Araştırmacılar(2)

• Altındeğer, Sabiha
• Gül, Abdulkadir

• ArticleYalnız künye2015/r/ebyu/21190
  Upon the relation between human and space (an example of dersim region: xvi-xx. centuries)

  Gül, Abdulkadır

  The relation between human and space is an argumentative topicarousing interest of other disciplines and having many discussions. Theforemost among these discussions is the question of which one, theeffect of human on space or the space on human is the most dominantone. According to the result of these discussions, the dominance of thisinfluencing or response process is generally dependent on someparameters such as time-zone, geographical formations, climate andrain regime, and humans’ having technological developments in aspecific geography. In this study, the relation between human andspace in Dersim region which has many discussions was dealt in detailbecause of the events experienced specifically in the beginnings of theRepublic without being a part of these theoretical discussions, but bytaking the advantage of the different viewpoints of these discussions. Inaddition, the adventures of the people in this geography from the periodof Ottoman to Republic were handled with the joint research methods ofthe disciplines, history and geography by being focused on theperspectives of these disciplines. Then, the relation between space andthe people lived in Dersim and also the results were discussed. In thisprocess, Ottoman archives and many articles and books related to thetheoretical frames of the topic were analysed. Many issues in theDersim region which is the application area of this theoreticalknowledge and discussions, such as social process, administrativestructuring, formation and distribution of settlement units, edges ofsettlement areas, housing types, cemeteries, population of a family,distribution of population on space, belief structure, meanings given tothe space, attitudes of people towards government, power relationships,production-consumption habits, transportation and why there were fewsettlement areas in the region, were explained within the context of therelation between human and space. These topics were divided into thesub-headings in the study and some maps were used for detailing thetopic much as needed. In the results section, the findings werepresented in general terms.Dersim region differs from its close environment from the point ofits unique space, social and economic structure shaped according tothis uniqueness. With its static structure, there were not many bigchanges in the general lines of the administrative structure of Dersimregion for long years. Administrative structure was excessively shapedby the geography of the region. In spite of all shortcomings, all humanactivities in the geography of Dersim changed in centuries though thesewere very less compared to close environment. Dersim reached today asa space including the traces of historical and social events, and theruins and fusions of various cultures.This process continued by both influencing the environment andbeing affected by the context. Close relationships, complicated socialnetworks, power relationships, mind and belongingness, mutualİnsan-Mekân İlişkisi Üzerine (Dersim Bölgesi Örneği XVI-XX. Yüzyıllar) 161Turkish StudiesInternational Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or TurkicVolume 10/5 Spring 2015effecting and shaping processes turned Dersim from a static structureto much dynamic structure.Many issues like Dersim’s rural structure in Ottoman period,settlement units, spaces, production types, cuisine and socialrelationships were sustained till the beginnings of the Republic withoutmany changes. Dersim forced residents to be connected with the space.This connectivity to the space is clearly seen in Dersim much than otherclose environment. On the other hand, the following questions shouldbe answered: Does Dersim society’s being close to a static change relateto the conservatory structure of the population or their lack ofinformation technology? Also is it related to the population’s incapacitytowards the space as a natural outcome of this process? As for me, thesecond factor was much influential on the close issue of this staticchange.The foremost factors among the geographic factors are ruggedterrain and climate. The climate determined many issues of Dersimresidents such as wearing style, production and consumption facilities,and also fighting against diseases. However, rugged terrain alsodetermined some issues such as the people’s distribution and types ofthe professions, roads, agricultural areas, development andconstruction of settlement units. These two factors deeply influencedthis society’s social, even religious and political tendencies. Therefore,Dersim society turned into a more conservative, marginal society profilewith much religious and environmentalist perspectives. In addition,Dersim residents had advantages of using this geography for their ownprofits especially hiding, asylum, escaping from law and being out ofcontrol. These residents were much freesprit and desired to be out ofcontrol. There was not a city, gendarme did not have a full control, taxcollectors were not authority in Dersim, and the life was simple buttough there.Road system did not developed much because of the space issuein an expected level. Transportation was highly dependent on theclimate factors. Most of time in a year, the roads were closed and thetransportation was performed with hinnies, horses, donkeys andpeople. Because of security problems, it was difficult to say there weremuch people and colonies travelling in current primitive roads. Thiscase resulted in increases in the rates of all goods and difficulties inproviding them. In addition, fusion of the society with other cultureswas very limited. Undeveloped trading, lower capital, grouping ofcraftsman in few cities lowered the support of the services. This caseformed the dynamics of the society, in other words tribe structure. Onthe other hand,

