Abdal, Göksenin; Akça, Tuba Ayık

Feminist terimler, feminist mücadelenin arka planındaki bilgi ve deneyimlerin yansımalarını taşır. Feminist terimlerin yoğun olarak kullanıldığı metinlerin erek dil ve kültür dizgesindeki dolaşımı söz konusu bilgi ve deneyimlerin kamusallığını artırır ve feminist aktivist mücadele için güçlü bir altlık oluşturur. Feminist matbu ve dijital mecralar da söz konusu terimlerin feminist aktivistlerle buluşup yaygınlaşması ve standartlaşmasına zemin hazırlarlar. Feminist mecraların kitlesel olarak erişilebilirliği düşünüldüğünde, özellikle içinde olduğumuz dijital çağda feminist dijital platformların feminist kuram ve mücadele açısından merkezi bir öneme sahip olduğu açıktır. Bu çalışmanın amacı da, Türkiye’de dijital feminist yayıncılık alanında faaliyet gösteren çevrimiçi feminist platformlardan seçilen çevirilerde kullanılan feminist terim çevirisi stratejilerini incelemek ve feminist çeviri faaliyetinin boyutlarını tartışmaktır. Çalışmada 1990’lı yılların sonlarından itibaren aktifleşen dijital feminist platformların feminist mücadele alanındaki konumu ve feminist terimlerin erek dil ve kültür dizgesindeki yolculuğuna yaptıkları katkılar tarihsel olarak değerlendirilecektir. Bu hususta, Feminisite, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, 5Harfliler, Çatlak Zemin, Ekmek ve Gül ve Dijital Topuklar platformları ele alınacaktır. Söz konusu platformlar Türkiye’de kullanıcı sayısı, etkinlik hacmi, erişilebilirlik ve feminist terimlerin yolculuğuna etkileri bakımından alanda öncül bir konuma sahip olan dijital platformlardır. Çalışma sonucunda, feminist dijital platformlar bünyesinde yürütülen çeviri faaliyetinde feminist bir bakış açısı temelinde feminist bilgi ve deneyim aktarımının öncelik kazandığı, alanın dilsel inşasının ise ana odak halini almadığı tespit edilmiştir.

Uluçay, Taner

Bu çalışmanın amacı, Türk toplumu ile kardeşliği 700 yıl öncesine dayanan, Bosna Hersek toplumunun müzik yapısının temel unsuru olan ve Balkan müziği içerisinde özel bir tür olan ‘’Sevdalinka’’ şarkılarının müzikal yapısını belirlemektir. Bu noktadan hareketle; araştırmacı tarafından tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş olan Sevdalinka şarkıları incelenmiş ve yorumlanmıştır. Şarkıların müzikal özellikleri iki boyutta incelenmiştir. Birinci boyutta şarkıların ton, makam, ölçü, kullanılan nota değerleri, ses genişliği ve notalarda yer alan müzik terimleri incelenirken, ikinci boyut ise şarkı sözleri incelenmiştir. İkinci boyutta şarkıların anlatmak istediği konu, şarkılarda kullanılan kelime ve cümleler incelenmiş, elde edilen veriler ışığında yorumlarda bulunulmuştur. Sevdalinkalar, Boşnak kültürünün sanatsal ürünleridir. Boşnak halkı hayata dair yaşadığı duyguları aktarma aracı olarak sevdalinkaları kullanmıştır. Sevdalinkalar hem geleneksel hem de popüler kültür öğelerini taşımaktadır. Zaman içerisinde Avrupa toplumlarının etkisi ile değişmiş, müzikal anlamda batılılaşma eğilimi göstermiştir. Bunun yanında geleneksel özelliklerini de korumuş, içeriğinde Türk müziği makam ve usullerini barındırmıştır. Sevdalinkalar; Boşnak halkının hem düğünlerinde hem de cenazelerinde yer alan, sevda ve hasret türküleridir. Çalışmada, sevdalinkaların Türk müzik yapısı ile iletişim ve etkileşim içerisinde olduğu, müzik yapısı içerisinde hem doğu hem de batı kültürünü barındırdığı, icralarda ise akordeonun temel çalgı olarak kullanıldığı, süslü ve trilli notaların çoğunlukla kullanıldığı; konularda ise ağırlıklı olarak sevda, hasret, pişmanlık, Allah’a dua, memleket temalarının yer aldığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Akdogan Ozturk, Sevinc

