Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Araştırmacılar(4)
Birim yayınları
58 →- ArticleAçık Erişim2026The potential of Barbarea species in the management of obesity, hyperlipidemia, and diabetes
Badem, Merve; Kanbolat, Şeyda; Kandemir, Ali; Öztürk, Ayşe Aleyna; Topcu, Hayrünnisa
Barbarea species belonging to the Brassicaceae family contain glucosinolates, flavonoids, phenolic acids, saponosides, fatty acids, and other bioactive compounds. These compounds are reported to exhibit antioxidant, antimicrobial, antimutagenic, antiproliferative, and herbicidal effects, as well as beneficial effects on metabolic diseases. In particular, organosulfur and polyphenolic compounds have been reported to exhibit inhibitory effects on enzymes such as cyclooxygenase, lipoxygenase, nitric oxide synthase, pancreatic lipase, lipoprotein lipase, and glucosidase. In this study, the inhibitory activities of methanol extracts, chloroform, ethyl acetate, and remaining aqueous subfractions obtained from the aerial parts of B. auriculata var. paludosa Coode& Cullen and B. plantaginea DC on pancreatic lipase, cholesterol esterase, and α-glucosidase enzymes were investigated for the first time. When the results obtained in the study are evaluated, the ethyl acetate subfraction of B. plantaginea exhibited the strongest pancreatic lipase and cholesterol esterase inhibitory activities, with IC₅₀ values of 111.687 ± 1.291 µg/mL and 10.718 ± 0.308 µg/mL, respectively. For α-glucosidase inhibition, the methanol extract of B. auriculata subsp. paludosa demonstrated the highest activity with an IC₅₀ value of 135.207 ± 0.136 µg/mL. it is seen that the ethyl acetate subfraction of both species has stronger cholesterol esterase inhibitory effects, moderate lipase and glucosidase inhibitory effects.
- ArticleAçık Erişim2025Functional Ecology of Floral Traits and Plant Pollinator Interactions in Two Endemic Scrophularia L. Species from Erzincan, Türkiye
Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Yildirim, Nalan
Plant–pollinator interactions are fundamental to reproductive success, yet remain understudied in the Turkish ecological context, particularly for endemic species. This study investigates pollinator diversity, behavior, and environmental influences in two rare Scrophularia L. species endemic to Erzincan, Türkiye: S. fatmae and S. erzincanica. Field observations conducted between 2019 and 2020 documented floral visitors, visitation frequency, and the role of floral morphology in guiding pollinator behavior. Climatic variables such as temperature, humidity, and wind were also analyzed in relation to pollinator activity. The high-altitude S. fatmae was visited exclusively by Bombus niveatus, which proved effective even under cold and windy conditions, whereas S. erzincanica attracted a more diverse community, including Halictus quadricinctus, Halictus sp., and Lasioglossum pauxillum, the efficiency of pollination was strongly linked to floral architecture; clustered flowers and staminodes enhanced pollinator guidance and cross-pollination. Statistical comparisons further highlighted differences in body size and foraging strategies between pollinator groups. Environmental conditions were shown to significantly limit pollinator activity, with high humidity and low temperatures reducing visitation. Additionally, unexpected warming events accelerated phenology in S. fatmae, indicating potential risks from climate change. Overall, this research provides novel insights into the functional ecology of endemic Scrophularia species, demonstrating how floral traits, pollinator behavior, and environmental variables interact to shape reproductive strategies. These findings contribute to biodiversity conservation efforts and underscore the importance of long-term monitoring under changing climatic conditions.
