Frost çok boyutlu mükemmelliyetçilik ölçeğinin Türkçe formunun psikometrik özellikleri

Amaç: Araştırmalar mükemmelliyetçiliğin psikopatolojinin ortaya çıkması, sürmesi ve yinelemesinde önemli bir risk etkeni olabileceğini göstermektedir. Son yıllarda klinik sorunların bilişsel davranışçı girişim modellerinde mükemmelliyetçiliğe önemli ölçüde vurgu yapılmaya başlanmıştır. Bu anlamda Frost Çok Boyutlu Mükemmelliyetçilik Ölçeği (FÇBMÖ) ilgili literatürün oluşması sürecinde birçok çalışmada kullanılmıştır. Bu ölçme aracı farklı dillere çevrilmiş, psikometrik özellikleri çalışılmış ve bu alanda en iyi bilinen ölçeklerden biri haline gelmiştir. Bu çalışmayla FÇBMÖ’nün Türk örneklemindeki psikometrik özelliklerinin araştırılması, özellikle özgün faktör yapısının doğrulayıcı faktör analiziyle test edilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın verileri üniversitede lisans eğitimi almakta olan 492 öğrenciden (183 erkek, %37.2) toplanmıştır. Araştırmaya katılan kişilere FÇBMÖ, Sınırlılık Şemaları Ölçeği, Penn State Endişe Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır. Ölçeğe ilişkin madde istatistikleri hesaplanmıştır. Orijinal altı faktörlü yapının Türk örneklemindeki geçerliliği normalite düzeltmeli doğrulayıcı faktör analizi yapılarak test edilmiştir. Ölçeğin toplam ve alt ölçek puanları ile ruhsal değişkenler arasındaki Pearson korelasyonları hesaplanmıştır. Güvenilirlik düzeyleri iç tutarlılık katsayısı ve 15 günlük yineleyen uygulamalar arasında sınıf içi korelasyon katsayıları hesaplanarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda FÇBMÖ’nün özgün altı faktörlü yapısının Türk örnekleminde geçerli olduğu bulunmuştur. Ölçeğin diğer değişkenlerle korelasyonları yeterli düzeydedir. Tüm maddeler için iç tutarlıklık katsayısı 0.91 olarak bulunmuştur. Alt ölçeklerin iç tutarlılıkları 0.64-0.94 arasındadır. On beş günlük sınıf içi korelasyon katsayısı toplam puanlar için 0.82’dir. Sonuç: FÇBMÖ özgün altı faktörlü yapısıyla Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. Birlikte geçerlilik için elde edilen ölçüt bağıntı katsayıları ‘düzen’ alt ölçeğinin diğer alt ölçeklerden farklı olarak sağlıklı bir mükemmelliyetçiliği ölçtüğüne ilişkin kanıtlar sunmaktadır. Özellikle mükemmelliyetçiliğin psikopatolojiyle ilişkisinin ele alındığı çalışmalarda toplam puanlar hesaplanırken ‘düzen’ alt ölçeğinin toplama katılması önerilmektedir. (Anadolu Psikiyatri Dergisi 2011; 12:192-197)