  İncele
• ArticleYalnız künye2015/r/ebyu/21189
  Osmanlı idaresinin kızılbaşlığa yönelik tutumu (dersim sancağı örneği)

  Gül, Abdulkadır

  Klasik dönemde Osmanlı merkezi yönetiminin, Müslümanların marjinal grupları arasında sayabileceğimiz Kızılbaşları ötelediği; ancak bu grubu sistemli bir şekilde Sünnileştirme gibi bir düşünce içerisinde olmadığını söyleyebiliriz. Ancak XIX. yüzyıldan itibaren merkezi idarenin, bu anlayışından uzaklaştığı da bir gerçektir. Osmanlı yönetiminin bu anlayıştan uzaklaşmasının iki temel gerekçesi vardır. İlki, Tazimatla beraber devletin merkezileşme gayretleri çerçevesinde, imparatorluğa tam hâkim olabilmek ve insan kaynaklarından azami derecede istifade etme düşüncesinden kaynaklanmıştır. İkincisi gerekçe ise Protestan misyonerlerin Osmanlı tebaasından olan Hristiyanlara, Kızılbaşlara, Yezidilere ve Dürzilere yönelik çalışmalarıdır. Özelikle II. Abdulhamid, bu toplumsal tabanları, emperyalist devletlerin insafına bırakmamak için büyük çabalarda bulunmuştur. Merkezi yönetim Sünni gruplarla beraber Kızılbaş, Nusayri, Yezidi ve Dürzileri de, padişahın etrafında toplayabilmek için yeni politikalar geliştirmek zorunda kalmıştır. Bu grupların Sünnileştirilerek bu maksada ulaşılacağı ümit edilmiş ve bu hususta büyük gayretler gösterilmiştir. Modernleşmeyle birlikte, imparatorluk genelinde yapılan her türlü yenilik veya faaliyetler büyük bir bütünün parçalarıdır. Ayrıca yenilikler, bir bölge veya belirli bir nüfusla da sınırlı değildir. Bu bağlamda çalışmada, Dersim Sancağı özelinde, devletin takip ettiği politikalardan birisi olan Kızılbaşların Sünnileştirilmesi ve Protestan misyonerlerin Hristiyanlaştırma gayretleri irdelenmiştir. Giriş kısmında, Anadolu'daki bahsedilmiştir. Kızılbaşlığını nasıl tanımladığı, bu tanımlamaların dönemsel durumu ve bakış açısı arasındaki farklılıklara değinilmiştir. Ayrıca XIX. yüzyıldan itibaren Dersim Kızılbaşlığına yönelik Protestan misyonerlerin Hristiyanlaştırma çabaları ortaya konulmuştur. Diğer taraftan iki baskı arasında kalan Dersim Kızılbaşlarının bu faaliyetler karşısındaki tutumu anlatılmıştır. Elde edilen bulgular araştırmada paylaşılmış, sonuç değerlendirilmiştir

  İncele
• ArticleYalnız künye2015/r/ebyu/21178
  Son dönem osmanlı taşrasında yaşanan iç göçlere dair bazı değerlendirmeler (eğin kazası örneği)