Bu araştırmada, 2000-2022 yılları arasında Türkiye’de gerçekleştirilen Fransız dili eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezler incelenmiştir. Amaç bu alanda yapılmış yüksek lisans ve doktora tezlerinin araştırma eğilimlerini belirleyerek yapılacak yeni çalışmalara yön verebilmektir. Bu doğrultuda, tarama modelinden yararlanarak YÖK Ulusal Tez Merkezinin veri tabanından verilere ulaşılmıştır ve tarama sonucunda 97 yüksek lisans, 29 doktora olmak üzere 126 teze ulaşılmıştır. Doküman inceleme ile içerik analizi kullanılarak veriler temalara ve kategorilere ayrıldıktan sonra yorumlanmıştır. Tezler, yazıldıkları yıl, yazım dili, kullanılan yöntem, seçilen örneklem ve tez konusu bakımından toplamda beş parametreye göre incelenmiştir. Verilerden yola çıkarak yüksek lisans tezlerinin en çok 2019 yılında yazıldığı ve yüksek lisans tezlerinin neredeyse 3’te 1’i kadar olan doktora tezlerinin de en çok 2014 yılında yazıldığı tespit edilmiştir. Yazım diline bakıldığında, her iki tez türü için en çok Fransızcanın kullanıldığı görülmektedir. Fransız Dili Eğitimi Bilim Dalında yapılan tezlerin büyük çoğunluğunun nitel araştırma yönteminden yararlanılarak yazıldığı ve en çok kullanılan örneklem türünün ders kitapları ve diğer tür kitaplar olduğu, bununla birlikte ona çok yakın sayısal değere sahip olan, üniversite öğrencileri olduğu söylenebilir. Değerlendirmeler neticesinde, araştırma konularının eğitim-öğretim süreci teması altında topladığımız, yöntem-teknik ve ders materyalleri kategorilerinde daha fazla sayıda olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda, tezlerin yoğunlukla kitap incelemesi üzerine olduğu tespit edilmiştir.

Aydınalp, Esra Başak

Clarice Lispector (1920-1977) Latin Amerika Edebiyatının (Brezilya) en önemli edebi figürlerinden biridir. Eserleri dişil öznelliğin, varoluşsal sorgulamanın ve modern çağda bireyin anlam duraklarının dilde hem yitirilişinin hem de inşasının nüvelerini taşır. Kendine has üslubu ile modern anlatı geleneği içine adını yazdırmakla birlikte klasik edebi formların bütünüyle dışındadır. O yaşamak deneyimini yazıya yaklaştırma gayesiyle yazar. Bu bağlamda eserleri yaşamsal olduğu kadar, düşsel ve kurgusal unsurları bir arada barındırır. Bütün bu öğeler Lispector’da yazı kavşağında belirir. Yazmak onun nezdinde yaşamak kadar elzemdir. Bu gereklilik içinde Lispector yaşamı yazıya ve dile hapseden klasik yazı anlayışından uzaklaşır ve yaşamı yazı ile mümkün kılarken anlamın dilde yitirilişine ve imkansızlığına, öznenin baskın konumuna meydan okur. Bu bağlamda bu araştırmada amaç Lispector’un 1973 yılında kaleme aldığı Yaşam Suyu adlı eserinde dilin imkansızlığını ve öznenin silinişinin dilsel olanaklarını tartışmaktır. Bunu yaparken araştırmacı, her ne kadar Lispector herhangi bir kuramı baz alarak yazmamış olsa da onun yapıtlarında postyapısalcı unsurların izini sürecek ve yapısöküm anlayışı ile Lispector’da yazıya yansıyan öznenin ve dilin olanaksızlığını ortaya koymaya çalışacaktır. Bu bağlamda yazarın kullandığı özgün teknik detaylıca incelenecek ve Lispector’un şiirsel yazı tekniği, düz anlatının sınırlarını mütemadiyen zorlayan, dili; dilsel ve kurgusal düzlemde bir hapishane gibi algılayan yazı anlayışını aşarak dilin imkansızlığı ve öznenin yazıdan silinişi stratejilerini/olgularını betimleyecektir. Bu nedenle bu araştırmada, Clarice Lispector’un Aqua Viva (Yaşam Suyu) adlı eserinde öznelliğin izleri takip edilerek özünde her zaman “baskın” olan öznenin ve “ben’in” yazının anlamsal duraklarında silinişi ortaya koyulacak ve Lispector metninin kendisini yineleyen, yenileyen dilin tüm sınır uçları ve olanaklarını zorlayan nitelikleri incelenecektir.

Atasoy, Faysal Okan; Sever, Suna

Idioms are part of the historical, geographical, literary and human memory of the society. Therefore, idioms contain clues that will enable a society to be recognized from different aspects It reveals the value of the words in the vocabulary of the language in terms of their functions, through the richness of expression. Idioms have always been found worth examining because of their meanings and their ability to provide agility in expression. Languages abundantly use idioms that are among the vocabulary of the language to reason the life that the community they belong to, and to express it to others by putting it into thought through words. Thus, by means of idioms, it is possible to follow the socio-cultural differentiations that occur from time to time in the society, the lifestyle and perspective of the speakers of the language inherited from the past and the changes in them. It is also possible to follow the aspects of this perspective that are reflected in the language through words and expressions, their origin and structure, the choice of words by the speakers and the meanings they attribute to words or phrases. All kinds of changes in the meaning of idioms such as expansion, contraction, improvement, deterioration, and events such as disappearance or derivation have been the subject of different studies. This study, based on the first edition of Hüseyin Rahmi GÜRPINAR’s novel , Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (=A Marriage Under the Comet). With this study, all the vocabulary in the novel was indexed, idioms that were in the vocabulary of Turkish a hundred years ago were determined, and the ones that reached today's Turkish from these idioms, as well as how these idioms continue their existence (pronunciation, word order, word preference and meaning) are determined and they are used for idiom studies. intended to contribute. The study is limited to the idiom existence of the mentioned novel. In the study, examining Hüseyin Rahmi and this novel, the way the author reflected the cultural and language characteristics of his own period in his works was taken into consideration. Due to the fact that the author frequently refers to the elements of the language spoken by the people in his works, both in terms of language and social context, the aspect of giving the culture of the period and the use of the language in its natural environment with sections from real life has been influential in the selection of the work and the author. In order to form the corpus that will be the subject of the study, the Arabic lettered edition of the and the last edition with the Latin alphabet were read comparatively and the text was checked. The text was sorted through the indexing program and all the words and compound structures were listed in alphabetical order. The meanings of all these words and idioms lined up has been determined according to their context. The idioms and their meanings (both the word group that makes up the idiom and its meaning) were compared with the TDK Online Dictionary of Proverbs and Idioms, and idioms that were not included in the dictionary or that had a change in their structure or differentiation in their meanings were determined. In addition, some compound structures that do not had the feature idiom (which cannot be accepted as idiom) were also lined up as a list and controversial issues as to whether these were idiom had also been addressed.

