Esmer ve Siyah Alaca sığırlarda büyüme eğrilerinin doğrusal ve doğrusal olmayan modellerle analizi

Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Çiftliği’nde yetiştirilen Esmer ve Siyah Alaca dişi sığırlarda ağırlık-yaş değişimini açıklayacak en iyi büyüme eğrisi modelinin tespiti amaçlanmıştır. Bu amaçla, 1987-1998 yılları arasında doğan ve doğumdan-48 aylık yaşa kadar 6 aylık periyotlarla ağırlıkları tam olan 123 Esmer ve 56 Siyah Alaca olmak üzere toplam 179 dişi sığırın bireysel ağırlıkları, 2 doğrusal ve 5 doğrusal olmayan modelle analiz edilmiştir. En iyi modelin seçiminde, modellerden elde edilen belirleme katsayısı ($R^2$) ve hata kareler ortalaması (HKO) istatistikleri kullanılmıştır. Brody, Bertalanffy, Logistik, Gompertz ve Richards modellerine ait $R^2$ değerleri sırasıyla 96.06±0.14, 95.99±0.22, 95.12±0.17, 95.96±0.15 ve 96.53±0.13 olmuştur. Aynı modellerin HKO değerleri sırasıyla 983±34.05, 981±37.70, 1217±42.29, 1011±37.83 ve 960±39.44 bulunmuştur. Kuadratik ve kübik doğrusal modellerin $R^2$ değerleri 94.85±0.24 ve 96.50±0.14, HKO değerleri sırasıyla 1042 ±61.22 ve 871±42.40 bulunmuştur. $R^2$ ve HKO istatistiklerine modellerin etkisi önemli (P<0.01) bulunmuştur. Duncan çoklu karşılaştırma testi sonucuna göre, ağırlık-yaş değişimini en iyi Richards modeli açıklamıştır. Richards modeline ait A, B, k ve m parametreleri Esmerlerde sırasıyla 504±6.89 kg, 0.6674±0.0263, 0.0573±0.0019/ay ve 3.8±0.4, Siyah Alacalarda ise 492±6.97 kg, 0.7708±0.0341,0.0537±0.0031/ay ve 3.5±0.9 tahminlenmiştir.