  Gül, Abdulkadır

  Bu çalışmanın maksadı Eğin kazası özelinde 19.yüzyılın ikinci yarısını kapsayan ve literatürde iç göç olarak adlandırılan nüfus hareketlerini irdelemektir. Bu zaman diliminde Osmanlı taşrasındaki bir kazada yaşanan iç göç olgusunun boyutlarının hangi düzeyde olduğunun ortaya koymayı hedeflenmiştir. Eğin kazasında yaşanan iç göç iki boyutludur. Bunlardan ilki Eğin kazasına yönelik göçler, diğeri ise Eğin'den dışa yönelik göçler şeklinde görülmektedir. İç göçe konu olan nüfus, arşiv kayıtlarında "yabancılar" şeklinde tanımlanmaktadır. Nüfus hareketleriyle alakalı Osmanlı arşivlerindeki en derli toplu kayıtlar nüfus defterleridir. Bu gerekçeden dolayı çalışmada kullanılan arşiv kaynaklarının çok önemli kısmını, son döneme ait nüfus defterleri oluşturmaktadır. Bilindiği üzere, 1831'den sonra yapılan nüfus sayımlarında devletin sınırları içerisindeki Osmanlı tebaası olan veya olmayanların tespiti maksadıyla birçok sayım yapılmış ve bunun doğal sonucu olarak nüfus defterleri ortaya çıkmıştır. Çalışmada bu arşiv koleksiyonunda Eğin kazasına ait bir adet yabancıların kayıtlarının tutulduğu defter ile mukayese yapmak maksadıyla yine benzer tarihlerde Erzincan'da bulunan yabancılara ait diğer bir nüfus defterine bakıldı. Ayrıca Eğin'den dışa yönelik göçleri tespit edebilmek için ise diğer nüfus defterlerine ve ihtiyaç hâsılı oldukça diğer arşiv kayıtlarına da müracaat edildi. Yabancılara ait nüfus defterleri bizlere, yabancıların yaşlarını, nereden geldiklerini, etnik veya dini yapılarını, hangi işle meşgul olduklarını, nerelerde barındıklarını, fiziksel özelliklerini ve bu nüfus miktarlarının merkez ve köylere göre dağılımına dair önemli bilgiler sunar. Diğer nüfus defterleri ise yukarıdaki bilgiler ilave olarak Eğin'de meskûn nüfus miktarı, kaza dışına göçlerin miktarı ve nerelere göç ettiklerine dair daha birçok bilgiyi bize sunmakta ve veriler çalışmamızın içerik ve sınırlarını belirlemektedir. Diğer taraftan iç göçlerin Eğin kazasının demografik yapısını hangi boyutta etkilediği, kazadan iç ve dışa doğru göçlerin hangi boyutta olduğu ve göçün gerekçeleri çalışma kurgumuzun diğer parçasını oluşturur. Defterlerden elde edilen verilerin daha iyi anlaşılması için ihtiyaç hâsıl oldukça, tablo ve grafikler kullanıldı. Çalışma kısaca üç kısımdan oluşur, giriş kısmında iç göç olgusu, bu nüfus hareketine karşı merkezi yönetimin bakış açısı ve ne gibi önlemler aldığı izah edildi. Bunun peşi sıra kullanılan nüfus defterlerinin tanıtımı ve kritiği yapıldı. Daha sonra Eğin kazasındaki iç göç olgusu üzerinde duruldu. Sonuç kısmında ise metin içerisinde bahsedilen bulgular genel başlıklar halinde sunuldu

  İncele
• ArticleYalnız künye2013/r/ebyu/21434
  Crime and offenders in the country of the Ottoman the example of 1919 January Erzincan county

  Gül, Abdülkadir

  In this study, the case of crime and guilties in Ottoman outback are stud- ied by grounding on the sample of Erzincan district. Various criminal statis- tics which belong to Erzurum province are presented in introduction. Espe- cially, the distributions of crimes of murders by accidents are given. Some examples are given from the types of crime in charge sheet and it is proved how the same type of crime in condensed statement has a different content and story. By grounding on the crime statistic record of Erzincan district, the guilties are classified and evaluated according to their age, education, level of income, job, and residence status. Additionally, various archival records are applied to support the data in this statistical chart. Even if they are the cities of the same district, each city has its own crime types and rates be- cause of its social, economic and geopolitical position. With this point of view, the concept of crime is different according to various regions and time periods throughout the empire.

  İncele
• ArticleYalnız künye2010/r/ebyu/17985
  The Army Arrangements made to Redif Battalions from Egin Town (1834-1848)

  Gül, Abdulkadir

  In this study, it was investigated the reflections of army arrangements made to Egin town between 1834 and 1848 in Ottoman Empire. At that period, it was dealt with some issues which numbers, accepting methods, education, supplies, and army escape of soldiers accepted to Redif battalions in Egin town of Ma'adin-i Humayi'm Sanjak.

  İncele
• ArticleYalnız künye2010/r/ebyu/21701
  The army arrangements made to Redif battalions from Eğin Town

  Gül, Abdulkadır

  In this study, it was investigated the reflections of army arrangements made to Eğin town between 1834 and 1848 in Ottoman Empire. At that period, it was dealt with some issues which numbers, accepting methods, education, supplies, and army escape of soldiers accepted to Redif battalions in Eğin town of Ma'âdin-i Hümâyûn Sanjak.

  İncele
• ArticleYalnız künye2010/r/ebyu/21663
  XIX. Yüzyıl Eğin (Kemaliye) esnaf teşkilatı üzerine bazı tespitler

  Gül, Abdulkadır

  Osmanlı Devleti’nde, üretim ve üretilen malların tüketiciye ulaşmasında etkin rol oynayan esnaf grupları, teşkilatlı olarak faaliyet göstermişlerdir. Genel olarak Şeyh veya Kethüda denilen liderlerin idaresinde bulunan esnaf kollarında, şehir nüfusunun önemli bir kısmı istihdam edilmiştir. Bu çalışmada, Eğin kazasında ki esnaf çeşitleri, çalışan zümre, dükkân sayıları, tüccarlar, narh, esnaf kollarının üretim tarzları ve fonksiyonları yönünden tasnif edilip incelenmiştir.

  İncele
• ArticleYalnız künye2009/r/ebyu/21752
  XIX. yüzyılın ilk yarısında Erzincan ve köylerinin demografik ve iskan yapısı (1835 tarihli nüfus defterine göre)

  Gül, Abdulkadır

  Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Fırat Bölümünde yer alan Erzincan, bölgenin stratejik noktalardan birisidir. Osmanlı döneminde umumiyetle Erzurum Eyaletine bağlı kalan Erzincan Kazası, Güney Erzincan ve Kuzey Erzincan olarak iki ayrı idari bölüme ayrılmıştır. XIX. Yüzyılın ortalarına doğru kaza, kendi ismiyle anılan ovanın tamamından oluşmaktadır. İskân yerleri şehir ve köy, mezra, çiftlik ve vanklar olarak adlandırılan köy altı yerleşmelerinden oluşmaktaydı. 1835 yılında kaza genelinin toplam erkek nüfusu 15857 kişiden ibaretti.

  İncele
• ArticleYalnız künye2009/r/ebyu/21747
  The city of Erzincan according to the Avariz Notebooks of 1642-2643

  Gül, Abdulkadır

  Tapu-Tahrir defters were a very important source during the 16th century know as a classical period of the Ottoman. In the nex century, though partially, Avarız Defters replaced them. Despite the fact that these defters do not reflect depentable demographic figure, these defters are important for the 17th century. In these defters of the years 1642–1643. There is a great deal of important figures on the constitutional structure, principals, military classes, religious and social foundations of Erzincan.

  İncele
• ArticleYalnız künye2009/r/ebyu/21738
  Temettuat defterlerine göre Pasinler'in (Hasankale) sosyal ve ekonomik yapısı

  Gül, Abdulkadır

  Bu çalışmanın amacı, XIX. Yüzyıl ortalarında Pasinler’in sosyal ve ekonomik yapısını ortaya koymaktır. Çalışmanın en önemli kaynağını oluşturan Temettuat Defterleri; Tanzimat döneminde bölgelerin mal-mülk, hayvan, arazi ve yaşayan bütün insanların şahsi malvarlıklarını kaydetmek için hazırlanmış resmi belgelerdir. 1845 tarihinde Erzurum’un Kazalarından biri olan Pasinler’in şehir merkezi kasaba özelliği taşımaktadır. Bu yerleşim yerinin yedi mahallesi olup en önemli geçim kaynağı tarım ve esnaflık oluşturmaktadır.

  İncele