Köse, Semra; Ayran, Gülsün

Amaç: Bu araştırma erken postpartum dönemde algılanan eş desteği, yorgunluk ve emzirme öz yeterlilik arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende olan çalışma, Türkiye'nin Doğu Anadolu bölgesindeki bir hastanenin pediatri polikliniğinde gerçekleştirildi. Erken postpartum dönemdeki 266 anneyle görüşmek için Demografik Soru Formu, Erken Lohusalık Sürecinde Kadınların Algıladıkları Eş Desteği Ölçeği, Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği ve Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası kullanıldı. Annelerin anket formlarını eksiksiz doldurmaları sağlandı. Bulgular: Annelerin toplam puan ortalamasının Erken Lohusalık Sürecinde Kadınların Algıladıkları Eş Desteği Ölçeği için 65.04 ± 11.39, Yorgunluk için Görsel Benzerlik Skalası Yorgunluk Alt Boyutu için 54.27 ± 29.29, Enerji Alt Boyutu için 32.96 ± 12.01 ve Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği için 61.54 ± 8.33 olduğu belirlendi. Annelerin Erken Lohusalık Sürecinde Kadınların Algıladıkları Eş Desteği Ölçeği puanları ile sırasıyla Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası Yorgunluk ve Enerji Alt Boyutları ve Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği puanları arasında pozitif bir korelasyon olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Sonuç olarak erken postpartum dönemdeki annelerde eş desteği algısı puanlarındaki artışın yorgunluk ve emzirme öz yeterlilik puanlarındaki artış ile ilişkili olduğu saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda; eş desteği ile emzirme öz-yeterliği ilişkisine dikkat edilerek, sağlık çalışanları hem doğum öncesi hem doğum sonrası dönemde yapacağı eğitim ve danışmanlık hizmetlerine eşleri de entegre etmelidir.

Akça, Kamile; Şahin, Ayşe; Özcan, Meltem

Amaç: Annelerin tamamlayıcı beslenmeye yönelik tutum ve uygulamaları ile bebeklerin tamamlayıcı beslenmeye geçiş davranışlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde olup Mart-Temmuz 2023 tarihleri arasında 6–24 ay arası bebeği olan 220 anne ile yapılmıştır. Veriler, ‘‘Anneye ve Bebeğe ait Tanıtıcı Bilgi Formu’’, ‘‘Annelerin Tamamlayıcı Beslenmeye Yönelik Tutum ve Uygulamaları Anketi’’ ve ‘‘Tamamlayıcı Beslenmeye Geçiş Davranışları Ölçeği’’ kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan annelerin %57.3’ünün emzirmeye devam ettiği belirlenmiştir. Annelerin, tamamlayıcı beslenmede en sık kullandığı besinin yoğurt olduğu, %60.9’unun beslenmeye ilişkin bilgiyi sağlık çalışanından aldığı, %53.6’sının birkaç gün ara ile yeni besine geçtiği saptanmıştır. Tamamlayıcı beslenmeye geçiş davranışları ölçeğinin puan ortalamasının 110.24±17.50 olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmada; gelir düzeyi, annenin çalışma ve emzirmeye devam etme durumu, bebeğin cinsiyeti, çocuk sayısı ve tamamlayıcı beslenmeye geçiş zamanının, tamamlayıcı beslenmeye geçiş davranışlarını etkilediği sonucuna varılmıştır. Annelerin tamamlayıcı beslenme konusunda bilgi düzeylerinin artırılmasına yönelik eğitim faaliyetlerinin planlanması, tamamlayıcı beslenme sürecinin daha doğru ve sağlıklı geçirilmesini sağlayacaktır.

Gürol, Ayşe; Kasımoğlu, Necla; Tuğba, Oluç; Öncül, Bilal

Amaç: Araştırma ortaokul öğrencilerinin mülteci öğrencilere yönelik tutumlarını saptamak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı türdeki çalışma, bir il merkezinde mülteci öğrencilerin yoğunlukta olduğu üç ortaokulda yürütülmüştür. Çalışma, Mart-Nisan 2023 tarihlerinde belirlenen ortaokullarda 2022-2023 eğitim döneminde öğrenim gören ve Türk uyruğuna sahip toplam 702 öğrenciye ulaşılarak tamamlanmıştır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu” ve “Mülteci Öğrencilere Yönelik Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Veriler, SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrenciler, mülteci öğrencilere yönelik tutum ölçeğinden 48.91±11.60 puan almışlardır. Çalışmada kız (50.60±11.64) öğrencilerin ve 5. sınıfta (51.46±11.74) okuyan öğrencilerin diğer arkadaşlarından daha yüksek tutum puan ortalamasına sahip oldukları belirlenmiştir (p

Köse, Semra; Ayran, Gülsün

Amaç: Postpartum dönemde büyükanne desteğinin emzirme öz yeterlilik üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma, doğum sonrası 0-42 günlük bebeği olan 213 anne ile Ocak- Nisan 2022 tarihleri arasında Türkiye’nin doğusundaki bir ilin araştırma hastanesinin Pediatri Polikliniği’nde yürütülmüştür. Veriler anket formu ve Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği-Kısa Formu (EÖYÖ-KF) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzde, ortalama, T- testi, Mann Whitney U Testi ve Spearman Korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Büyükannelerin lohusalıkta yanında kalma süresinin ortalama 10.27±11.20 gün olduğu, %71.8’inin lohusalık sürecinde destek aldığı bulunmuştur. Büyükannelerin lohusalıkta %61’inin anne sütü dışında besin önerdiği, besin önerisinde bulunanların %43.4’ünün mama önerdiği, %74.4’ünün önerilen besinleri bebeğine verdiği tespit edilmiştir. Annelerin büyükanne desteği alma durumlarına göre emzirme öz-yeterlilik düzeyleri ve lohusalıkta kalma süreleri arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Annelerin bebeklerini Sadece Anne Sütü (SAS) ile besleme süresi ile Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği- Kısa Formu (EÖYÖ-KF) toplam puanı arasında ve büyükannelerin lohusalıkta yanında kalma süresi arasında pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Lohusalık döneminde büyükannelerin lohusalıkta yanında kalma süresi arttıkça annelerin bebeklerini Sadece Anne Sütü ile besleme sürelerinin ve emzirme öz yeterlilik düzeylerinin arttığı bulunmuştur.

Nural, Nesrin; Akbaba, Ozge

Amaç: Bu araştırmanın amacı tip 2 diyabetik hastalarda engel algısı ve psikososyal öz yeterlilik ilişkisini belirlemektir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte yapılan araştırmanın evrenini bir Devlet Hastanesi Dahiliye Kliniği’ne başvuran Tip 2 diyabet hastası, örneklem büyüklüğünü 186 hasta oluşturmuştur. Veriler Hasta Bilgi Formu, Diyabet Güçlendirme Ölçeği ve Çok Boyutlu Diyabet Anketi’nin Engel Algısı Alt Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Hastaların Diyabet Güçlendirme Ölçeği ve Engel Algısı Alt Ölçeği toplam puan ortalaması sırasıyla 3.59±0.61ve 2.25±1.65 olarak bulundu. Yaş, medeni durum, aile yapısı, eğitim düzeyi, çalışma durumu, gelir düzeyi, tedavi şekli, diyabete bağlı komplikasyon yaşama, psikolojik sorun yaşama, diyabetle ilgili eğitim alma, diyabetin günlük faaliyetlere izin vermesi, ilaç kullanımı, egzersiz ve sağlık kontrollerinde zorluk yaşama durumu, glikolize hemoglobin düzeyi, diyabet süresi, insülin kullanma yılı ve günlük yapılan insülin sayısının psikososyal öz yeterliliği etkilediği saptandı (p<0.05). Yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu, tedavi şekli, diyabete bağlı komplikasyon yaşama, psikolojik sorun yaşama, diyabetin günlük faaliyetlere izin vermesi, diyete uyma, ilaç kullanımı, egzersiz ve sağlık kontrollerinde zorluk yaşama durumu, glikolize hemoglobin düzeyi, diyabet süresi, insülin kullanma yılı ve günlük yapılan insülin sayısının engel algısını etkilediği saptandı (p<0.05). Sonuç: Araştırmada hastaların psikososyal öz yeterlilikleri orta, engel algısı ise düşük bulundu. Psikososyal öz yeterliliği arttıkça, engel algısı azalmaktadır. Hemşirelerin, hastaların psikososyal öz yeterlilik ve engel algılarını etkileyen faktörler göz önünde bulundurularak, uygun bakım planlanması önerilmektedir.

Sis Çelik, Aslı; Kılıç, Dılek; Köse, Sema

Amaç: Bu araştırmanın amacı hemşirelerin bilimsel araştırmalara ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırma ülkenin doğusunda bulunan bir ildeki üniversite hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini ilgili hastanede görev yapan 755 hemşire, örneklemini ise ilgili evrenden araştırmaya katılmayı kabul eden 335 hemşire (evrenin %44.37’si) oluşturmuştur. Araştırma verileri “Tanıtıcı Özellikler Formu”, “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği” ve “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %64.2’sinin 19-25 yaş arasında olduğu ve %37.6’sının sağlık meslek lisesi mezunu olduğu saptanmıştır. “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği”nin, “Araştırmalara Yardımcı Olmaya İsteksizlik”, “Araştırmalara Yönelik Olumsuz Tutum”, “Araştırmalara Yönelik Olumlu Tutum” ve “Araştırmacılara Yönelik Olumlu Tutum” alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 20.62±6.73, 20.29±6.70, 23.83±6.18 ve 21.89±5.88’dir. Hemşirelerin “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği” toplam puan ortalamasının 55.46±9.80 olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin eğitim düzeyi, dergi okuma, bilimsel toplantıya katılma ve hemşirelikte araştırma yapma özelliklerine göre “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği” ve “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği” puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Hemşirelerin bilimsel araştırmalara ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının olumlu yönde olduğu görülmüştür. Lise mezunu olan, çalışma yılı fazla olan, klinik hemşiresi olarak çalışan, dergi okumayan, bilimsel toplantılara katılmayan ve hemşirelikte araştırma yapmayan hemşirelerin araştırmalara yönelik olumsuz tutumlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Hemşirelikte araştırma yapan, dergi okuyan, bilimsel toplantılara katılan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin bilimsel araştırma yapması ve kanıta dayalı uygulamaları sahaya yansıtabilmesi için akademisyen hemşireler ile klinisyen hemşirelerin iş birliğinin sağlanması önerilebilir.