- ArticleAçık Erişim2024Dumanlı Dağları (Refahiye-Erzincan)’nın Endemik Bitki Çeşitliliği
Korkmaz, Mustafa; Onkaş, İbrahim
Bu çalışmada Refahiye (Erzincan) ilçesinde bulunan Dumanlı daglarının endemik bitkileri belirlenmiştir. Çalışılan alan İran-Turan fitocoğrafik elementi ve B7 karesi içerisinde bulunmaktadır. Arazi çalışmaları sırasında toplanan bitki örneklerinin teşhis çalışmaları sonucunda, 60 familya ve 245 cinse ait toplam 633 takson belirlenmiştir. Bunlardan 112 taksonun (% 17,69) endemik olduğu belirlenmiştir. Endemik taksonlardan 102’si Magnoliopsida (Dicotyledoneae) sınıfında, 10’u Liliopsida (Monocotyledoneae) sınıfında yer almaktadır. En çok endemik takson ihtiva eden familyalar sırasıyla; Asteraceae 20 (% 17,86), Caryophyllaceae 13 (% 11,61), Brassicaceae 11 (% 9,82), Lamiaceae 10 (% 8,93) ve Fabaceae 8 (% 7,14)’dir. En çok endemik takson içeren cinsler sırasıyla; Silene 5 (% 7,04), Tanacetum 4 (% 5,63), Onosma 4 (% 5,63), Astaragalus 4 (% 5,63), Hypericum 3 (% 4,23), Allium 3 (% 4,23), Alyssum 3 (% 4,23), Centaurea 3 (% 4,23) ve Tripleurospermum 3 (% 4,23)’dur. Çalışmada taksonların tehlike kategorileri de sunulmuştur.
- ArticleYalnız künye2024Erzincan İli-Ergan Dağı’nın Farklı Rakımlarında Yayılış Gösteren Bazı Taksonların Antioksidan Kapasiteleri
Kandemir, Ali; Osma, Etem; Varol, Tuğçe; Şimşek, Samed; Adıgüzelli, Gökhan
Bu çalışmada, Erzincan il sınırları içerisinde bulunan Ergan Dağı’nın farklı rakımlarında 1500 m (Glaucium leiocarpum Boiss., Astragalus ornithopodioides Lam., Alcea calvertii (Boiss) Boiss.), 2000 m (Globularia trichosantha Fisch. & C.A. Mey, Hypericum scabrum L., Tanacetum mucroniferum Hub. Mor. Et Grierson, Inula oculus-christi L., Onobrychis cornuta (L.) Desv., Barbarea auriculata Hausskn. Ex Bornm), 3000 m (Scorzonera sericea DC., Hedysarum erythroleucum Boiss., Astragalus nezaketiae A. Duran & Aytaç) yayılış gösteren 12 bitki türü seçilmiştir. Çalışma ile rakım faktörünün bitkiler üzerindeki etkileri belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun için bitkilerin yaprak, dal ve kök olmak üzere farklı organları etilasetat, metanol ve suda ekstaksiyonu yapılarak fenolik (TPC) ve flavonoid (TPF) içeriği ile antioksidan aktivite (DPPH, FRAP) miktarının analizi yapılmıştır. Antioksidan aktiviteleri incelendiğinde, Globularia trichosantha bitki türünde en yüksek değerler belirlenmiştir. DPPH aktivitesi yaprakta 47,86±1,70, dalda 108,09±1,29, kökte ise 60,57±0,74 olarak ölçülmüştür. Fenolik içerik ise yaprakta 82,56±0,46, dalda 56,71±2,12, kökte ise 59,75±2,11 olarak tespit edilmiştir. FRAP aktivitesi yaprakta 54,87±1,54, dalda 41,09±3,06, kökte ise 48,95±2,73 olarak belirlenmiştir. Flavonoid içerik verileri ise Globularia trichosantha yaprakta 59,81±2,31, dalda 31,62±3,55 olarak tespit edilirken, Hypericum scabrum kökte 35,71±2,73 olarak belirlenmiştir. Analiz sonuçları SPSS 22 Paket İstatistik Programında değerlendirilmiş olup rakımlar (yükselti) arasında farklılıklar tespit edilmiştir. Bitkilerin fenolik ve flavonoidlerin içerikleri ile antioksidan aktiviteleri arasında özellikle metanolde çözünen örneklerde güçlü pozitif yönde korelasyon bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma farklı rakımlarda yetişen bitkilerin fenolik ve flavonoid içeriği ile antioksidan aktivitelerindeki değişkenliği açıklamaktadır. Bulgular, rakımın bu bitki türlerinin biyoaktif bileşenleri ve antioksidan potansiyeli üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Ayrıca, 2000 m rakımda yetişen Hypericum scabrum L., Tanacetum mucroniferum Hub. Mor. Et Grierson, Globularia trichosantha Fisch.&C.A.Mey bitkilerinin gösterdiği antioksidan performansı, bu bitkilerin farmasötik veya diğer uygulamalarda daha fazla keşif için potansiyel oluşturmaktadır.
- ArticleAçık Erişim2024Erzincan İli-Ergan Dağı'nda Yaygın Bitki Türleri ve Topraklarındaki Mineral Elementlerin Rakımsal Değişimi
Elverici, Mert; Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Osma, Etem; Varol, Tuğçe; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Hasbenli, Abdullah; Kiymaz, Muhammet Onur
Bu çalışma, 2021-2022 yıllarında Erzincan il sınırları içerisinde yer alan Ergan Dağı’nın farklı yüksekliklerinde yetişen 30 bitki türü ile yapılmıştır. Bunun için 1500 m yükseklikte (Glaucium leiocarpum Boiss., Alcea calvertii, Genista aucheri, Astragalus ornithopodioides, Anchusa leptophylla, Linum mucronatum, Euphorbia virgata) 2000 m’de (Genista aucheri, Hypericum scabrum, Tanacetum mucroniferum, Barbarea auriculata, Onobrychis cornuta, Inula oculus-christi, Euphorbia virgata, Globularia trichosantha) 2500 m’de (Aster alpinus, Lallemantia canescens, Scutellaria orientalis, Dianthus orientalis, Coronilla orientalis, Campanula tridentata, Crepis armena, Anthemis cretica, Euphorbia petrophila, Papaver fugax) ve 3000 m’de (Senecio hypoleucus, Pedicularis comosa, Scorzonera sericea, Anthemis cretica, Astragalus nezaketiae, Papaver fugax, Campanula tridentata, Senecio hypoleucus, Hedysarum erythroleucum) olacak şekilde farklı rakımlardan toplanan bitkiler ve yetiştikleri topraklarda mineral elementlerin konsantrasyonu belirlenmiştir. Toplanan bitki (kök, yaprak, çiçek) ve toprak örnekleri ön işlemlerden geçirildikten sonra ICP-MS cihazında analiz edilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilerek, rakımlar arasındaki farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Yükselti arttıkça topraktaki elementlerin genel olarak azaldığı görülmüştür.
- ArticleAçık Erişim2024Analysis of volatile compounds of alcea calvertii boiss. and its antimicrobial, anticholinesterase, and antityrosinase potency
Sener, Sila Ozlem; Karaoğlu, Şengül Alpay; Aliyazicioglu, Rezzan; Çolak, Nevin Ulaş; Kandemir, Ali; Özgen, Ufuk; Badem, Merve; Kanbolat, Şeyda
The research aimed to analyze the volatile compounds by using SPME-GC-MS and to detect anticholinesterase, antityrosinase, and antimicrobial potential of metanol extract of Alceacalvertii Boiss., an endemic species for Türkiye. The inhibitory effects of tyrosinase, acetylcholinesterase, and butyrylcholinesterase of the plant were determined by spectroscopic technique and the plant’s antimicrobial activity was assessed using the agar diffusion method. A total of 18 volatile compounds were specified belonging to terpenes classes. o-cymene (10.60%) and sesquicineole (15.55%) were detected as major volatile components of the species by the SPME-GC-MS technique. Meaningful antimicrobial activity was observed on Candida tropicalis, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Mycobacterium smegmatis, Staphylococcus aureus, and Pseudomonas aeruginosa. The half maximal inhibitory concentration (IC50) value of the plant was determined 60.12 ± 1.75 μg/mL as a result of tyrosinase assay. IC50 value was found 111.54 ± 1.75 μg/mL, according to butyrylcholinesterase inhibition studies. Considering all the findings, it has been determined that the plant includes diverse volatile compounds and showed promising antimicrobial, tyrosinase inhibitory, and moderate butyrylcholinesterase inhibitory effects so Alceacalvertii may be the up-and-coming source of natural medicine for microbial and dermatological diseases although limited to its effects for Alzheimer's disease.
