Endülüs'te kitap yakma hâdiseleri

Tarihte değişik zamanlarda kitap ve kütüphanelere karşı olumsuz bir takım durumlar olagelmiştir. Çeşitli gerekçelere dayandırılarak gerçekleştirilen bu faali-yetler, bazen genel bir kargaşanın parçası olarak tezahür ederken bazen de doğ-rudan kitaba yönelik olarak ortaya çıkmıştır. Şu bir gerçek ki bir toplumda isyan ve kargaşa ortamı söz konusu olduğunda kitaplar ve kütüphaneler bu durumdan etkilenir. Bu makalenin konusu, bizzat kitaba yönelik olarak ortaya çıkan; yazı-mını engelleme, çoğaltılmasını ve dağıtımını durdurma, yasaklama, yakma ve başka şekillerle kitabın kitlelere ulaşmasına mani olma şeklindeki faaliyetlerdir.Özellikle “kitap medeniyeti” olarak nitelenen Endülüs’te, kitap yakma hadise-leri yoğun bir şekilde yaşanmıştır. Bu durum, iki hususun önemli göstergesi ola-rak karşımıza çıkmaktadır. Birincisi; Endülüs’te çok sayıda kitap vardı ve Endülüs medeniyeti bu kitaplardan üretilen malumat ve masnuat üzerinde yükseldi. İkin-cisi; Gerek Müslümanların kendi aralarında yaşanan çatışmalarda gerekse Hıris-tiyan işgalleri sırasında, kitap ve kütüphaneler çok büyük zarar gördü. Endü-lüs’ün çöküşünde bu faaliyetlerin de önemli rolü oldu.Bu çalışmayla, bir kitaba (Kur’an) ve onun yorumu ve pratiği (hadis) üzerine inşa edilmiş olan İslâm medeniyetinin yeniden tesisi hususunda kitabın yerine ve önemine ve Endülüs’teki kitap imhasına dikkat çekmek hedeflenmektedir.