Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- ArticleAçık Erişim2025An Examination of the Effect of the Digital Context-Based Learning Approach on Learning: the Case of the Social Studies Course
İneç, Zekeriya Fatih; İstek, Elanur
The aim of this study is to examine the impact of the digital context-based learning approach on achieving the intended learning outcomes of the fifth-grade Social Studies course, specifically within the learning domain “Economy in Our Lives.” In this context, the study also investigates its effect on domain-specific, conceptual, and socio-emotional learning skills, as well as on learners’ tendencies and the value–action framework defined for this domain. For this purpose, the digital context-based learning approach was designed for the first time within the scope of this research. The learning process, conducted through the digitalization of contexts, was structured using widely used social media platforms. A quantitative research design was employed, specifically a quasi-experimental model with a pre-test–post-test paired control group. The study group consisted of 102 students selected through simple random sampling from two schools in Erzincan city center during the 2024–2025 academic year. During data collection, the sub-dimensions of the targeted instructional content were transformed into control forms by the researcher. For data analysis, paired-samples t-tests were used to compare the pre-test and post-test scores of the experimental and control groups, while independent-samples t-tests were conducted to examine the relationship between pre-test and post-test scores. The results revealed a statistically significant difference between the experimental group’s pre-test and post-test scores, and the comparison of group means indicated that the post-test results were in favor of the experimental group. These findings demonstrate that the digital context-based learning approach has a positive effect on student learning.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde Yapay Zekâ ile Dijital Dönüşüm: İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi Dersi Örneği
İneç, Zekeriya Fatih
Bu çalışmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktıları ile bunların alt bileşenlerinin (süreç bileşenleri, alan becerileri, kavramsal beceriler, eğilimler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri, değerler, okuryazarlık becerileri ve beceriler arası ilişkiler) yapay zekâ ile dijital dönüşümü doğrultusunda dijital bir ders aracı geliştirme sürecini açıklamaktır. Bu doğrultuda İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi Dersi Öğretim Programı’ndaki "Çocuk Olarak Haklarımla Varım" öğrenme alanı dijitalleştirilerek öğrenci merkezli ve etkileşimli bir öğrenme ortamına dönüştürülmüştür. Çalışma, Tasarım Geliştirme Araştırması (TGA) modeli doğrultusunda yürütülmüştür. TGA’nın araç geliştirme aşamasında problem durumu belirlenmiş, görev analizleri yapılmış ve kullanılacak yapay zekâ desteği belirlenmiştir. Ardından TYMM’nin tabiatına ilişkin öğrenme alanı çerçevesi yapay zekâ aracına öğretilmiştir. Sonraki aşamada, bu çerçevenin yansıtılacağı platform için gerekli istemler belirlenerek yapay zekâya aktarılmıştır. Bu süreç sonunda dijital ders aracı süper istemlerle nihai versiyona dönüştürülmüştür. TGA’nın araç kullanma aşamasında dijital ders aracının kodları, TYMM’nin tabiatını ve öğretim programı bileşenlerini yansıtma düzeyi açısından analiz edilmiştir. Bulgular, öğrenme alanının yapay zekâ desteğiyle dijital bir ders aracına dönüştürülebileceğini; kodların yazım, mantık, tarayıcı uyumluluğu, erişilebilirlik, performans, modern standartlara uygunluk ve güvenlik açısından uygun olduğunu; geliştirilen aracın TYMM’nin tabiatına ve ilgili öğretim programının yapısına uyum sağladığını göstermektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2023Küresel Sorunlar Üzerine Türkiye’de Gerçekleştirilen Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi
İneç, Zekeriya Fatih; Karadeniz, Devrim
Bu çalışmada küresel sorunlar üzerine Türkiye’de gerçekleştirilen lisansüstü bilimsel çalışmaların genel ve özel eğilimlerini bütüncül bir bakış açısıyla incelemek amaçlanmaktadır. Nitel bir yaklaşımla yürütülen çalışmada Yüksek Öğretim Kurumu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi veri tabanından ulaşılan dokuz tez tematik (meta-sentez) içerik analiziyle incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda ulaşılan bulgular, çalışmaların çoğunlukla küresel sorunlara ilişkin öğrenci yaklaşımlarını çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçladığını göstermektedir. Genellikle sosyal bilgiler eğitimi bilim dalında gerçekleştirilen çalışmalar, 2019 – 2020 ve 2021 – 2022 yılları arasında yoğunlaşmakta ve sınırlılıkları örneklem ve çalışma gruplarından oluşmaktadır. Çalışmalarda küresel sorunlar ve bağlamları, nitel bağımlı değişkenler olarak ön plana çıkarken bu doğrultuda nitel araştırma yaklaşımlarına ait desenler ile amaçlı örneklemelerle oluşturulan örneklemlere başvurulmaktadır. Veri toplama aracı olarak görüşme formlarının çoğunlukla kullanıldığı çalışmalarda elde edilen veriler ise çoğunlukla içerik analiziyle değerlendirilmektedir. Ulaşılan sonuçlar ise küresel sorunların genelde iktisadi-sosyoekonomik ve çevresel boyutlarıyla incelendiğini fakat özellikle terör olgusunun ele alındığını, öğretim süreci ve küresel sorunlar bağlamında ise çok boyutlu sonuçlara ulaşıldığını göstermektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2023Web Tabanlı Dijital Eğitsel Kitaplar Üzerine Gerçekleştirilen Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi
İneç, Zekeriya Fatih; Çorlu, Zehra
Bu araştırmanın amacı Türkiye’de web tabanlı dijital eğitsel kitaplar üzerine gerçekleştirilen lisansüstü çalışmaların genel eğilimlerini analiz etmektir. Web tabanlı e-kitap, elektronik kitap, d-kitap, dijital kitap, z-kitap, zenginleştirilmiş kitap gibi parametrik değerlerle ilişkilendirilen kırk üç lisansüstü çalışma nitel araştırma yaklaşımlarıyla incelenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda belirlenen on üç alt problem üzerinden yürütülen çalışma tematik içerik analiziyle gerçekleştirilmiş ve elde edilen bulgular bütüncül bir perspektifle sentezlenerek tablolara dönüştürülmüştür. Bulgular, Türkiye’de web tabanlı dijital eğitsel kitaplar üzerine gerçekleştirilen lisansüstü çalışmaların çoğunlukla d-kitapların öğrenmeye etkisinin incelenmesi maksadıyla yapıldığını göstermiştir. Çalışmalar akademi olarak Gazi Üniversitesi’nde, bilim dalında Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümünde (BÖTE), yıl açısından 2019 yılında, süre olarak ise üç haftada gerçekleştirilmiştir. Çalışmalarda bağımlı değişken olarak d-kitaba ilişkin görüşler; yöntem olarak ise nicel yöntem araştırma yaklaşımlarıyla buna bağlı olarak deneysel desenler tercih edilmiştir. Çalışmalarda rastgele örnekleme, öğrencilerden oluşan çalışma grupları ile kitaplardan oluşan veri kaynakları yer almıştır. Nicel veri analiz tekniklerinin çoğunlukla tercih edildiği çalışmalarda buna bağlı olarak bağımsız gruplar t-testinin ön plana çıktığı görülmüştür. Bunu sırayla karma, nitel ve nicel + nitel yöntem araştırma yaklaşımları analiz teknikleri takip etmiştir. Karma yöntem araştırmaları veri analizleri ikinci derecede, nitel araştırma yaklaşımlarında içerik analizi ise öncelikle kullanılmıştır. Ölçme değerlendirme aracı olarak görüşme formları kullanılırken, d-kitapların sürümünün ise web 1.0 olduğu anlaşılmıştır. Çalışmalarda çoğunlukla akademik başarı ve e-kitaba yönelik değerlendirmelerin olumlu olduğu görülmektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Kültürü Sayısal Bir Ağa Dönüştürmek: Türkiye Geleneksel Çocuk Oyunları Dijital Atlası Örneği
