Karadeniz, Vedat; Kizilkaya, Muhammet Fatih

Eğitim bireylerin doğumundan ölümüne kadar hal ve hareketlerini etkileyerek sosyal yaşam içerisindeki değerini olumlu yönde etkileyen bir araçtır. Eğitimin şekillenmesinde en önemli yol gösterici kaynaklar da öğretim programlarıdır. 2018 yılında bireysel farklılıkları dikkate alan, değer ve beceri kazandırma hedefli, sade ve anlaşılır bir yapıda Sosyal Bilgiler Öğretim Programı yayımlanmıştır. Öğretim programları, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 2. maddesinde ifade edilen “Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları”ile “Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri”esas alınarak hazırlanmaktadır. Türk tarihini incelediğimizde; 1913 yılından 2018 yılına kadar toplam 22 programın hayata geçirildiğini görmekteyiz. Yayımlanan bu program: bireysel farklılıkları dikkate alan, değer ve beceri kazandırma hedefli, sade ve anlaşılır bir yapıdadır. Bu çalışmanın amacı “Vatandaş İçin Medeni Bilgiler”kitaplarını 2018 Sosyal Bilgiler öğretim programında yer alan değerler çerçevesinde değerlendirmektir. Bu nedenle çalışma nitel araştırma gelenekleriyle yapılmıştır. Çalışma betimsel nitelikte olup var olan durumlar üzerinden inceleme gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Nitel veri toplama yöntemi olarak yazılı kaynakların analizinde kullanılan doküman inceleme yöntemi kullanılmış ve veriler metin analizi yoluyla irdelenmeye çalışılmıştır. Araştırmada Ayşe Afet İnan tarafından yazılan “Vatandaş İçin Medeni Bilgiler Cilt 1”kitabı ile Kütahya mebusu Recep Peker tarafından yazılan “Vatandaş İçin Medeni Bilgiler Cilt 2” kitabı, 2018 yılında yayımlanan ve uygulamaya konulan Sosyal Bilgiler öğretim programı ve 4.,5.,6. ve 7.sınıf ders kitapları incelenmeye çalışılmıştır. Kaynak olarak incelenen Vatandaş İçin Medeni Bilgiler kitabının birinci cildinde millet, devlet ve Cumhuriyet kavramlarının tanımı yapılmakta ve vatandaşlık hakları üzerinde durulmaktadır. İkinci ciltte ise Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet teşkilat yapısının işleyişi, vatandaşların bu teşkilat içindeki hak ve ödevleri, sahip oldukları haklarını nasıl kullanacakları, ödevleri nasıl yerine getirecekleri anlatılmıştır. Hem sosyal bilgiler öğretim programı ile ders kitapları hem de vatandaş için medeni bilgiler kitaplarının değer aktarımı konusunda yeterli düzeyde oldukları düşünülmektedir. Değer aktarım konuları açısından sosyal bilgiler programı ve ders kitaplarında yer alan konu içerikleri ile Vatandaş İçin Medeni Bilgiler kitaplarının değer aktarım açısından örtüştüğü söylenilebilir.

Kizilkaya, Muhammet Fatih; Kaşkaya, Alper; Ünlü, Ihsan

Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik özyeterlikleri çeşitli değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırma 2016-2017 öğretim yılı bahar döneminde Erzincan Üniversitesi, Eğitim Fakültesi ve Atatürk Üniversitesi, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nde 4. sınıfta öğrenim gören toplam 100 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmen adaylarının öz-yeterlik algılarını belirlemek amacıyla, Tschannen-Moran ve Hoy tarafından geliştirilen, Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya tarafından yapılan ve "Öğretmen Özyeterlik Ölçeği" şeklinde isimlendirilen ölçek kullanılmıştır. Öğrenci katılımda yeterlik Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı (Alpha=,83), Öğretimsel stratejilerde yeterlik Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı(Alpha=,85), Sınıf yönetiminde yeterlik Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı(Alpha=,84)olarak bulunmuştur. Verilerin çözümlenmesinde ttesti, tek yönlü varyans analizi ve aritmetik ortalama gibi istatistiki teknikler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mesleki özyeterlik inançlarının yüksek düzeyde yeterli olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet ve tercih sırası değişkenlerinde öz-yeterlik düzeyleri anlamlı farklılık gösterirken, akademik not ortalaması ve atanmaya ilişkin beklenti değişkenlerinde anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir