Oküler İlaç Taşıyıcı Sistemler: Geleneksel Derleme

Oküler ilaç uygulamalar ı, gözün yap ısal karmaşıklığı ve sa- vunma mekanizmaları nedeniyle oftalmologlar ve oküler ilaç ta şıyıcı sistemler üzerine çalışan bilim insanları için çok zorlu bir alandır. Farklı kornea katmanları, sklera, konjonktival kan akışı, gözyaşı seyreltmesi ve kan retina bariyeri gibi engeller, gözün anterior ve posterior kısım- larına ilaç uygulanması etkinliğini sınırlamaktadır. Konvansiyonel okü- ler ilaç uygulama şekilleri aras ında oküler göz damlas ı tüketiciler tarafından yaygın olarak tercih edilmektedir. Fakat bu göz damlalarının oküler bariyerlerden emilimi sınırlı olduğu için düşük biyoyararlanıma sahiptir bu sebeple sık uygulama gerektirmektedir. Bu durum ise hasta uyuncunu azaltmaktadır. Ayrıca bazı durumlarda etkin maddenin çö- zelti şeklinde hazırlanması mümkün olmamaktadır. Bu sebeple yine damla şeklinde kullanılabilen süspansiyon, emülsiyon gibi farklı dozaj şekilleri de geliştirilmeye çalışılmaktadır. Fakat bu tarz formülasyonlar da formülasyona bağlı stabilite ve yüksek viskozite gibi ciddi sıkıntılar barındırmaktadır. Hem gözün yap ısal sorunları hem de dozaj şekille- rinde istenilen etkilerin elde edilememesi ara ştırmacıları farklı çalış- malara itmektedir. Bu nedenle bilim insanlar ı, göze ilaç verme potansiyelini ve dolayısıyla tedavi etkinliğini artırmak için çeşitli ilaç taşıyıcı sistemleri tasarlamış ve incelemişlerdir. Nanopartikül, lipozom, mikroemülsiyon, insert ve ilaç yüklü kontakt lens gibi yeni ilaç taşıyıcı sistemler son zamanlarda geleneksel ilaç ta şıyıcı sistemlere alternatif olarak araştırılmaktadır. Bu tarz yeni ilaç taşıyıcı sistemler oküler ilaç uygulama açısından umut verici olsa da üstesinden gelinmesi gereken sorunlar da bulunmaktadır. Bu derlemede çeşitli geleneksel ve yeni ilaç taşıyıcı formülasyonlar özetlenmeye çalışılmıştır.