Karabulut, Emine; Erguvan, Mehmet

Çocuk edebiyatı çevirisi çeviribilim alanında günümüzde yürütülen araştırmaların henüz ortaya çıkan ve gelişmekte olan bir alt dalı olarak düşünülebilir. Çocuk kitaplarının çevirisi ile ilgili olarak çeviri sürecinde uygulanabilecek stratejilerle ilgili olarak sistematik bir araştırma yapılması ise son zamanlarda gündeme gelen bir konudur. Hedef kitlenin çocuklar olması sebebiyle çevirmenin ne tür zorluklarla karşılaşabileceği ile ilgili Riitta Oittinen, Tiina Puurtinen, Zohar Shavit ve Göte Klingberg gibi birçok kuramcı kullanılabilecek stratejiler hakkında farklı görüşler öne sürmüştür. Buna göre, çevirmenin karşılaştığı en büyük zorluk da çoğu zaman çocukların ihtiyaçları, beklentileri, sınırlı deneyim ve bilgilerine göre erek metni çocuklara uygun hale getirmektir. Bu çalışma, 2010 yılında Çiçek Eriş tarafından Bir Yılbaşı Öyküsü başlığıyla İngilizceden Türkçeye orijinal dilinden ve kısaltılmadan çevrilen ve İş Çocuk Kütüphanesi tarafından yayımlanan Charles Dickens’ın A Christmas Carol adlı romanının çevirisini Antoine Berman tarafından geliştirilen Çeviri Analitiği (1985) aracılığıyla metinsel olarak incelemektedir. Bu noktadan hareketle, bu çalışma, Berman’ın Çeviri Analitiği’nin (1985) çocuk edebiyatı kapsamında yöntemsel bir çerçeve olarak kullanılabileceğini öne sürmektedir. Bu argümanı sorunsallaştırmak amacıyla, kaynak ve erek metinden seçilen on iki örnek Berman’ın deforme edici eğilimleri ile açıklanmış ve çocuk edebiyatı çevirisi kapsamında eleştirel olarak değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular, Berman’ın Çeviri Analitiği’nin, çocuk edebiyatı alanındaki yöntemsel titizlik eksikliğini kısmen kapattığı görülmüş ve bu alanda kullanılan stratejileri sistematik ve anlaşılır bir şekilde incelemek ve değerlendirmek için uygun yöntemler sağladığı ortaya çıkarılmıştır.

Karabulut, Emine

The ultimate purpose of feminist translation is to have the voices of women heard in transnational platform as a rebellion against the oppression, violence, and cruelties implemented on them. In this study, the Turkish translation of Octavia E. Butler’s Kindred which was translated into Turkish as Yakın by Emek Ergün and published by Ithaki Publishing House in 2019 was analyzed “paratextually” as put forward by Gérard Genette (1997). The source text in this study, Kindred was published in 2003 by Beacon Press. The aim of this study is to analyze the translator identity in the context of “voices in translation” and “translation pact” asserted by Cecilia Alvstad (2013, 2014) and to examine how the discursive presence of the translator fictionalizes the relationship between the translator and the readers by explicating the decisions of the translator and the foundations of the translation. As a result of the analysis in this study, it was observed with the help of her preface and translator notes that Ergün’s being a feminist translator and expert as an academician in the field affected her decisions in the process of translation. Besides, it was found out that her preface and translator’s notes made her discursive presence visible, constituted the “implied reader” in target culture in the position of “implied author” as proposed in Chatman's Narrative Communication Model (1978) and this discursive presence of her enabled the translation to be read as original by the target readers in the scope of translation pact.

Yeter Şahin, Gaye Belkız; Yeter, Selin Cansu

In this study, Müfide Ferit TEK’s novel named as Aydemir will be examined in the context of the active role and function of women in the process of National Struggle. The novel, Aydemir, focuses on the challenging story of heroes like Demir and Hazin, who struggled to build the national spirit during the National Struggle period, both in Anatolia and abroad. In the novel, the problems in the society, the destructive consequences of the war, and especially the changing social and individual roles of women in such a period when nationalist thinking began to spread are reflected. Hazin, who is the most important female character of the novel, has a modern lifestyle. In the novel, the positions and missions of patriotic women like Hazin who take active roles along with men in life. In this study, we will draw attention to the ideal function of the female character in the fiction within the framework of the development and change in women’s social life during the National Struggle.

Tozlu, Necdet; Yüce, Buse Nur

Kültürel ve sosyal bir varlık olan insan, sahip olduğu değerleri, bireysel ve sosyal yaşamına anlam katmak, bu değerleri gelecek nesillere aktarmak ve bu değerlerle daha iyi bir gelecek inşa etmek gibi amaçlarla kullanmaktadır. Toplumsal bütünlüğü sağlamada çok büyük etkisi olan bu değerler, birçok kültürde olduğu gibi Türk kültüründe de edebi eserler ve öğretim ile genç nesillere aktarılmıştır. Yakın geçmişe kadar belirli bir plan dahilinde olmadan, genellikle derslerde doğrudan veya örtük program dahilinde değer iletimi sağlanmıştır. 2017 yılında ise Milli Eğitim Bakanlığı öğretim programı değişikliği içerisinde değerler eğitimi konusu ele alınmış ve değerler eğitiminin esası görülen on kök değere yer verilmiştir. Yapılan çalışmada Hamdi Ülker’in eserlerinin, milli eğitim bakanlığının tespit ettiği öğretim programında yer alan on kök değer açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Hamdi Ülker’in 9 eseri kök değerler açısından incelenmiş, okuyucuya aktardığı değerler, değerler eğitimine sağladığı katkılar belirlenmiştir. Araştırma yöntemi için içerik analizi seçilmiş ve değerleri kayıt altına almak için fişleme tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda tespit edilen 437 adet değerde, en çok sevgi değerine en az ise adalet değerine rastlanılmıştır. Eserlerde tespit edilen on kök değer, şekiller aracılığıyla sıklık ve yüzdesel olarak belirtilmiştir. Eserlerin genelinde on kök değerin hepsine yer verildiği ve değerlerin okuyucuya örtük bir biçimde aktarıldığı tespit edilmiştir.

Öztürk, Selime; Can, Adem

Roman sanatında kişilerin kendi gerçek psikolojileriyle var olmaları gerekir. Aksi takdirde bu kişilertutarsız olmaktan kurtulamazlar. Kahramanların kişilik gelişiminin gerçekçi olması romanınbaşarısını doğrudan etkiler. Dünya edebiyatlarındaki büyük romanların önemli kahramanlarıpsikolojik gerçeklikleriyle bilinir. Türk romanının başarılı yazarları da kahramanlarının psikolojikgerçekliğine itina göstermişlerdir. Ancak edebiyatımızda kadın psikolojisini gerçekçi bir biçimdeişleyen romancı sayısı fazla değildir. Bu konuda kadın yazarlarımız daha şanslı sayılır. SamihaAyverdi, romanlarında kadın konusuna hususi bir yer veren yazarlarımızdandır. Bu çalışma SamihaAyverdi’nin romanlarındaki dindar ve muhafazakâr kadınların psikolojik gerçekliğini konualmaktadır. Ayverdi’nin dindar ve muhafazakâr kadın kahramanları münevver kişilerdir.Maneviyatları güçlü ve ideal tiplerdir, ananevi terbiye ile yetişmişlerdir. Bu sebeple Ayverdi’ninkendisini de temsil ettikleri söylenebilir. Samiha Ayverdi hem kadın yazar olması hem deromanlarında kadına özel bir mesuliyet yüklemesi bakımından dikkate değer bir yazardır. Onunromanlarında düz ve menfi tiplerin psikolojisini psikanalistik yöntemlerle izah etmek mümkündür.Ancak mütedeyyin ve münevver kadınların psikolojisini psikanalizmle incelemek zordur. Bununyerine klasik İslam düşüncesindeki ilm-i nefs öğretisine müracaat edilebilir. Zira bu kadınlarınkişiliklerinde terbiye belirleyici bir rol oynar. Bu çalışmada Samiha Ayverdi’nin romanlarıdakimünevver kadın tipinin psikolojik gerçekliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Bunun için hempsikanalizme hem de ilm-i nefs bilgisine müracaat edilmiştir. Ayverdi’nin hususi bir maksatla idealizeettiği söz konusu kahramanlar okurun dikkatini tasavvuf terbiyesinin insan yetiştirmektekiüstünlüğüne çekmektedir.