"TÜRKİYE'DE ORTA TAHSİL" BAŞLIKLI RİSALEYE GÖRE OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDAN ULUS DEVLET TÜRKİYE'YE İNTİKAL EDEN ORTAÖĞRETİM MİRASI

Bu makalede Osmanlı Devleti'nden ulus devlet Türkiye'ye intikal eden ortaöğretim mirası analiz edilmeye çalışılmaktadır. Osmanlı eğitim modernizasyonu Cumhuriyet sonrası eğitim sistemimizin temellerini oluşturmaktadır. Sultan II. Mahmud ile başlayan Osmanlı sivil eğitim kurumlarının tesisi Tanzimat, 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ve II. Abdülhamid dönemleriyle yeni bir şekil almıştır. Bu dönemlerin ortaöğretim kurumlarını idadi ve sultani mektepleri oluşturmaktadır. Bunların Türkiye'ye intikal eden mirasını ise 1339 tarihli "Türkiye'de Orta Tahsil" başlıklı risale en güzel şekilde yansıtmaktadır. Buna göre; 12-16 yaşından yukarı gençlerin talim ve terbiyelerini üstlenen bu mektepler, talebeyi hayata hazırlamaktadır. Yurt sathına yayılmış, nitelik ve nicelik bakımından farklılık göstermektedir. Bu kurumlar millî duyguyu ve birliği sağlamalıdır, gençliği çalışma ve üretmeye sevk etmelidir. Bu esaslar dâhilinde terbiyeye istikamet vermek mektep idaresinin vazifesidir ve okullara talebeler belli şartlar dâhilinde kabul edilir. İlgili kurumlar bir kısım değişikliklerle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nin ortaöğretim kurumlarının temellerini oluşturmuş ve orta mektepler ve liseler olarak varlığını sürdürmüştür