İneç, Zekeriya Fatih
Bu çalışmada, okul öncesi eğitimi öğretmen adaylarının araştırma becerileriyle Türkiye’deki geleneksel çocuk oyunlarını tespit etmeleri ve bu çerçevede Okul Öncesi ve Sosyal Bilgiler dersleri için kültür aktarımı yapabilen ulusal çocuk oyunları dijital atlası oluşturmaları amaçlanmıştır. Bunun için ADDIE öğretim tasarımı modeline göre geliştirilen Seyyah (İneç, 2012) adlı web haritalama uygulaması Hızlı Prototipleme öğretim tasarımı modeli (HPÖTM) baz alınarak değiştirilmiş ve çoklu ortam ögelerinin yapılandırılabildiği ve paylaşılabildiği geo-medya tabanlı dijital bir Türkiye atlasına dönüştürülmüştür. HPÖTM’ye göre ilk aşamada çalışmanın ihtiyaç ile içerik analizleri yapılmış, ikinci aşamada elde edilen bulgular üzerinden oluşturulan algoritma ile prototip tasarım oluşturulmuştur. Sonraki aşamada prototipin çalışma durumu sınanmıştır. HPÖTM’nin son aşamasında ise çalışma için bir eylem araştırması yürütülmüştür. 2019-2020 akademik yılının bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenen elli sekiz okul öncesi eğitimi lisans öğrencisi oluşturmuştur. Öğrenciler araştırma becerisiyle elde ettikleri verileri, yaratıcı drama yöntemiyle kurgulayarak çoklu ortama dönüştürmüş ve bunları Seyyah’a yüklemiştir. Şehirlere göre gerçekleştirilen yüklemeler çalışmanın verisi olarak değerlendirilerek betimsel ve içerik analizi ile incelenmiştir. Bulgular, geleneksel çocuk oyunlarının çoğunlukla; sosyal ve duygusal gelişim alanına hitap ettiğini, arkadaş çevresinden ve Doğu Anadolu Bölgesinden derlendiğini, altı kişi ile doğal nesnelerle, gündüz ve açık alanlarda oynandığını göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2021Türkiye'de Otantik Öğrenme Üzerine Gerçekleştirilen Lisansüstü Çalışmalara Yönelik Tematik İçerik Analizi
İneç, Zekeriya Fatih; Bozkurt, Yeşim
Bu araştırmanın amacı, otantik öğrenmenin incelendiği lisansüstü tezlerin genel eğilimlerini\rbütüncül bir yaklaşımla analiz ederek değerlendirmektir. Bu doğrultuda otantik öğrenme ile\rilişkilendirilen lisansüstü tezler, Yüksek Öğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi üzerinden\rincelenmiş ve bu tezlerden otuz bir tanesi araştırmaya dahil edilmiştir. Nitel araştırma\ryaklaşımının benimsendiği çalışma, tematik içerik analiziyle tespit edilen bulguların\rsentezlenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan bulgular, çalışmalarda otantik öğrenmenin\rçoğunlukla etkinlik temelinde kullanıldığını böylece ilgili değişkenlere etkisinin incelenmesinin\ramaçlandığını göstermiştir. Ayrıca bağımlı değişkenlerin nicel boyutunda özellikle becerilerin,\rnitel boyutunda ise görüşlerin incelendiğini göstermiştir. Yapılan çalışmaların Fen Bilgisi\rEğitimi’nde yoğunlaştığı, karma yaklaşımların benimsendiğini, örnekleme türünün amaçlı ve\rrastgele örnekleme olduğunu, veri analizinde özellikle nitel veri analiz türlerinin tercih edildiğini\rortaya koymuştur. Yapılan çalışma sürelerinin genelde sekiz hafta olduğunu, öğretim\rtekniklerinden en çok gezi ile beyin fırtınasının kullanıldığını, yöntemlerden tartışmanın,\röğrenme yaklaşımlarından ise senaryo tabanlı öğrenmenin daha çok kullanıldığını göstermiştir.\rÖlçme-değerlendirme araçları olarak çoğunlukla formların, ardından performans değerlendirme\rve ölçeklerin, sonrasında ise testlerin benimsendiği ve elde edilen sonuçların ise büyük oranda\rolumlu olduğu gözlemlenmiştir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2020Sosyal bilgiler öğretiminde toplumsal hafıza: ahıska türkleri hafızası projesi örneği
İneç, Zekeriya Fatih
Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler dersinde kullanılabilecek internet tabanlı toplumsal bir hafıza uygulaması oluşturmaktır. Ayrıcasosyal bilgiler öğretmenlerinin uygulamaya ilişkin görüşlerini belirlemektir. Ahıskalı Türkler ve yaşadıkları sürgünler konusundabilimsel bir literatür mevcut olmasına karşın hafıza niteliği olan bir çalışma ülkemizde bulunmamaktadır. Bu çerçevede araştırmacıtarafından ADDIE (Analiz, Tasarım, Geliştirme, Uygulama ve Değerlendirme) öğretim tasarımı modeli ile geo-medya teknolojisikullanılarak toplumsal bir hafıza uygulaması (Ahıska Türkleri Hafızası Projesi - ATHP) geliştirilmiştir. ATHP’nin veri tabanınıoluşturmak için nitel araştırma yöntemlerinden anlatı tekniğinden yararlanılmıştır. Bunun için sözlü tarih çalışması yürütülmüştür.Veri elde etmek için amaçlı örnekleme tekniklerinden benzeşik örnekleme tekniği ile sekiz Ahıskalı Türk belirlenmiştir. ATHP’nindeğerlendirilmesi içinse nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum çalışması yürütülmüştür. Amaçlı örneklemeyöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemi ile dokuz sosyal bilgiler öğretmeni belirlenmiştir. Bu çerçevede elde edilen veriler içerikanalizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşlerinden elde edilen bulgular, ATHP’nintoplumsal bir hafıza oluşturma amacının ana ve doğru kaynağa ulaştırma, hafızayı canlı tutma ve ülkü birliğini sağlama şeklindeolduğunu; sosyal bilgiler derslerinde ATHP’nin kullanımının değer öğretimine, öğretim programına ve programın genel kazanımlarınauygun olduğunu; ATHP’nin güçlü yönlerinin ilk elden kaynakların paylaşımı, beceri eğitimi ile değer öğretimine imkan verdiğini;ATHP’nin zayıf yönlerinin ise örneklemin ve ara yüzün sınırlı iken, dildeki morfolojik farklılıkların ve içeriğin fazla olduğunugöstermektedir. ATHP’nin işlevselliğinin artırılması içinse kurumlar arası iş birliğinin, geniş kitlelere ulaşılmasının ve içeriğingenişletilmesinin gerektiği sonucu tespit edilmiştir. Bu çalışma ile ATHP, geo-medya teknolojisi üzerine kurulan ilk toplumsal hafızaçalışması olmuştur. Araştırmanın sonunda araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2020Sanal gerçeklik teknolojisi ile sosyal bilgiler öğretiminde kültür aktarımı
İneç, Zekeriya Fatih
Bu çalışmada sosyal bilgiler dersinde kültür aktarımını gerçekleştirmek için araştırmacı tarafından internet tabanlı sanal bir gerçeklik uygulaması (itSGU) geliştirilmiş ve bunun kültür aktarımı sürecine olan etkisi incelenmiştir. itSGU, ADDIE (analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme) öğretim tasarımı modeli baz alınarak oluşturulmuştur. Analiz aşamasında kültürün aktarımında yaşanan zorluklar etkili olmuştur. Aynı zamanda Google tarafından sanal gerçeklik teknolojisi için geliştirilen CardBoard’ın Millî Eğitim Bakanlığı engeli nedeniyle YouTube videolarını aktaramaması itSGU’ya olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Modelin tasarım aşamasında itSGU, değişim ve sürekliliği algılama becerisine ve senaryo tabanlı öğrenmeye yönelik olarak planlanmıştır. Modelin üçüncü aşamasında çeşitli programlama dilleriyle geliştirilerek itSGU bir uygulama haline getirilmiştir. Böylece sanal gerçeklik ekipmanlarıyla (gözlük ve jiroskop sensörlü mobil telefon) önerilen senaryolara uygun olarak öğrencilerin hareket etmesini sağlamıştır. Modelin dördüncü aşamasında bir devlet okulunda sosyal bilgiler dersinde itSGU uygulanmış, son basamakta ise öğrenciler tarafından değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda temel nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Çalışma grubunu uygulamaya katılan öğrencilerden zincir örnekleme ile belirlenen on öğrenci oluşturmuştur. Verilerin derlenmesi için çalışma grubuyla standartlaştırılmış açık uçlu bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analiziyle incelenmiştir. Bulgular itSGU’nun etkili kültür aktarımında ve kültürün algılanmasında etkili olduğu ve diğer derslerde de etkili olabileceği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Bununla birlikte itSGU’nun gerçek hayatta kullanılabileceği, eğitimde seviyeyi yükseltebileceği, görsellik sayesinde öğrenme açısından iyi olduğu, değişimi, sürekliliği ve kalıcılığı sağladığı, derste kullanılması gerektiği ve eğlenceli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca itSGU’nun geliştirilmesi gerektiği de görülmüştür.