Şemseddin Sâmî’nin ''Robenson'' Çevirisi İçin Türkiye Türkçesi Ekseninde Bir Çeviri Değerlendirmesi

Gelişen ve değişen dünyada insanlar, kendikültürü ve yaşantısı dışında başka kültürleritanımayı ister. Türk edebiyatı tarihi incelendiğinde,Doğu'nun örnek alındığı dönemde Arap ve Farsedebiyatının güzide eserleri Türkçeye çevrilmiştir.Bu çeviri çalışmaları Türk edebiyatınınolgunlaşmasına vesile olmuştur. Tanzimat ilebaşlayan ve Batı yönünde gelişen dönemde roman,tiyatro gibi türler çeviri yoluyla edebiyatımızagirmiştir. Çeviri faaliyetleri neticesinde Türk kültürve edebiyatına tanıtılmaya çalışılan çok sayıda eserolmuştur. Bunlardan birisi de Daniel Defoe’ninyazdığı Ambroise Rendu’nun Fransızcayaçevirdiği oradan da Şemseddin Sâmî’nin Türkçeyetercüme ettiği “Robenson” adlı romandır. Bir dildeve kültürde var olanı başka dile ve kültüreaktarmak beraberinde birtakım problemleri degetirebilir. Bir dilde var olan bir kullanım, başka birdilde mevcut olmayabilir. Kaynak dilde bulunanbazı ifadeler hedef dilde henüz kavramlaşmamışolabilir. Kaynak dil ile hedef dilin sözcük yapımı,sözcük bilgisi ve söz dizim özellikleri birbiriyleuygun bir nitelik göstermeyebilir. Bu nedenletercüme faaliyetlerinde mütercimler bazısorunlarla karşılaşabilirler.Bu düşünceler çerçevesinde ŞemseddinSâmî’nin Daniel Defoe’ye ait olan FransızAmbroise Rendu’dan çevirdiği Robenson romanıtarafımızca incelenmiş ve bu çalışmada ŞemseddinSâmî’nin çevirdiği Robenson romanı üzerindetespit edilen bazı çeviri problemleri maddelerhalinde sıralanmış, Türk dilinin sahip olduğunitelikler çerçevesinde bu problemlerin giderilmesiiçin bazı öneriler sunulmuştur.