1939 DEPREMİ İLE AFET YERİ OLAN ERZİNCAN’IN HÜZÜN TURİZMİ POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Yapısal yıkımlar, ekonomik ve sosyal kayıplarla ölüm ve trajediye neden olan doğal afetler ve afetin bıraktığı izler, bir toplum ya da yerleşimin hüzün ve acı içeren tarihi geçmişini ve mirasını oluşturmaktadır. Genel anlamda ölüm, acı ya da dehşet yaratan olayların yaşandığı yerlere yönelik seyahatleri içeren hüzün turizmi, bu miras yerlerini de kapsamaktadır. Anıtlar, müzeler, anma etkinlikleri gibi çeşitli yollarla sunulan duygusal, eğitsel mesajlar ileten bu turizm yerlerine olan ilgi ise her geçen gün artmaktadır. Buna paralel olarak da yeni cazibe merkezleri ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma yıkıcı bir depremle, ölüm, acı ve trajedi içeren bir geçmişe sahip ancak bu yönde herhangi bir turizm altyapısı olmayan bir Anadolu kentine dikkati çekmektedir. Çalışma alanını oluşturan Erzincan, 27 Aralık 1939 tarihinde Richter ölçeğiyle 7.9 şiddetinde gerçekleşen bir depremle, yapıların neredeyse tamamının yıkıldığı, nüfusun yarısından fazlasının öldüğü ve çok çeşitli trajik olayların yaşandığı önemli bir kent örneğidir. Bu çalışma 1939 afetinin izlerini oluşturan anıt, kalıntı ve yerlerinin, temsil ettiği ölüm, acı ve trajedi içeriğiyle incelenmesi, bu yerler üzerinden Erzincan'ın hüzün turizmi bağlamında potansiyelinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu çerçevede arşiv ve doküman taraması yöntemi ile kentteki hüzün turizmi yerleri tespit edilmiş ve Seaton (1996) tarafından yapılan "hüzün (dark) turizm tipolojisi" kapsamında sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda "Yasak Kent", "Şüheda Kabri", "Zelzele Anıtı" ve "Deprem Anıtı"nın hüzün turizmi açısından potansiyel taşıdığı tespit edilmiştir. Belirtilen öneriler doğrultusunda yapılacak uygulamalarla Erzincan'ın hüzün turizmi destinasyonu olarak sunulabileceği sonucuna ulaşılmıştır