformlar gerçekleştirerek yeni bir hegemonya inşa etmek istemiştir. Bu bağlamda, 24 Ocak Kararları ile neoliberal ekonomik reformlar gerçekleştirilmiş, Türk-İslam Sentezi ile de siyasi-kültürel bir dönüşüm hedeflenmiştir. Rejimin bu hegemonya inşasına Aydınlar Ocağı özelinde kimi sağcı entelektüeller destek verirken, Aydınlar Dilekçesi hareketi özelinde de kimi solcu aydınlar karşı çıkmıştır. Dolayısıyla 1980’ler boyunca Aydınlar Ocağı “devletin bekasına” vurgu yaparken Aydınlar Dilekçesi’ne destek veren solcu aydınlar ise “demokrasinin bekasına” vurgu yapmışlardır. Bu çalışma, 12 Eylül rejiminin sivil toplumda hedeflediği bu hegemonik dönüşüm sürecine aydınların verdikleri tepkileri ve toplumsal konumlanmalarını konu edinmektedir. Bu açıdan çalışma, 12 Eylül rejimine uyum gösteren ve muhalefet eden entelektüelleri, Aydınlar Ocağı ve Aydınlar Dilekçesi hareketi örnekleri üzerinden ele almayı amaçlamaktadır. İlk olarak, çalışmanın teorik zemini bağlamında entelektüel tartışması yürütülecek, sonrasında 12 Eylül Dönemi’nin hegemonya inşası ele alınacaktır. Son olarak, Aydınlar Ocağı ve Aydınlar Dilekçesi örnekleri üzerinden hegemonya- karşı hegemonya inşası süreçleri ve aydınların bu sürece etkileri tartışılacaktır.