- ArticleAçık Erişim2023Doğu Anadolu Bölgesinde (Türkiye) Yayılış Gösteren Scrophularia erzincanica ve Scrophularia fatmae (Scrophulariaceae) Popülasyonlarının Genetik Çeşitlilik Analizleri
Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Yildirim, Nalan
Scrophularia fatmae Kandemir & İlhan ve Scrophularia erzincanica R.R. Mill (Scrophulariaceae) Erzincan/Türkiye'ye özgü endemik türlerdir. S. erzincanica ve S. fatmae'de ki IUCN kategorileri sırasıyla EN ve CR'dir. Bu çalışmada, ISSR belirteçlerini kullanarak Erzincan'daki üç S. erzincanica popülasyonunun ve iki S. fatmae popülasyonunun genetik varyasyon seviyelerini ve genetik yapısı araştırılmıştır. Bu amaçla 10 primer, 75 bireyden oluşan beş popülasyondan 104'ü (%89.6) polimorfik olmak üzere toplam 116 bandı amplifiye edildi. UPGMA küme analizi, genetik varyasyonlar ve coğrafi mesafeler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Alpin bölgesine uyum sağlamış olan S. fatmae'nin yayılış alanı ve populasyon büyüklüğü daha küçüktür. Ek olarak, S. fatmae'nin kendi kendine tozlaşma eğilimi daha yüksektir. S. erzincanica daha büyük bir popülasyona sahiptir. S. erzincanica ve S. fatmae'de etkili tozlayıcı sayısı sırasıyla üç ve birdir. Bu sebeplerin de katkısı ve araştırma sonuçlarına göre S. fatmae ve S. erzincanica türleri karşılaştırıldığında S. erzincanica'da genetik çeşitliliğin daha fazla olduğu görülmektedir. Bu çalışma sonucunda elde edilen genetik veriler, S. erzincanica ve S. fatmae türlerinin yanı sıra diğer nadir ve tehlike altındaki bitki türleri için koruma stratejilerinin geliştirilmesinde kullanılabilir.
- ArticleAçık Erişim2023Ergan Dağı’nın Farklı Yükseltilerinde Yaygın Olarak Yetişen Bitkilerde Ağır Metal (Ba, Cd, Co, Cr, Pb) Birikiminin Belirlenmesi
Elverici, Mert; Kandemir, Ali; Kılıç, Engin; Osma, Etem; Varol, Tuğçe; Yildiz, Faruk; Türkoğlu, Halil İbrahim; Hasbenli, Abdullah; Kiymaz, Muhammet Onur; Akverdi, Aysel
Bu çalışma, Erzincan il sınırları içerisinde yer alan Ergan Dağı’nın farklı yüksekliklerinde yetişen yaygın 30 bitki türü ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında 1500 m, 2000 m, 2500 m ve 3000 m olmak üzere farklı yüksekliklerden toplanan bitkilerde ve yetiştikleri topraklarda metal (Cd, Cr, Pb, Co, Ba) konsantrasyonları tespit edilmiştir. Toplanan bitkilerin çiçek, yaprak ve kök ile yetiştikleri topraklar laboratuvarda ön işlemlerden geçirilmiştir. Hazır hale getirilen örneklerde metal konsantrasyonları ICP-MS’te analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bitki ve toprağa ait metal verileri istatistiksel olarak değerlendirilerek, her bir metal için rakımlar arasındaki farklılıklar belirlenmiştir. Çalışmada Cd ve Pb konsantrasyonunun 2500 m yetişen bitkilerde ve topraklarda yüksek olduğu belirlenmiştir. İlave olarak, Turanecio hypochionaeus ve Crepis armena türlerinin bünyesinde kadmiyum metalini toprağa göre daha fazla biriktirdiği ve bazı türlerin biyomonitor özelliğe sahip olduğu anlaşılmıştır.
- ArticleAçık Erişim2023CHEMICAL COMPOSITION AND ANTIFUNGAL ACTIVITY OF Origanum acutidens ESSENTIAL OIL AGAINST Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) DE BARY AND Phytophthora infestans (Mont.) DE BARY
Bayar, Yusuf; Şimşek, Samed; Akşit, Zeynep; Kandemir, Ali
The aim of this study was to investigate the chemical components and evaluate the antifungal activity of Origanum acutidens essential oil. The aerial parts of O. acutidens were collected, and the hydrodistillation method was used to extract the essential oil. Gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) analysis was performed to determine the chemical composition of the essential oil. The main components identified were α-terpineol (4.76%), p-cymene (7.6%), linalool (14.82%), and carvacrol (49.4%). The essential oils were tested against two pathogens in vitro experiments to evaluate their antifungal activity. Different concentrations of the essential oil were applied, and the inhibition of mycelial growth was measured. The results demonstrated that the essential oil exhibited antifungal properties against both pathogens. At a dose of 4.8 µL/Petri dish, the mycelial growth of both pathogens was completely inhibited. However, Sclerotinia sclerotiorum showed higher tolerance to the essential oil compared to Phytophthora infestans. Furthermore, a dose-effect study was conducted as a part of this research. The LC50 values (lethal concentration at which 50% of the pathogens' growth is inhibited) for P. infestans and S. sclerotiorum were calculated as 0.982 µL/Petri and 1.61 µL/Petri, respectively. The study concluded that the essential oil of O. acutidens has the potential to be a natural antifungal agent, particularly against S. sclerotiorum and P. infestans. However, further research is needed to investigate the mechanisms of action and explore potential applications of this essential oil in managing plant diseases.
- ArticleAçık Erişim2023Farklı Habitatlarda (Jips, Kireçtaşı, Serpentin) Yetişen Bitkilerde Bazı Ağır Metallerin (Ba, Cd, Co, Cr, Pb) Konsantrasyonunun Belirlenmesi
Osma, Etem; Varol, Tuğçe; Elveren, Müjgan
Bu çalışmada, Erzincan il sınırları içerisinde farklı habitatlarda (jips, kireçtaşı, serpentin) yetişen 25 bitki türü Jips (Ebenus macrophylla Jaub and Spach., Gypsophila lepidioides Boiss., Linum flavum L., Onobrychis nitida Boiss., Paracaryum stenolophum Boiss., Psephellus recepii Wagenitz & Kandemir, Tanacetum heterotomum (Bornm.) Grierson, Verbascum alyssifolium Boiss.), kireçtaşı (Alkanna megacarpa DC., Alyssum sibiricum Willd., Anthemis sp., Astragalus sp., Chrysophthalmum montanum (DC.) Boiss, Ebenus laguroides Boiss., Genista aucheri Boiss., Pelargonium endlicherianum Fenzl., Stachys sparsipilosa R.Bhattacharjee & Hub-Mor.) serpantin (Artedia squamata L., Consolida sp., Convolvulus pseudoscammania C. Koch., Erysimum pulchellum Willd., Fumana aciphylla Boiss., Gladiolus halophilus Boiss.& Heldr., Hypericum thymbrifolium Boiss & Noé, Salvia indica L.) ile çalışılmıştır. Çalışma kapsamında farklı bitkilerde ve yetiştikleri topraklarda metal (Cd, Cr, Pb, Co, Ba) konsantrasyonları belirlenmiştir. Toplanan bitkilerin çiçek, yaprak ve kök kısımları ile yetiştikleri habitatların toprakları laboratuvarda ön işlemlerden geçirilmiştir. Sonrasında hazırlanan örneklerde metal konsantrasyonu ICP-MS’ te analiz edilmiştir. Elde edilen bitki ve toprak verileri istatistiksel olarak değerlendirilerek, habitatlar arasındaki farklılıklar belirlenmiştir. Bitkinin generatif ve vegetatif kısımlarında metal bakımından farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.
Tam Kayıt
| Alan | Değer | Dil |
|---|---|---|
| dc.date.accessioned | 2026-10-21T10:21:59.057958109Z | |
| dc.date.available | 2026-10-21T10:21:59.057958109Z | |
| dc.identifier.uri | https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/ebyu/28135 | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.title | Botanik Anabilim Dalı | tr |
| dspace.entity.type | OrgUnit | |
| organization.identifier.code | fef-biyoloji-botanik | |
| organization.unitType | division | |
| rdl.unit.alias | \bbotanik anabilim dali\b |