Muhasebe manipülasyonunun beneish modeli yardımıyla ölçülmesi: bıst kimya, petrol, plastik endeksi şirketleri üzerine bir araştırma

İşletmenin finansal durumunu ortaya koyan bilgiler, muhasebe sürecine dayalı olarakoluşturulan finansal tablolardan elde edilmektedir. Dolayısıyla, finansal tablolarındoğruluğu işletmenin tüm paydaşları açısından oldukça önem taşımaktadır. Ancak,muhasebe manipülasyonu yapılması neticesinde finansal tablolarda yer alan bilgilerdoğruluğunu yitirmekte ve ilgilileri yanlış yönlendirmektedir. Bu nedenle, muhasebemanipülasyonunun belirlenmesi veya ölçülmesi oldukça önemli bir konudur.Bu çalışmada, Beneish TR modeli ile hisse senetleri BIST Kimya, Petrol, Plastikendeksinde işlem gören şirketlerin finansal tablolarında muhasebe manipülasyonu yapılıpyapılmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmanın evrenini oluşturan 26 şirketin finansal tablo verileri kullanılarak Beneish TRmodeline göre manipülasyon olasılığını ifade eden Mi değerleri hesaplanmış ve standartnormal dağılımı ifade etmek üzere Zi değerlerine dönüştürülmüştür. Hesaplanan Zideğerlerine göre, iki şirket uç değerlere sahip olduğundan kapsam dışı bırakılmıştır. 24şirketten 7’sinin yaratıcı muhasebe uygulamaları kullanarak muhasebe manipülasyonunabaşvurduğuna ilişkin herhangi kanıtın bulunmadığı; 3’ünün muhasebe manipülasyonuyapabileceklerine ilişkin bir olasılığın bulunduğu; 6’sının muhasebe manipülasyonuyaptıklarına ilişkin ciddi kanıtlar bulunduğu ve 8’inin ise muhasebe manipülasyonuyaptıklarına ilişkin çok ciddi kanıtlar olduğu ortaya konulmuştur. Bu sonuç, ülkemizde sözkonusu sektörde şirketlerin muhasebe manipülasyonuna başvurma olasılıklarının yüksekolduğunu ve yatırımcıların kararlarını verirken bunu dikkate almaları gerektiğini ifadeetmektedir.