Sınıf öğretmeni adaylarının algıladığı yeterlik: drama yönteminin kullanıldığı bir öz belirleme uygulaması

Öz belirleme, kişilik gelişiminin ve davranışların düzenlenmesinin arkasında yatan içsel süreçlere odaklanan bir motivasyon kuramıdır. Öz belirleme kuramına göre psikolojik sağlık için gerekli olan üç temel ihtiyaç vardır. Bunlar özerklik, yeterlik ve ilişkili olmadır. Sınıf öğretmeni adaylarına öz belirleme kuramı kapsamındaki psikolojik ihtiyaçlardan “yeterlik” ile ilgili örnek yaşantıların sunulduğu bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının kendileriyle ilgili algıladıkları yeterlik durumunu olumlu yönde geliştirmektir. Doyurulan yeterlik ihtiyacının, beraberinde “iyi olma” halini getireceğiyle ilgili sezinleme yapılmasını sağlamak, ikincil bir hedef olarak düşünülmüştür. Drama yöntemi kullanılarak uygulanan etkinlikler sonrası öğretmen adaylarının yetenekleri, özgüvenleri, kendilerini tanımaları ve amaçlarını gerçekleştirme motivasyonları hakkında duygu ve düşünceleri sorgulanmıştır. Çalışma kapsamında öz belirleme kuramı temelli drama atölyelerinden oluşan 6 haftalık bir eylem planı uygulanmıştır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan drama atölyelerinin amaç cümleleri literatür incelenerek oluşturulmuştur. Nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasına göre desenlenen çalışmanın katılımcıları, Türkiye’deki bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi, Sınıf Eğitimi Anabilim Dalında eğitim gören 13 öğrencidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ve her uygulamadan sonra öğrenciler tarafından yazılan günlükler kullanılmış, veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Uygulamalar sırasında öğretmen adaylarının yeteneklerini keşfetme fırsatı elde ettiği ve kendilerini tanıma konusunda kişisel özellikleriyle yüzleşerek özgüven geliştirdiği gözlenmiştir. Katılımcılar, yeterlik hissinin psikolojik sağlık için gerekli ve önemli olduğunu düşündüklerini ifade etmiştir.