İran islam devrimi’ne giden süreçte rex sineması faciası ve etkileri

XX. yüzyıla girerken başta Dünya Savaşları olmak üzere Dünya Tarihi’nde büyüksiyasal manevralara neden olan olaylar yaşanmıştır. Yaşanan olaylar dünyanın; siyasi, askeri,ekonomik, kültür, sanat ve sınırlarının tümden değişmesine neden olan olaylardır. 1970’leregelindiğinde ise yaşanan olaylar silsilesinin Ortadoğu’daki en önemli halkası ise 1979 yılındakiİran İslam Devrimi olmuştur. İran İslam Devrimi, 2500 yıllık İran monarşisinin son monarkı olanŞah Muhammed Rıza Pehlevi’ye karşı Humeyni ve taraftarları tarafından verilen mücadelesonunda gerçekleşmiştir. Öte yandan Dünya Tarihi’nin birçok evresinde çeşitli devrimleryaşanmıştır. Yaşanan devrimler ise genellikle demokrasi, insan hakları ve kültürel unsurlariçeren devrimlerdir. Fakat bunların haricinde tarihte ilk kez bir halk devrimi sonucunda İslami bircumhuriyet kurulmuştur. İslami cumhuriyetin kurulması yolunda İran’da yaşanan olaylar veolayların bir halk harekâtına dönüşmesini sağlayan dönüm noktaları olmuştur. Dönümnoktalarından birisi ise İran ve Ortadoğu Tarihi için önemli bir yere sahip olan 19 Ağustos 1978tarihinde 377 kişinin yanarak can verdiği Rex Sineması Faciasıdır. Dünya Tarihi’ndeki en büyükterör saldırılarından biri olarak da kabul edilen bu facia, İran İslam Devrimi’nin gerçekleşmesinihızlandıran olaylardan birisidir. Çalışmada Pehlevi Hanedanlığı’ndan Rex Sineması Faciasınakadar İran İslam Devrimine giden süreç ele alınarak nitel araştırma yöntemlerinden doküman vebelge analizi yöntemi kullanılmıştır. Böylece arşiv belgeleri, gazeteler, hatıratlar ve dönemianlatan diğer kaynaklar incelenerek objektif bir çalışma ortaya koyulmaya çalışılmıştır.