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2018Authentic Social Studies Teaching: The Effect of Semantic Geo-media Material on Learning
İneç, Zekeriya Fatih; Akpinar, Erdal
The aim of this research is to produce a teaching material (Bilge Seyyah), which can be used in socialstudies course, and determine its effect on learning. Bilge Seyyah is a geo-media application, which iscreated with ADDIE instructional design model. The Bilge Seyyah was developed with newtechnologies such as the latest software languages and web 3.0. The Bilge Seyyah presented thecontents of the social studies course to students with authentic learning approach. It decided theauthentic - dynamic contents, tasks and maps itself that will be shown to the students. In order toprovide this, the geo-media was semantified. Afterwards, the effect of the Bilge Seyyah on learningwas tested. For this, quantitative data were obtained with quasi-experimental model. In this context, thecontrol (n=43) and experiment (n=41) groups were randomly determined among the sixth gradestudents in the fall term of 2015-2016 educational year. To determine the academic achievements andthe permanence in learnings of the students in the groups, the “Turks on the Silk Road Unit AcademicAchievement Test”, developed by the researchers, was applied as pre-and post-test on students in thegroups. The attitudes of the students towards social studies course were determined with “AttitudeScale towards Social Studies Lesson” scale. The data gathered from the scales were analysed via theindependent groups’t-test. The findings indicate that the academic achievements, permanence inlearning and attitudes towards social studies course of the students in experimental group were higherthan those in control group were. Considering the results of the study, recommendations were given toeducators.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2012İnternet Tabanlı Bir Coğrafî Bilgi Sistemi Uygulaması: Seyyah
İneç, Zekeriya Fatih; Akpinar, Erdal
Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçiş sürecinde özellikle bilişimteknolojileri alanında dikkate değer gelişmeler yaşanmaktadır. Bu çerçevedeteknoloji bilgiyle etkileşmekte, disiplinler arası çalışmalar ayrı bir boyutkazanmaktadır. Bunun en tipik örneklerinden biri coğrafya alanında ortaya çıkmış;coğrafyanın enformatikle etkileşiminin bir sonucu olarak, Coğrafi Bilgi Sistemleri(CBS) doğmuştur. Coğrafî bilgiyi derleyen, veri tabanında depolayan vekullanıcıların ihtiyacı doğrultusunda analiz eden CBS, son dönemde internetortamına taşınmıştır. İnsanoğlu böylece İnternet Tabanlı CBS ile tanışmıştır.Bu çalışmanın amacı, tarafımızdan geliştirilen ve bir İnternet Tabanlı CBSuygulaması olan Seyyah'ı tanıtmaktır. Seyyah, özellikle ortaokul ve lise düzeyindeöğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Seyyah'ta vektörel yüksekçözünürlüklü haritalar kullanılmış; bu haritalara JavaScript kodları ile yakınlaştırmauzaklaştırma, fare ile tutup çekme ve sürükleme gibi özellikler eklenmiştir. Dinamikharitalar üzerinde işlenilmesi plânlanan konuların yer aldığı açılabilir pencereler veharita anahtarı oluşturulmuştur. Bu bilgi pencereleri Active Server Pages webprogramlama dili ile kodlanarak, doğrudan veri tabanına bağlanmıştır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele