Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 2
• 2

Araştırmacılar(3)

• Akkuş, İbrahim Kurtcebe
• Köse, Muhammed
• Türk, İbrahim Caner

• ArticleAçık Erişim2025/r/ebyu/19516
  Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilâyeti Rüşdiye Mektepleri

  Köse, Muhamed; Özgür, Bekir

  Osmanlı Devleti’nde klasik dönem eğitim-öğretim faaliyetleri, Tanzimat Devri ile birlikte köklü bir değişime uğramıştır. Eğitimin kademeleri belirlenmiş ve bu kademelerde eğitim görecek öğrencilerin sınıf, içerik ve sayıları nizamnamelerle düzenlenmiştir. Bu bağlamda, 19. yüzyılda Maarif-i Umumiye Nezareti kurulmuştur. 1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile ülkedeki eğitim-öğretim faaliyetlerinde kapsamlı bir düzenleme yapılmıştır. Osmanlı Devleti’nde eğitim reformları, kademeli eğitim modeliyle yapılandırılmaya çalışılmıştır. 19. yüzyılda rüşdiye, idadi, sultani ve askeri okullar yaygınlaşmıştır. Bu kademelerden Rüşdiye mektepleri, ara sınıf modeli kazanarak eğitimin ikinci aşamasında yer almıştır. Bu kapsamda, “Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti Rüşdiye Mektepleri” başlıklı çalışma ile bu mekteplerin Cezayir vilayetindeki durumu incelenmiştir.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2024/r/ebyu/19825
  Hikmet tedrisatı

  Türk, İbrahim Caner; Baltacıoğlu, İsmail Hakki

  Bu seri yazıda İsmail Hakkı Baltacıoğlu’nun Tedrisat-ı İbtidaiyye Mecmuasının 1331 tarihli 30-4, 30-5, 30-33 numaralı sayılarında yayımlanan “Hikmet Tedrisatı”, “Hikmet-i Tabiiye Tedrisatı” başlıklı makalelerinde ortaya koyduğu Hikmet (Physique/Fizik) eğitimine dair değerlendirmeleri yer almaktadır. Eğitim Reformu akımının Türkiye’deki en büyük temsilcisi sayılan Baltacıoğlu, bu makalelerde hikmet tedrisatıyla ilgili pek çok meseleyi irdelemiştir: “Hikmetin mevzuu nedir?”, “Hikmetin terbiye ile münasebeti var mıdır?”, “Hikmet tetkik melekesini nasıl tenmiye eder?”, “Hadiselerin tetkikinden alınan fikirler”, “Hikmet Muhakemeyi nasıl terbiye eder?”, “Muhakemelerin verdiği başlıca kanaatler”, “Hikmet hadisatın münasebatını tefekkür ettirir”, “Hikmetin ta’mimci kafalara tesiri”, “Hikmetin merak hissi üzerine tesiri”, “İrade üzerine tesiri”, “Hikmetten alınacak malumat-ı umumiye”, “Tedrisat-ı sınaiye üzerine tesiri”, “Hikmetin usul-i tedrisi nasıl tayin edilir?”, “İlmin tarifinden alınacak fikirler”, “İlmin tarihinden alınacak fikirler”, “Usul-i felsefisinden alınacak Fikirler”, İlmin gaye-i hususiyesinden alınacak fikirler”, “İlmin psikolojisinden alınacak fikirler” bunlardan bazılarıdır. Baltacıoğlu, hikemi şartları nazarı itibara almadan bir ilmin tedris usulü hakkında verilecek hükümlerin tabiatıyla mevzusuz ve mutabakatsız olacağı kanaatindedir. Yine yazara göre en iptidai bir müessesede hatta ana mektebinde bile tedrisin ilmî, tarihî, mantıkî, mahallî ve ruhî esaslarını tatbik etmeksizin tek bir fikrin bir yerden bir kafaya nakline imkân yoktur.

  İncele
• ArticleAçık Erişim2023/r/ebyu/19918
  Bank osmani müdürü mösyö defin (marie vincent edouard dit “jules” deffés) tarafından osmanlı bütçesinin tanzimi ve masrafların düşürülmesi hususunda yapılması gerekli ıslahata dair sultan ıı. abdülhamid’e sunulan bir kısım layihalar

  Türk, İbrahim Caner

  Sultan II. Abdülhamid döneminde Osmanlı maliyesinin büyük sorunlarla karşı karşıya kaldığı bilinmektedir. Sultan II. Abdülhamid kriz durumundaki mali sisteme dair bir layiha düzenlenmesi talebiyle 1890’lı yıllardan sonra, Osmanlı mali işlerini ilgilendiren her şeyde belirleyici rol oynayan Osmanlı Bankası’nın müdürü Jules Deffés’e başvurmuştur. Deffés’in hazırlayıp sunduğu, Osmanlı mali sistemi ile ilgili tespit ve önerileri ihtiva eden İlgili layihalarda gerçek manada bir mali ıslahat için Osmanlı Devleti’nde yapılması gereken hususlar ifade edilmiştir. Deffés tarafından yapılan ilgili tespitlerden, teşhislerden ve mevcut konjonktürden Osmanlı İmparatorluğu’nun zengin servet kaynaklarına sahip bulunmasına rağmen servet kaynaklarının değerlendirilmesi için ciddi bir çalışma yapılmadığı görülmektedir.

  İncele
• ArticleAçık Erişim2022/r/ebyu/20030
  Çeviri: Tahsil-i ibtidâiyye derecesindeki tarih derslerinde yalnız galibiyetlerden mi bahsedilmeli? Yoksa mağlubiyetler de mi gösterilmeli?

  Türk, İbrahim Caner; Bey, Satı

  “Tahsil-i ibtidâiyye derecesindeki tarih derslerinde yalnız galibiyetlerden mi bahsedilmeli? Yoksa mağlubiyetler de mi gösterilmeli?” başlıklı bu çalışmada, II. Meşrutiyet Dönemi’nde Satı Bey’in müdürlüğü esnasında tatbikat dersleri imtihanları sonrasında ilgili başlığa dair yapılan yazılı imtihana öğretmen adaylarından Mehmet Hulusi, Mehmed Ali, Mehmed Kemal, Muvassad Zeki, Mehmed Niyazi ve Hüseyin Avni efendilerin görüşleri ve sonunda bu konuda Satı Bey’in değerlendirmeleri yer almaktadır. İlgili değerlendirmelerde öğretmen adaylarının bir kısmı sadece galibiyetlerden bahsedilmesi gerektiğini savunurken diğerleri hem galibiyet hem de mağlubiyetlerin anlatılması gerektiğini ifade etmektedir. Satı Bey de bu bahislerde ihtiyatlı davranılması; ecdada, maziye karşı olan hürmet ve muhabbeti ihlal etmemeye çalışarak, mağlubiyet bahislerinin tesirinin galibiyet bahislerinin tesirlerine galebe çalmaması gerektiğini ifade etmektedir.

  • 
  İncele
• ArticleYalnız künye2021/r/ebyu/20697
  General education

  Türk, İbrahim Caner; Hakkı, İbrahim

  İbrahim Hakkı (Pasha-1863-1918) graduated from Beşiktaş Junior High School, after completing his education in the administrative and higher classes of the Mekteb-i Mülkiye. In addition to his duties at various levels of the state, he taught at Mekteb-i Mülkiye, Mekteb-i Hukuk and Hamidiye Commercial School and wrote books. After he started to give lectures at the School of Law and Hamidiye Commercial School, he started publishing various books, especially on law and history. These works were mostly textbooks. In addition to being a textbook of İbrahim Hakkı Pasha's Legalı İdare (2 volumes), Istanbul 1312, it is a comprehensive scientific review. The work is in French style. This work of İbrahim Hakkı Pasha is the first book written in the field of administrative law in our country. The first part of the book consists of six chapters and the second part consists of three chapters. In this translation text, the second part, the third chapter of the book "Hukûk-ı İdâre", the Maarif-i Umumiye part was translated. In this chapter; There are the subjects of İdare-i Maarif, Mekatib-i Sıbyaniye and Rüşdiye, Mekatib-i İdadiye and Sultaniye, Mekatib-i Aliye, Serbesti-i Tedris and Mekatib-i Hususiye. The relevant chapter of the book is about the 1869 Education Regulation and its applications in that period.

  İncele
• ArticleAçık Erişim2019/r/ebyu/22424
  Establishment and Education of Modern Zoos and Botanical Gardens in 19th Century Istanbul

  Köse, Muhamed

  The modern advances happening in botanic and zoology science in Europe affected Ottoman Empire, too, soon. The Renaissance, The Reform Movements, Enlightenment Age and Industrial Revolution provided Europe to branch out abroad and arouse curiosity against botanic and zoology sciences in the world just as all the other areas. The European botanic and zoology researchers who had wanted to satisfy their curiosity, spread all around the world and then exhibited the animal and plant species which they collected when they returned their countries. Thus, zoos and botanic gardens which contain in large numbers and quite various species of plants and animals were established in Europe in 19th century. Besides, the zoology and botanic departments were introduced in modern schools in Europe. Ottoman Empire didn’t stay indifferent to these developments in botanic and zoology areas happening in Europe and concentrated on modern botanic and zoology science since the middle of 19th century. Accordingly, they introduced botanic and zoology departments in some military and sultani high schools and started to instruct some lessons about botanic and zoology. Likewise, they attempted to institute a botanic garden and zoo in Nişantaşı; they instituted a zoo and a botanic garden in Yıldız Palace; and a botanic garden in Topkapı Palace and Haydar Pasha Medical Collage. They sent representors to botanic and zoology conferences in Europe, and imported animal and plant vaccines from Europe. In this study, the developments which happened in botanic and zoology area and Nişantaşı and Yıldız Zoos and other botanic gardens in İstanbul are discussed under the light of the documents provided from Ottoman Archives. Alongside this, the zoology and botanic lessons which thought in Medical Collage and their tutors mentioned.

  İncele
• ArticleAçık Erişim2019/r/ebyu/22364
  İstiklal harbinde kuva-yi milliye safına katılan askeri ve mülki görevlilere istanbul hükümeti’nin yaptırımları

  Köse, Muhammed

  I. Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti 30 Ekim 1918’de İtilaf devletleri ile Mondros Ateşkes Anlaşmasını imzalamış ve hemen akabinde başkent İstanbul İtilaf devletlerince işgal edilmişti. İtilaf Devletleri anlaşmanın 7. maddesini gerekçe göstererek İstanbul ile başlayan işgal sürecini Anadolu’nun her tarafına taşımanın bahanelerini üretme peşindeydiler. İstanbul hükümeti, İtilaf Devletlerinin işgallerinin geçici olduğuna inanmış veya inanmak zorunda kalmış, işgallere siyasi ya da askeri herhangi bir tepki verememişti. Siyasi idaredeki çaresizlik ve teslim oluş ordunun içindeki, başta Mustafa Kemal ve yakın arkadaşları olmak üzere, birçok vatansever subay ile birtakım aydın ve Anadolu halkının tepkisine sebep olmuştu. Kaderi ile baş başa bırakılan vatansever subay, aydın ve Anadolu insanı İtilaf Devletlerinin saldırı, tecavüz ve işgallerine sessiz kalmamıştı. Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkarak başlattığı bağımsızlık mücadelesi kısa bir süre içinde Anadolu’nun hemen her tarafını sarmış ve neredeyse her zümre içinde destek bulmuştu. Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıktıktan sonra bir dizi genelgeler yayımlamak, kongreler düzenlemek, gazeteler çıkarmak ve mitingler tertip etmek suretiyle insanların uyanmasını sağlayarak Anadolu’da milli direnişi başlatmıştı. Bütün bunlarla birlikte işgallerin boyutunun farkında olan Mustafa Kemal, işgallere tepki olarak yurdun farklı bölgelerinde ortaya çıkan Kuva-yi Milliye direnişçilerini bir araya getirerek düzenli bir ordu kurmuş ve bu suretle hem işgalci İtilaf devletlerine hem de ona karşı çıkan İstanbul hükümetine karşı silahlı mücadeleyi de başlatmıştı. Anadolu’da başını Mustafa Kemal Paşa’nın çektiği Milli Mücadeleye gün geçtikçe İstanbul hükümetine bağlı subay ve memurlar da iştirak etmiş ve Milli mücadele giderek güçlenmeye başlamıştı. İstanbul hükümeti ise Kuva-yi Milliye ve Milli mücadeleyi destekleyeceği yerde bu oluşumu engellemek ve ortadan kaldırmak için büyük yaptırımlar uygulamaya çalışmıştı. Bu çalışmada İstiklal Harbi’ne katılan subay, mülki memurlar ve halka karşı İstanbul hükümetinin uyguladığı baskılar ve yaptırımlar Osmanlı ve Cumhuriyet arşivlerinden temin ettiğimiz belgeler ışığında ele alınacaktır.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2019/r/ebyu/22200
  İngiliz büyükelçisi a. h. layard’ın raporuna göre 1878 yılında türkiye avrupa’sının demografik yapısı

  Köse, Muhamed

  Türkiye Avrupası diye tabir edilen bölge, Balkanlarda Türklerin yoğunlukta yaşadığıcoğrafyayı tanımlamaktadır. Osmanlı Devleti ile başlayan Balkanlardaki Türk fetihleri iskânpolitikası ile desteklenmiş ve Balkanların büyük bir kısmı XVI. yüzyılın sonlarına kadarneredeyse Türk yurdu haline gelmişti. 93. Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) öncesinde bubölge; Türk, Bulgar, Rum, Yahudi, Arnavut, Sırp, Pomak Türkleri, Çingene, Tatar ve Çerkezmuhacirleri ile çeşitli etnik ve dini unsurların bir arada yaşadıkları küçük bir Osmanlıİmparatorluğu görünümündeydi.XIX. Yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti Avrupalı devletlerin ve Rusya’nınkışkırtmasıyla bölgede Gayrimüslim unsurların isyanları ile karşı karşıya kalmış ve yüzyılınsonuna doğru bu isyanların büyük oranda başarıya ulaşması, bölgedeki Müslüman Türkunsurunun Anadolu’ya göç etmelerine sebep olmuştur.Çalışmamızın ana kaynağını, National Archieve’den temin ettiğimiz İngiltere UlusalArşivinde Foreighn Office’ye (Dışişleri Ofisi) ait FO 881/3655 numaralı Temmuz 1878 tarihli,“Statistical İnformation as to the Popilations of European Turkey: 1878” başlıklı ve İngilizBüyükelçisi A.H.Layard imzalı rapor oluşturmaktadır. 39 sayfadan oluşan raporun ilk sayfaları,Osmanlı Devleti’nin Asya, Avrupa ve Afrika’daki toplam nüfusu ve toprak alanları hakkındaözet ve genel bilgiler içermektedir. Devamında ise Balkanlardaki Osmanlı hakimiyetindekivilayetlere bağlı sancak, kaza ve köylerin Müslüman ve Gayrimüslim erkek nüfusu ayrıntılı birşekilde tablolar halinde verilmiştir.

  İncele
• ArticleAçık Erişim2018/r/ebyu/22644
  İngiliz Konsolosluk Raporlarında Rusya’nın 1864 Kafkas Soykırımı ve Çerkeslerin Anadolu’ya Göçleri

  Köse, Muhamed; Lokmacı, Süleyman

  Çar II. Deli Petro ile başlayan Rusya’nın sıcak denizlere inme ve Balkanlarda yayılma politikası neticesinde Rusya, 19. Yüzyıldan itibaren yoğun bir Slavlaştırma politikasını uygulamaya başlamıştır. Bu politikanın doğal sonucu olarak Rusya Devleti, Kafkaslarda yaşayan halklar üzerinde yoğun bir baskı uygulayarak bölge insanını din değiştirmeye zorlamış bunu yanaşmayan kabileleri de baskı ve zulüm altına alarak göçe zorlamıştır. 1853 Osmanlı-Rus harbinden sonra Rusya’nın Kafkaslardaki baskıları giderek şiddetini artırmıştır. Şeyh Şamil öncülüğündeki kabileler uzun süre direnmeye çalışmışlarsa da Şeyh Şamil’in hayatını kaybetmesinden sonra direnci kırılan bölge insanı özellikle 1864 yılında soykırıma dönüşen Rus saldırılardan kurtulmak için akın akın Anadolu’ya göç etmeye başlamışlardır. Bu çalışma incelenen dönemde Rus zulmüne şahit olan ve bunları raporlandırarak İngiliz Dışişleri ofisine gönderen Trabzon, Sohumkale, İstanbul ve Odesa gibi bölgedeki İngiliz konsolos raporları ışığında hazırlanmıştır.

  • 
  İncele
• ArticleYalnız künye2018/r/ebyu/22565
  Two researchers who examined plants in the Balkans according to documents in the Ottoman archives of office of the prime minister: Dr. Edvard Formanek and Dr. Antonia Baldacci

  Köse, Muhamed; Lokmacı, Süleyman

  In this research Austrian botanist Edvard Formanek and Italian botanist Antonio Baldacci’s works in the Balkans geography are evaluated in the ligth of the Ottoman Archive Documentaries. More over, in the addition to the abovementioned botanists, dates of the European botanists who travelled across the Ottoman geography and regions they travelled to are listed in tables as well as the botanists who were awarded by the Ottoman State owing to their achivements.

  İncele