Sporcu Öğrencilerde Spor Tükenmişliği: Bilişsel Esneklik, Sporda Görev ve Ego Yönelimi ile Spor Kaygısının Rolü

Bu çalışma bilişsel esneklik ve spor tükenmişliği arasındaki ilişkide spor kaygısı, görev ve ego yöneliminin aracılık rolünü incelemiştir. Araştırmanın katılımcıları 155 kız (39%) ve 242 erkek (61%) olmak üzere toplam 397 spor lisesi öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaşları 13 ila 19 arasında değişmektedir (x̄=16.26, SD=1.218). Çalışma için verilerin toplanmasında Bilişsel Esneklik Envanteri, Sporda Görev ve Ego Yönelimi Ölçeği, Spor Kaygısı Ölçeği ve Spor Tükenmişliği Ölçeği kullanılmıştır. Bu çalışmanın bulgularına göre spor kaygısı ile ego ve görev yönelimi faktörlerinin bilişsel esneklik ve spor tükenmişliği arasındaki ilişkiye aracılık ettiği saptanmıştır. Yüksek bilişsel esnekliğe sahip spor lisesi öğrencileri sporda karşılaştıkları kaygılı durumlarla etkili bir şekilde baş etmektedirler. Spor kaygısı azalan, ego ve görev yönelimi artan spor lisesi öğrencileri için çevrelerindeki uyarıcıların daha az rahatsızlık verici olarak algılanması sayesinde spor tükenmişlikleri azalma eğilimindedir. Spor lisesi öğrencilerinin spor tükenmişliğinden korunması adına okul müfredatının ve önleyici stratejilerin spor kaygısı ile ego yönelimini azaltma ve görev yönelimini artırmaya yönelik dizayn edilmesi önemli görülmektedir. Bilişsel esneklik ve görev yönelimini hedef alan kazanımların spor lisesi programlarında yaygınlaştırılması öğrencilerin tükenmişlikten korunarak sporda işlevselliklerinin artmasına yardımcı olabilir. Takım sporlarının görev yönelimini artırıcı etkisi göz önüne alındığında spor liselerinde bireysel sporların yanında takım sporlarının da yaygınlaştırılmasının spor tükenmişliğinin önüne geçilmesinde etkili olacağı düşünülebilir.