Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- ArticleAçık Erişim2025PISA Okuma Keyfi Ölçeğinin Farklı Başarı Gruplarında Yer Alan Ülkelere Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi
Doğan, Nuri; Kasap, Yusuf; Köroğlu, Mustafa; Doğan, Özlem
Bu çalışma, PISA 2018 öğrenci anketinde yer alan okuma keyfi ölçeğinin farklı başarı gruplarındaki ölçme değişmezliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Ölçme değişmezliği, gizil değişkenler ile gözlenen değişkenler arasındaki ilişkinin farklı gruplarda aynı biçimde sürdürülüp sürdürülmediğini ortaya koyar. Araştırmanın örneklemi, üst başarı grubunu temsil eden Norveç (n=5659), orta başarı grubunu temsil eden Türkiye (n=6858) ve düşük başarı grubunu temsil eden Kolombiya’dan (n=7192) olmak üzere toplam 19.709 öğrenciden oluşmaktadır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda beş maddeli tek faktörlü model doğrulanmış, ardından çok gruplu doğrulayıcı faktör analiziyle ölçme değişmezliği test edilmiştir. Bulgular, modelin şekilsel, metrik, ölçek ve katı düzeylerde değişmezlik göstermediğini ortaya koymuştur. Bu sonuç, ülkeler arasında yapılan karşılaştırmaların geçerliliğini sınırlamakta ve ölçeğin farklı başarı gruplarında ortak bir ölçme yapısını sağlayamadığını göstermektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Stakeholder Views on the Consequential and Criterion Validity of Central Examination Scores Used in Placement to Secondary Education Institutions
Doğan, Nuri; Köroğlu, Mustafa
This study aims to examine the views of stakeholders (students, teachers, parents) on the consequential and criterion validity of the central examination (OKMS) scores used for placement in secondary education institutions. The study aimed to determine how consistent the exam is with the intended goals and other social values and to gather information on the adverse effects of measurement results. Semi-structured interviews were conducted with 12 students, 12 teachers and 12 parents who participated in the 2019 OKMS. The data obtained were analysed by qualitative content analysis method. The findings show that stakeholders have both positive and negative significant views on the examination system. In particular, positive aspects such as the voluntary nature of the exam and the fact that it is held in their own school reduce stress are emphasised, while negative effects such as the perception of a future based on a single-day exam, the difficulty of numerical questions, and the constant/sudden change of the system come to the fore. This study provides important qualitative evidence to understand the profound effects of high-stakes testing systems on stakeholders and to develop more sustainable education policies.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Lojistik Regresyon Yöntemi ile Farklı Başarı Düzeyindeki Ülkelerin PISA Başarı Düzeylerini Etkileyen Önemli Değişkenlerin İncelenmesi
Doğan, Nuri; Kasap, Yusuf; Köroğlu, Mustafa
Bu araştırmada 2018 yılında PISA’ya katılan öğrencilere sınavla verilen öğrenci anketinden elde edilen 34 bağımsız değişken ile farklı başarı düzeyine sahip ülkelerin PISA okuduğunu anlama başarısını yordayabilen değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için PISA’ya katılan 79 ülke, başarı yüzdelik sırasına konuldu. Ardından eşit dilimlerle ülkeler alt, orta ve üst dilimler olarak ayrıldı. Yüzdelik dilimlerine alt, orta, üst başarı grubu ülkelerin verileri üzerinden oluşturulan üç ayrı lojistik model ile yapılan analizlerde okuduğunu anlama başarısını yordamada anlamlı değişkenler, 25-28 arasında değişmiştir. Daha sonra oluşturulan modellerin sınıflama performansında dikkate değer düşme olmayacak biçimde ayarlama yapılarak değişken sayısı azaltılıp her bir model için başarıyı en iyi yordayan 10 değişken seçilmiştir. Değişken sayısı azaltılarak oluşturulan modellerle yapılan analiz sonucunda başarıyı yordamada alt, orta, üst başarı grubu ülkeler için, önemli ortak yordayıcıların; evdeki eğitimsel eşyalar, okuma keyfi, sosyo-ekonomik durum indeksi, PISA testinin zorluk algısı, ailenin mal varlığı, yaşamın anlamı ve öğretmenin eğitimi yönlendirmesi değişkenleri olarak belirlenmiştir. Daha sonra, her bir grup için oluşturulan modellerin her birindeki 10 bağımsız değişken ile modellerin PISA okuduğunu anlama başarısını sınıflama ve kestirim performansları hesaplanmıştır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Ortaöğretim kurumları merkezi sınav puanlarının uygunluk ve yordama geçerliklerinin incelenmesi
Doğan, Nuri; Köroğlu, Mustafa
Bu araştırmanın amacı, Ortaöğretim Kurumları Merkezi Sınav (OKMS) Puanlarının uygunluk ve yordama geçerliğini araştırmaktır. Bu amaçla, OKMS alt test ham puanları ile sınavda çıkan derslere ait 8. ve 9. Sınıflar yıl sonu akademik başarı puanları arasındaki ilişki Kanonik Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. 8. Sınıf akademik başarı puanları bağımsız (yordayıcı), OKMS alt test puanları ise bağımlı (ölçüt) değişken ve 9. Sınıf derslerine ait akademik başarı puanları bağımsız (yordayıcı), OKMS alt test puanları ise bağımlı (ölçüt) değişken olarak alınarak 2 ayrı kanonik korelasyon analiz yapılmıştır. Veriler analiz edilmeden önce, kanonik korelasyon analiz yönteminin varsayımları kontrol edilmiş ve aykırı değerler analize katılmamıştır. Sonuç olarak sadece bir kanonik korelasyon önemli bulunmuştur. 8. Sınıf Türkçe ile TC. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersleri akademik başarı puanları ile 9. Sınıf Tarih ve Fen dersleri akademik başarı puanlarının OKMS alt test puanlarını yordama gücü yüksek bulunurken; bazı derslere ait akademik başarı puanlarının, OKMS alt test puanlarını açıklayamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca OKMS değişken kümesindeki varyansı 8. Sınıf değişken kümesi %50,1; 9. Sınıf değişken kümesi %46,5 açıklamaktadır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2012Sosyal bilgiler dersine ilişkin özyeterlik düzeyinin başarıya etkisinin sınıf ve cinsiyete göre incelenmesi: Erzurum ili örneği
İlhan Beyaztaş, Dilek; Doğan, Nuri; Koçak, Zülfiye
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi özyeterlik inancınınokul başarısı üzerine etkisini, sınıf düzeyi ve cinsiyet değişkenine göre incelemektir. İlköğretim6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler özyeterlik inancının okul başarısı üzerine etkisini sınıf düzeyi vecinsiyet değişkenine göre belirlemek amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen güvenirlikve geçerlilik çalışmaları yapılmış, 25 maddeden oluşan 5’li Likert tipi ölçek kullanılmıştır.Ölçekte yer alan maddelerin iç tutarlık katsayısı (Cronbach Alfa) 0,95 olarak hesaplanmıştır.Veriler istatistik paket programı ve MS Excel kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma, Erzurumİli merkez ilçedeki 14 ilköğretim okulunda bulunan 740 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonucunda Sosyal Bilgiler dersinde sınıf düzeyi değişkenine göre 6. sınıftan 7.sınıfa gidildikçe öğrencilerin özyeterlik düzeylerinde azalma olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyetdeğişkeni ele alındığında ise kız ve erkek öğrencilerin özyeterlik ortalama puanları arasındamanidar bir farkın olmadığı tespit edilmiştir. Diğer yandan regresyon analizi sonuçları, özyeterlikpuanlarının Sosyal Bilgiler dersindeki başarı için güçlü bir yordayıcı olduğunu göstermektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele