Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Alt birimler
Araştırmacılar(10)
Birim yayınları
52 →- Master ThesisAçık Erişim2026Muhasebe meslek mensuplarının vergi afları hakkındaki görüş ve tutumları: Erzincan ili örneği
İlker Tuncel
Vergi afları, kamu alacaklarının tahsilini kolaylaştırmak ve mükelleflerin vergi sistemine yeniden uyumunu sağlamak amacıyla kullanılan mali politika araçlarından biridir. Bununla birlikte, afların tekrarlanan biçimde uygulanması vergi adaleti, gönüllü vergi uyumu ve mükelleflerin gelecekte af beklentisi oluşturması bakımından önemli sorunlara yol açabilmektedir. Çalışmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının vergi aflarına ilişkin görüş ve tutumlarını belirlemek ve ilgili görüşlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Belirtilen amaç doğrultusunda araştırma, Erzincan ilinde faaliyet gösteren 83 muhasebe meslek mensubundan anket yoluyla elde edilen veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiş ve tanımlayıcı istatistikler, normallik testleri, Açıklayıcı Faktör Analizi, güvenilirlik analizi, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testlerinden yararlanılmıştır. Faktör analizi sonucunda vergi aflarına ilişkin görüşlerin üç boyutta toplandığı belirlenmiştir. Katılımcıların en güçlü algısının “Mali ve Yönetsel Etkilere” ilişkin boyutta olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenler açısından unvan, cinsiyet, yaş ve mesleki tecrübeye göre anlamlı farklılık bulunmazken, eğitim durumuna göre yalnızca “Mükellef ve Ekonomiye İlişkin Etkiler” boyutunda anlamlı farklılık belirlenmiştir. Bulgular, vergi aflarının yalnızca kısa vadeli mali sonuçlarıyla değil, vergi adaleti ve vergi uyumu üzerindeki etkileriyle birlikte değerlendirilmesi ve af uygulamalarının istisnai nitelikte tutulması gerektiğine işaret etmektedir.
- ArticleAçık Erişim2026Ranking of Foreign Trade Capital Companies in Türkiye Using Critic-Copras Methods
Baysal, Yusuf Volkan
Foreign trade is a key driver of economic growth, reducing external debt dependency, supporting industrial production, creating employment, and stabilizing the current account balance. In this framework, Foreign Trade Capital Companies (FTCCs) act as strategic intermediaries that facilitate SMEs’ access to global markets through financing, logistics, and promotion. Their corporate structures and international networks strengthen the competitiveness of Turkish products and ensure continuity of exports even during crises. The sustainability of FTCC activities is therefore essential not only for expanding trade volume but also for supporting long-term growth. This study evaluates the efficiency of FTCCs in Türkiye using the CRITIC-COPRAS method, which applies an objective weighting system and expresses the relative performance of firms in percentage terms. Seventeen financial ratios across liquidity, activity, financial structure, profitability, and market performance were analyzed for pre-pandemic (2017–2019) and pandemic (2020–2022) periods. The results show that the Leverage Ratio (debt to total assets) was the most influential criterion, while Net Profit to Equity was the least significant. İzmir Demir Çelik ranked highest before COVID-19, whereas Federal Mogul Türkiye led during the pandemic. Findings highlight the importance of leverage management for building resilience in crises and strengthening competitiveness. This study evaluates the efficiency of FTCCs in Türkiye using the CRITIC-COPRAS method, which applies an objective weighting system and expresses the relative performance of firms in percentage terms. Seventeen financial ratios across liquidity, activity, financial structure, profitability, and market performance were analyzed for pre-pandemic (2017–2019) and pandemic (2020–2022) periods. The results show that the Leverage Ratio (debt to total assets) was the most influential criterion, while Net Profit to Equity was the least significant. İzmir Demir Çelik ranked highest before COVID-19, whereas Federal Mogul Türkiye led during the pandemic. Findings highlight the importance of leverage management for building resilience in crises and strengthening competitiveness.
- ArticleAçık Erişim2026Comparison of Financial Performance of Logistics Companies During and Before COVID-19 Period via CILOS-ARAS Method
Baysal, Yusuf Volkan
The logistics sector has a critical position in economies in terms of the continuity of global trade and the effective functioning of supply chains. The role of this sector, with the COVID-19 pandemic, has become even more evident and measuring the financial resilience of businesses has gained importance. In this study, the financial performances of the companies in the BIST transportation and logistics index were analyzed comparatively for the pre-pandemic (2017-2018-2019) and pandemic period (2020-2021-2022). A total of 21 financial ratios were grouped under five groups: liquidity, activity, profitability, financial structure and market performance and they were used in the study, Criteria weights were determined using the CILOS method, and then the financial performance rankings of the companies were created using the ARAS method. The results showed that the main factors determining performance in the pre-pandemic period were profitability and asset utilization efficiency; however, during the pandemic period, cost control, debt management, and market value preservation became more decisive. In addition, it was found that companies focusing on road transportation rose in the rankings during the pandemic period, while companies that operate passenger-focused experienced a loss in performance. The study revealed that crisis periods in the logistics sector reshaped financial decision variables and served as a guide for future studies.
- ArticleAçık Erişim2026Otel İşletmelerinde Yeşil Uygulamaların Bibliyometrik Analizi
Bilici, Nilgün Sanalan; Parlak, Uğur
Son yıllarda turizm sektöründe çevre dostu yaklaşım ve sürdürülebilirliğe yönelik farkındalığın artmasıyla birlikte yeşil uygulamaların önemi belirgin bir biçimde yükselmiş ve otel işletmelerinde bu uygulamalar geniş çapta benimsenmeye başlamıştır. Bu gelişmeler doğrultusunda, otel işletmelerinde kullanılan yeşil uygulamalara ilişkin akademik çalışmaların sayısında önemli bir artış yaşanmıştır. Bu durum yeşil uygulamaların kapsamlı olarak araştırılmasına olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu araştırmanın amacı, otel işletmelerinde yeşil uygulamalara ilişkin akademik literatürün mevcut durumunu bibliyometrik yöntemlerle incelemektir. Bu kapsamda Web of Science veri tabanında "green practices" ve "hotel" konu başlıklarıyla yapılan arama sonucunda elde edilen 202 çalışma analiz edilmiştir. Analizler VOSviewer yazılımı kullanılarak ortak yazarlık, anahtar kelime, atıf, bibliyografik eşleştirme ve ortak atıf gibi çeşitli bibliyometrik yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, otel işletmelerindeki yeşil uygulamalara yönelik literatüre en fazla katkıda bulunan ülkelerin sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin ve Malezya olduğu tespit edilmiştir. Türkiye ise, katkı açısından yedinci sırada yer alırken toplam bağlantı gücü bakımından dokuzuncu sırada konumlanmıştır. Bu bulgu, Türkiye'nin ilgili alanda akademik bir varlığa sahip olduğunu ancak küresel etkileşim ağındaki rolünün sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, literatüre en yüksek düzeyde katkıda bulunan araştırmacıların Irene Gil-Saura, Alessia Acampora ve Roberto Merli olduğu belirlenmiştir. Disiplinler açısından incelendiğinde ise otelcilik, eğlence, spor ve turizm disiplininin, yeşil uygulamalar üzerine yürütülen çalışmalarda en üretken disiplin olduğu görülmüştür. Bununla birlikte otel işletmelerindeki yeşil uygulamalara ilişkin akademik çalışmaların özellikle, 2012 yılından itibaren belirgin bir artış gösterdiği gözlemlenmiştir.
- ArticleAçık Erişim2025Kur korumalı mevduat ve risk iştahı arasındaki nedensellik ilişkisi
Sönmez, Adem Ruhan
Bu çalışmada Kur Korumalı Mevduat ile farklı yatırımcı gruplarına ait (yerli, yabancı, gerçek, tüzel ve tüm yatırımcılar) risk iştahı endeksi arasında nedensel ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmada 25.02.2022-08.12.2023 arası dönemi içerisine alan Korumalı Mevduat büyüklüğü ile yatırımcı gruplarına ait risk iştahı endeksinin haftalık verileri kullanılmıştır. Kur Korumalı Mevduat ile yerli, yabancı, gerçek, tüzel ve tüm yatırımcılar arasındaki nedensellik ilişkisi Toda Yamamato nedensellik analizi ile test edilmiştir. Analiz sonucunda; yerli, gerçek, tüzel ve tüm yatırımcı gruplarının risk iştahı endeksinden Kur Korumalı Mevduata doğru tek yönlü nedensellik bulunurken, yabancı yatırımcıların risk iştahı endeksi ile Kur Korumalı Mevduat arasında her iki yöne doğru nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Sonuç olarak, Kur Korumalı mevduatın güvenli ve risksiz getiri fonksiyona sahip olduğundan yatırımcıların Türk Lirasında kalmaya eğilim gösterdiğini diğer taraftan da yatırımcıların risk alma eğiliminden kaçınması ve getiri odaklı davranarak fayda maksimizasyonu sağlama eğiliminde olduğundan bu enstrümanın finans teorilerinden biri olan Beklenen Fayda Teorisi’nin desteklendiği görülmüştür.
- ArticleAçık Erişim2025Yatırımcı Duyarlılığı Kripto Para Piyasalarını Nasıl Etkiler? Bitcoin İncelemesi
Ilgın, Kübra Saka
Bu çalışma Bitcoin getirileri ile kripto para piyasalarındaki yatırımcı duyarlılığını temsil eden Kripto Korku ve Açgözlülük Endeksi arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiyi ve bu ilişkinin yönünü ve şiddetini araştırmaktadır. Çalışmada 01.02.2018-07.09.2022 dönemine ait günlük veri setleri A-ARDL (Augmented Autoregressive Distributed Lag) yöntemi ile analize tabi tutulmuştur. Finansal stres ve VIX Korku endekslerinin de kontrol değişkenler olarak kullanıldığı çalışmada yatırımcı duyarlılığının Bitcoin getirilerini kısa ve uzun dönemde pozitif ve önemli seviyede etkilediği bulgusu elde edilmiştir. Buna göre açgözlülük (korku) duygusundaki artışın Bitcoin getirilerini pozitif (negatif) etkilediği belirlenmiştir. Elde edilen bu bulgunun davranışsal finans ve yatırımcı duyarlılığı teorileriyle uyumlu olduğu ifade edilebilmektedir.
- ArticleAçık Erişim2025Konaklama İşletmelerindeki Yöneticilerin Yiyecek ve İçecek Maliyet Kontrol Algıları
Bilici, Nilgün Sanalan; Parlak, Uğur
Konaklama sektöründeki işletmelerin öncelikli hedefi, müşterilerin konaklama ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bununla birlikte yiyecek ve içecek hizmetleri sunmaları, farklı maliyet kalemleriyle karşılaşmalarına neden olmakta ve yiyecek-içecek maliyet kontrolü giderek daha önemli hale gelmektedir. Diğer ticari işletmelerde olduğu gibi konaklama işletmelerinin de temel amacı kârını artırmak ve devamlılığını sağlamaktır. Bu doğrultuda, konaklama işletmelerinin etkin bir maliyet kontrol sistemi oluşturup uygulaması yiyecek içecek maliyetlerini kontrol altına almada kritik önem taşımaktadır. Böyle bir sistem, konaklama işletmelerinin verimlilik ve performansını artırmasının yanı sıra kârlılığını yükselterek devamlılığını sağlamakla birlikte rakip işletmeler karşısında rekabette üstünlük sağlamasına da yardımcı olmaktadır. Bu araştırmanın amacı Iğdır ilinde faaliyet gösteren konaklama işletmesi yöneticilerinin yiyecek ve içecek maliyet kontrolüne yönelik algılarını ölçmektir. Iğdır ilinde toplam 20 konaklama işletmesi bulunmakta olup bu araştırmaya 18 konaklama işletmesinin yöneticileri katılmıştır. Veriler, yüz yüze görüşmeler yapılarak uygulanan yapılandırılmış anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre yöneticilerin büyük bir kısmının yiyecek ve içecek maliyet kontrolüne yönelik algıları olumludur. Ancak yapılan istatistiksel analizler, yöneticilerin demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, eğitim durumu vb.) ile maliyet kontrol algıları arasında anlamlı bir farklılık olmadığını göstermektedir. Araştırma sonuçları ayrıca konaklama işletmelerinin yarıdan fazlasının 10 yıl ve üzerinde, yaklaşık %40’ının ise 20 yılın üzerinde faaliyette olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamındaki işletmelerin %80’den fazlası otel niteliğindedir ve bu işletmelerin mülkü kendilerine ait olsa bile yönetimin profesyonel kişilerce gerçekleştirildiği görülmektedir. Bunun yanı sıra, söz konusu işletmelerin yarıdan fazlasında maliyet kontrolünü yürüten bağımsız bir birimin bulunması ve bu birimlerdeki kontrollerin eğitimli, genç kadrolarca gerçekleştirilmesi, işletme yönetiminde dinamizm ile birlikte etkin kontrol ve planlamanın varlığına işaret eden önemli bir gösterge olarak değerlendirilebilir.
- ArticleAçık Erişim2024Kamu kurumlarında üst yönetimin iç denetimi sahiplenmemesinin nedenleri ve çözüm önerileri
Kurnaz, Ersin; Karabulut, Turgut; Güner, Mehmet; Çelik, Mehtab
Bu çalışma ile üst yönetimin kamu kurumlarında iç denetimi sahiplenmemesinin nedenlerinin tespit edilmesi, konuya yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve belirlenen nedenlerin ve çözüm önerilerinin önem derecelerine göre sıralamasının yapılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak kamu iç denetçilerinden ve iç denetim alanında araştırmaları bulunan akademisyenlerden nitel ve nicel veriler toplanmıştır. Nitel veriler MAXQDA 2023 paket programı, nicel veriler ise SWARA yöntemi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak, üst yönetimlerin kamu kurumlarında iç denetimi sahiplenmemelerinin nedenleri; “bilgi eksikliği, tehdit, yasal düzenlemeler, katma değer, iletişim, fayda maliyet, teftiş, iç denetim koordinasyon kurulu, önyargı, raporlama ve eğitim” üst yönetimlerin iç denetimi sahiplenmeleri için çözüm önerileri ise “iletişim, eğitim, geribildirim/izleme, 5018 sayılı kanun, iç kontrol/kurumsal risk yönetimi, iç denetçi sayısı/ataması, hiyerarşi ve yaptırım” olarak kategorize edilmiştir. Kategorize edilen nedenlerden en önemli kriterin iç denetçiler “bilgi eksikliği”, akademisyenler “eğitim”; çözüm önerilerinden ise en önemli kriterin iç denetçiler “iletişim” akademisyenler “hiyerarşi” olduğunu ifade etmişlerdir.
- ArticleAçık Erişim2024The effects of price and volatility indices of strategic commodities on stock markets: a study on brics economies
Ilgın, Kübra Saka; Güney, Selami
The effect of gold, oil prices, which are strategic commodities, and gold, oil volatility indices on the BRICS stock exchanges is investigated in this paper. The relationship between the variables is analysed for the short and long-run using the NARDL method. Gold prices have a negative effect on stock markets except Brazil and Russia, in the short and long-run. Changes in oil prices have a negative effect on stock prices in South Africa, which imported oil, and a positive effect in net oil exporters Brazil and Russia, in the short and long-run. It is concluded that positive and negative shocks of strategic commodity volatilities have an asymmetric effect on the stock exchanges of emerging countries in the short and long-run.
- ArticleAçık Erişim2024The Effects of IMF Financial Soundness Indicators of Turkish Commercial Banks on the Financial Development Index
Ilgın, Kübra Saka
The financial soundness of banks, which are the building blocks of the financial system, is an important indicator that reflects the effectiveness of the financial system. It can be stated that the financial development of countries with an effective financial system will be positively affected by this situation. The paper aims to evaluate the effects of IMF financial soundness indicators of the Turkish commercial banks which have an important share in the Turkish banks, on the financial development index of Türkiye. In this paper, an evaluation was made based on the IMF Financial development index and IMF financial soundness indicators. Panel data analysis was used and panel least squares model estimation was made within the analysis. In line with the findings, it has been determined that sensitivity to profitability, liquidity, and market risks of commercial banks negatively affect financial development while the capital adequacy and asset quality of commercial banks positively affect financial development.
Tam Kayıt
| Alan | Değer | Dil |
|---|---|---|
| dc.date.accessioned | 2026-10-21T10:22:07.860601939Z | |
| dc.date.available | 2026-10-21T10:22:07.860601939Z | |
| dc.identifier.uri | https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/28218 | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.title | Bankacılık ve Finans Bölümü | tr |
| dspace.entity.type | OrgUnit | |
| organization.identifier.code | iibf-bankacilik-ve-finans | |
| organization.unitType | department | |
| rdl.unit.alias | \bbankacilik ve finans bolumu\b |