SEÇİM KANUNU’NDA 2022 YILINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERİN 2023 YILI MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE ETKİLERİ

Türkiye’de 1923-1961 yılları arasında yapılan tüm seçimlerde çoğunluk sistemi, 1961 seçimleri ve sonrasında ise nispi temsil sistemi- nin farklı türevleri uygulanmıştır. Bazen temsilde adaleti veya istikrarı artırmak; bazen de iktidarlar tarafından seçimleri kendi lehlerine so- nuçlandırmak amacıyla seçim sistemlerinde değişiklikler yapılmakta- dır. Türkiye’de seçim sistemindeki en son değişiklik 2022 yılında, 7393 sayılı Kanun’la yapılmıştır. 2018 yılı milletvekilliği seçimlerinde temsil- de adaletsizliğe neden olduğu iddia edilen bazı kanun maddeleri, 7393 sayılı Kanun’la kaldırılmış, Kanun’un yürürlüğe girmesiyle birlikte 2023 yılı milletvekilliği seçimlerinde, siyasi partilerin kazandıkları milletvekil- likleri, dahil oldukları ittifakın toplam oyuna bakılmaksızın belirlenmiş- tir. İttifak oyları sadece ittifaka dahil olan partilerin barajı aşıp aşmadı- ğının belirlenmesinde etkili olmuştur. Bir başka ifadeyle herhangi bir ittifakın toplam oyu en az %7 oranında ise ittifaktaki tüm siyasi partile- rin barajı aştığı kabul edilmiştir. Bu sayede, bazı siyasi partiler 2023 yılı milletvekilliği seçimlerinde ülke geneli seçim barajını aşamamalarına rağmen, dahil oldukları ittifaklar sayesinde milletvekilliği kazanabil- miştir. AK Parti ve Milliyetçi Hareket Partisi’nin teklifiyle ve desteğiyle seçim sisteminde değişiklik yapan bu kanun meclis tarafından kabul edilmiş; ancak kanun değişikliği muhalefet partileri tarafından eleş- tirilmiştir. Muhalefet bu kanun değişikliğinin büyük partilere avantaj sağlayacağını ileri sürmüş olsa da değişikliğin hangi partilere avantaj sağladığını tespit etmek için 2023 yılı seçim sonuçlarını hem eski siste- me hem de yeni sisteme göre analiz etmek gerekmektedir. Bu çalış- manın amacı da 2022 yılında yapılan seçim kanunu değişikliğinin 2023 yılı milletvekilliği seçim sonuçları üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Üç ana başlıktan oluşan bu çalışma, “2022 yılında seçim kanununun değişmesi, partilerin kazandıkları milletvekili sayılarını ne kadar etkile- di?” sorusuna da cevap vermektedir.