Kırmızı palmiyeböceği [Rhynchophorus ferrugineus (Oliver, 1790) (Coleoptera: Curculionidae)] üzerinde foretik uropodid akarlar (Acarina: Uropodidae)

Adana ilinden 2008 yılında, feromon tuzaklarıyla ve yalancı hurma (Phoneix canariensis Hort.) ağaçları üzerinden toplanan Kırmızı palmiyeböceği (KPB), Rhynchophorus ferrugineus (Oliver, 1790) (Coleoptera: Curculionidae) foretik akar türleri bakımından incelenmiştir Bu çalışmayla Türkiye’de ilk kez KPB üzerinde foretik akar türleri, Uropoda orbicularis (Müller 1776) ve Uroobovella marginata (Koch 1839) (Acarina: Uropodidae) saptanmıştır. Uropodidae türleri esas olarak ergin böceklerin elytrasının altında bulunmuştur. Bu akar türleri KPB’nin ölmüş olan son dönem larvaları ve pupalarında da kaydedilmiştir. Mayıs-haziran döneminde tuzaklarda ve şubat ayında KPB zararı nedeniyle kesilen yalancı hurma ağaçlarında ergin böceklerin çoğunun yüksek sayılarda uropodid akarlarla ile bulaşık oldukları saptanmıştır. Mayıs-haziran döneminde tuzaklardaki dişilerde ortalama uropodid akar sayısı 213.02 (maksimum 698); erkeklerde ise 188.85 (maksimum 653) olmuştur. Şubat ayında kesilen ağaçlardaki ergin dişilerde ortalama akar sayısı 346.70 (maksimum 668) olurken, ergin erkeklerde 283.10 (maksimum 644) olarak kaydedilmiştir. Kokon içerisindeki ergin dişi ve erkek böceklerin çoğunluğunun yüksek yoğunluklarda (400-500 adet) uropodid akar ile bulaşık olduğu bulunmuştur. KPB’nin larva ve pupalarında uropodid akar sayısı çoğunlukla 0-50 adet akar arasında değişmiştir. Ergin erkek ve dişi böcekler örnekleme dönemi boyunca genelde benzer yoğunluklarda akar taşımışlardır. Bu çalışmada saptanan akarların tipik foretik davranış göstermelerine karşın, bunların özellikle bahar aylarında KPB erginlerinin uçuş aktivitelerini kısmen de olsa olumsuz yönde etkileyebilecekleri kanaatine varılmıştır.