Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 13
• 3
• 1
• 1
• 1

Araştırmacılar(5)

• Akkaş, Fatma
• Ekizoǧlu, Özlem
• Kayabaş, Oğulhan
• Yazici, Mehmet
• Yildizhan, Yasemin Çakmak

• ArticleAçık Erişim2026/r/ebyu/19231
  Kafeinin ağızda çalkalanmasının aralıklı koşu performansı üzerine etkisi: gün zamanı

  Akcan, İbrahim Orkun; Karayigit, Raci; Kayabaş, Oğulhan

  Kafeinin ağızda çalkalanmasının (KAÇ) aralıklı koşu performansı iyileştirdiğine yönelik çalışmalar literatürde yer almaktadır. Bununla birlikte, bu iyileştirme etkisinin günün farklı zamanlarında nasıl bir etki göstereceği tam olarak bilinmemektedir. Bu araştırmanın amacı, benzer sirkadiyen ritme sahip sporcularda farklı gün zamanı dilimlerinde KAÇ uygulamasının aralıklı koşu performansına etkisini incelemektir. Araştırmaya 14 sağlıklı ve kronotipleri ara tip olan amatör sporcu katılmıştır. Katılımcılar 4 farklı test protokolüne randomize bir şekilde dağıtılmış, çift kör ve çapraz döngülü bir çalışma dizaynında, sabah (10.00) ve akşam (18.00) olmak üzere 25 ml plasebo ve kafein (300 mg) solüsyonlarını 8 kez ve 5’er saniye çalkalayarak aralıklı koşu testini (Yo-Yo IRT1) tamamlamışlardır. Her bir katılımcı, sabah plasebo ve kafein çalkalama, akşam plasebo ve kafein çalkalama testlerini gerçekleştirmiştir. Testlerin sonunda katılımcıların zirve kalp atım hızları (KAH) ve algılanan zorluk dereceleri (RPE) ölçülmüştür. Koşu testlerinin sonucunda, KAÇ uygulamasının plaseboya kıyasla koşu performansı süresini artırdığı (%10) (p0.05). KAH ve RPE ölçümlerinde testler arasında anlamlı bir farklılık olmadığı da tespit edilmiştir (p>0.05). Sonuç olarak, KAÇ uygulaması plaseboya kıyasla koşu performansını artırırken, iki farklı gün zamanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmamaktadır. Özellikle ara tip kronotipe sahip olan amatör sporcularda, KAÇ uygulamasının faydasını farklı gün zamanlarında görebilmek mümkün olabilmektedir.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2025/r/ebyu/19367
  Küresel futbolda yapısal yönetişim ve psikolojik dinamikler: türk futbolunda kurumsal yapının başarısızlıktaki payı ve reform gerekliliği

  Ekizoğlu, Özlem

  Bu çalışma, küresel futbolun yapısal yönetişim süreçlerini ve bu süreçlerin psikolojik etkilerini inceleyerek, Türkiye futbolundaki kurumsal yapıların başarısızlıktaki rolünü araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı ile tasarlanmıştır. Bu yaklaşımda, sayısal veriler (finansal tablolar, altyapı istatistikleri, kulüp raporları) ile nitel veriler (literatür taraması, akademik makaleler, tezler, resmi raporlar) birleştirilerek kapsamlı bir analiz planlanmıştır. Türkiye’ye benzer futbolun kurumsal örgütlenmesi sahip ülkelerden Almanya, Brezilya, ABD ve Japonya örnekleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve başarılı yönetim modelleri, finansal sürdürülebilirlik ile altyapı yatırımlarının kurumsal başarının temel belirleyicileri olabileceği varsayılarak incelenmiştir. Araştırma bulguları, Türkiye’deki futbol kulüplerinin finansal disiplinsizlik, stratejik planlama eksikliği, altyapı ve genç yetenek gelişiminde yetersizlik, hukuki ve özerklik sorunları ile siyasal müdahaleler gibi kurumsal sorunlarla karşı karşıya olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yapısal eksiklikler, oyuncular, yöneticiler ve taraftarlar üzerinde güven kaybı, öfke, aidiyet eksikliği ve toplumsal kutuplaşma gibi psikolojik etkiler yaratmaktadır. Bulgular, Türkiye futbolunun kurumsal sorunlarının literatürde belirtilen başarısızlık nedenleriyle büyük ölçüde paralellik taşıdığını göstermekte ve sistematik reform gerekliliğini desteklemektedir.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2024/r/ebyu/19787
  Kadınlarda step-aerobik egzersizlerinin yaşam kalitesi, hayat sevgisi ve ruh sağlığının sürekliliğine etkisi

  Yazici, Mehmet; Yılmaz, Coşkun; Özatman, Savaş

  Bu çalışmanın amacı kadınlarda step-aerobik egzersizlerinin yaşam kalitesi, hayat sevgisi ve ruh sağlığının sürekliliğine etkisinin incelenmesidir. Çalışmanın örneklem grubunu Gümüşhane Üniversitesinde eğitim gören 50 kadın (Egzersiz n:25, Kontrol n:25) oluşturmuştur. Çalışma programında katılımcılar 8 hafta boyunca, haftada 3 gün, günde 60 dakikalık step-aerobik egzersizine katılmıştır. Çalışmamızda kişisel bilgi formu, Yaşam kalitesi ölçeği, Sporcu ruh sağlığı sürekliliği-kısa formu ve son olarak ise Hayat sevgisi ölçeği kullanılmıştır. Çalışmamıza katılan kadın katılımcıların 6 haftalık step aerobik antrenmanlarının egzersiz grubunun yaşam kalitesinde fiziksel ve zihinsel puan değerlerine etkisi olurken, Kontrol grubunda sadece zihinsel puana negatif yönde etkisi görülmüştür. Sporcu ruh sağlığı sürekliliği alt boyutlarının egzersiz grubunda iyileştirirken, kontrol grubunda ise negatif şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Hayat sevgi alt boyutlarını da ise egzersiz grubunda tüm alt boyutlarda artışların, kontrol grubunda ise tüm alt boyutlarda düşüşler olduğu tespit edilmiştir. Yaşam kalitesinin hayat sevgisi düzeyindeki değişimin %33,8 gibi önemli bir kısmını açıkladığı görülmektedir. Yaşam kalitesinin sporcu ruh sağlığı sürekliliğindeki değişimin %28,5 gibi önemli bir kısmını açıkladığı görülmektedir. Hayat sevgisinin sporcu ruh sağlığı sürekliliğindeki değişimin %40,7 gibi önemli bir kısmını açıkladığı görülmektedir. Sonuç olarak 8 haftalık step-aerobik egzersizlerinin kadın öğrencilerde yaşam kalitesi, ruh sağlığının sürekliliği ve hayat sevgilerini artırdığı tespit edilmiştir.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2024/r/ebyu/19591
  The Effect of Professional Volleyball Players’ Mental Endurance, Imagination, and Internal Speech Levels on the Way They Cope with Stress

  Ekizoğlu, Özlem; Acet, Mehmet; Toros, Can

  The aim of this research is to reveal whether professional volleyball players’ mental endurance in sports, visualization in sports, talking to themselves, and strategies for coping with stress in sports differ according to their gender, age, and marital status. In addition, the aim was also to examine the effects of mental endurance in sports, imagery in sports. and self-talk on the strategy of coping with stress in sports. A total of 56 professional volleyball athletes, 33 women and 23 men living in Kütahya, participated in the study. Data were collected with a personal information form and a total of four scales: mental endurance in sports, visualization in sports, self-talk, and strategies for coping with stress in sports inventory. Findings were obtained by independent sample t-test, one-way ANOVA, correlation, and multiple regression analysis using the Statistical Package for Social Sciences version 21.0 software (IBM Corp.; Armonk, NY, USA). As a result, the gender, age, and marital status of the participants did not make a significant difference on their mental endurance and imagination; It was found that those who were single had higher self-talk and stress coping strategy scores than those who were married. In addition, as the participants’ ages increase, their stress coping strategy scores decrease and their stress coping strategies in sports. It has been found that it affects mental endurance in sports by 15%, imagination in sports by 38%, and self-talk by 43%.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2023/r/ebyu/20190
  Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öznel iyi oluş ve duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

  Yıldızhan, Yasemin Çakmak; Sezgin, Yusuf

  Bu araştırmada; beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öznel iyi oluş ve duygusal zekâ düzeyleri; bunların demografik değişkenlere (yaş, cinsiyet, medeni durum…) göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve duygusal zekânın öznel iyi oluşu yordama durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmış ve 2019/2020 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan beş ilde (Malatya, Erzincan, Erzurum, Iğdır ve Ağrı) Milli Eğitim Müdürlüğü’nde çalışan 348’i erkek ve 123’ü kadın olarak toplam 471 beden eğitimi ve spor öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Yaşam Doyumu Ölçeği ve Pozitif-Negatif Duygu Ölçeği ile ‘Duygusal Zeka Ölçeği-Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda; katılımcıların öznel iyi oluş puanlarının orta ve duygusal zekâ düzeylerinin ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Medeni durum ve çocuk sahibi olma değişkenleri ile öznel iyi oluş düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet, yaş, medeni durum ile çocuk sahibi olma değişkenleriyle duygusal zekâ alt boyutlarından öz kontrol ve iyi oluş arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca öznel iyi oluş düzeyleri ile duygusal zekâ alt boyutları arasında orta ve düşük seviyede pozitif bir ilişki olduğu, duygusal zekâ alt boyutlarından öz kontrol, duygusallık ve iyi oluşun öznel iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve toplam varyansın %55’ini açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin duygusal zeka düzeyleri artıkça öznel iyi oluş düzeyleri de artmaktadır.

  • 
  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2023/r/ebyu/20137
  Examination of the Relationship Between Psychological Well-Being and Post-Traumatic Growth in University Students who Attend Sports Courses

  Yıldızhan, Yasemin Çakmak; Ekinci, Hasan Buğra; Malli, Ahmet Yavuz

  The aim of this study is to examine the relationship between psychological well-being and post-traumatic growth levels in university students who attend sports courses and who do not, whether the characteristics of psychological well-being and post-traumatic growth after the pandemic differ according to demographic (gender, faculty, place of accommodation, exercise habits) variables and the relationship between psychological well-being and post-traumatic growth characteristics after the pandemic. The research, which was designed based on the relational research method, was conducted with 328 participants studying in physical education and sports schools and in other departments. The participants were administered the "Post-Traumatic Growth Scale" and the "Psychological Well-Being Scale" along with a personal information form to ascertain the demographic characteristics. The independent samples t-test was used to compare two independent groups, in which it was determined that the data showed normal distribution. Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis were employed to determine the relationship between the variables According to the findings obtained, it is noticed that the post-traumatic growth characteristics of university students are medium and psychological well-being levels are high, that post-traumatic growth characteristics and psychological well-being levels of university students studying sports differ significantly from those studying in other departments, that there is a moderate positive relationship between post-traumatic growth characteristics and psychological well-being level, and that post-traumatic growth explains the 12.6% of the total variance which psychological well-being is a significant predictor of. As a result, it has been found that university students who receive sports education have higher levels of post-traumatic growth and psychological well-being compared to students from other departments. Sports is considered an effective tool in the face of trauma-inducing situations such as pandemics.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2023/r/ebyu/19971
  Fitness Sporuna Katılan Bireylerin Rekreasyonel Akış Deneyimlerinin İncelenmesi

  Yazici, Mehmet; Öz, Recep; Akkuş, Erdinç; Yüce, Aslıhan

  Bu araştırmada, rekreasyonel etkinlik olarak fitness sporu ile ilgilenen kişilerin çeşitli demografik özelliklerinin (cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu ve haftalık boş zaman faaliyetine katılım sıklığı) rekreasyonel akış deneyimine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Ayhan, Eskiler ve Soyer (2020) tarafından geliştirilmiş olan “Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği” ile araştırmacılar tarafından oluşturulan bilgi formu kullanılmıştır. Fitness sporu yapan 153’ü kadın, 265’si erkek olmak üzere toplam 418 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Toplanan verilerin analizinde SPSS istatistiksel paket kullanılmış, istatistik tekniklerinden ikili karşılaştırmalar için kullanılan bağımsız gruplar t-testi, çoklu grupların karşılaştırılmasında kullanılan Anova analizi ve hangi gruplar arasında ayrışmanın olduğunu belirlemek için Tukey testi kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre cinsiyet, yaş, fitness etkinliğine katılım süreleri ve Fitness merkezleri değişkenleri ile rekreasyonel akış deneyimi ölçeği ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark tespit edilmişken, medeni durum ve eğitim düzeyi ile rekreasyonel akış deneyimi ölçeği ortalaması arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Sonuç olarak fitness faaliyetine katılan erkek katılımcıların kadın katılımcılara göre daha fazla akış deneyimine sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların yaş ve fitness etkinliğine ayrılan süreleri artıkça daha fazla akış deneyimine sahip oldukları görülmektedir.

  • 
  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2023/r/ebyu/19897
  Ön Çapraz Bağ Ameliyatı Olan Sporcuların Spora Dönüşlerindeki Duyguları, Performansta Kendine Güvenleri ve Risk Değerlendirmeleri

  Sever, Mehmet Onur; Ekizoğlu, Özlem

  Ön çapraz bağ yaralanması sonrası sporcuların, spora geri dönmeye hazır olup olmadığını ve psikolojik müdahaleye ihtiyaç duyup duymadığını tespit etmeye yardımcı olması amacıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Ön çapraz bağ yaralanması (ÖÇB) sonrası spora dönüş envanteri; duyguları, performansta kendine güveni ve risk değerlendirmelerini ölçen ve mevcut kanıtları özetleyen bir ölçüm aracıdır. Son 2 yıl içinde ön çapraz bağ yaralanması sonrası ameliyat olan, aktif futbol oynayan ve araştırmaya gönüllü katılım sağlayan toplam 153 futbol oyuncusu araştırma grubumuzu oluşturmaktadır. Araştırmanın konusu, katılım şartları ve ölçek bilgileri, e-posta yoluyla 61 farklı kulüp yönetimine ve antrenörlere iletilmiştir. Google Form’ dan oluşturulan ölçek linkinin ilgili sporcularla paylaşılması istenmiştir. Google form linki ilgili sporculara ulaştırılmış ve veriler toplanmıştır. Veriler, SPSS 21.0 paketine aktarılarak her soruya verilen cevapların, frekans analizleri alınmıştır. Sonuç olarak, ön çapraz bağ yaralanması sonrası sporcuların çoğunluğu spor yaparken bazen endişelendiğini, dizini düşünmek sinirlerini bozduğunu, yeniden yaralanma ve kazayla yaralanma korkularının olduğu görülmektedir. Sporcuların dizlerini yeniden yaralayabileceklerini düşünmelerine rağmen bu durumun kendilerini spordan alıkoymadığı sonucuna ulaşılmıştır.

  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2022/r/ebyu/20499
  Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin oyun bağımlılığı belirtileri ve düzeyleri

  Yazici, Mehmet; Öz, Recep

  Araştırmanın amacı, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin Oyun Bağımlılığı (OB) düzeyinin cinsiyet, sınıf düzeyi, ekonomik durum algısı ve başarı durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Genel tarama modelinde tasarlanan bu çalışmada veriler 27’si kadın ve 114’ü erkek olmak üzere toplam 141 gönüllü katılımcıdan elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Ilgaz tarafından Türk diline uyarlanan, yedi alt boyut ve 21 maddeden oluşan Ergenler İçin Oyun Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin geri çekilme alt boyutu ile ilgili olarak hesaplanan iç tutarlılık katsayısı düşük olduğundan (.42) bu alt boyutla ilgili bulgular analizlere dâhil edilmemiştir. Diğer alt boyutlarla ilgili hesaplanan iç tutarlılık katsayıları .73 ile .88 arasında değişmektedir. Parametrik test koşullarını sağlamaması sebebiyle toplanan veriler Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin OB puanlarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre OB düzeyi puan sıra ortalamalarının cinsiyete göre anlamlı bir farklık göstermediği tespit edilmiştir. Sınıf düzeyine göre durum değiştirme alt boyutunda birinci sınıf öğrencilerinin OB düzeyi üçüncü sınıf öğrencilerinin OB düzeyinden yüksek bulunmuş, diğer alt boyutlarda anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Ekonomik durum algısına göre OB düzeyi puan sıra ortalamaları arasında nüksetme ve çatışma alt boyutlarında anlamlı farlılıklar bulunmuştur. Ekonomik durumunu orta ve kötü olarak algılayanların OB puan sıra ortalamaları daha yüksektir. Akademik başarı durumuna göre durum değiştirme alt boyutu dışındaki diğer tüm alt boyutlarda OB puan sıra ortalamaları arasında anlamlı farlılıklar tespit edilmiş, akademik başarısı düşük olan öğrencilerin puan sıra ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Mevcut çalışmada, aile ekonomik durumu ile akademik başarının OB puanlarında önemli bir değişken olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen bulgular akademik başarıyı olumsuz yönde etkileyen hususların tespit edilmesi ve giderilmesinin yanı sıra oyun bağımlılığını azaltamaya da katkı sağlayabilir.

  • 
  • 
  İncele
• ArticleAçık Erişim2022/r/ebyu/20111
  Fotopletismografi teknolojisine dayalı kalp atım hızı ölçümü yapan giyilebilir akıllı saatlerin karşılaştırmalı değerlendirilmesi: huaweı honor band 5 vs xıaomı mı smart band 5

  Cug, Mutlu; Kayabaş, Oğulhan; Budak, Cemalettin

  Öz: Bu araştırmanın amacı, kalp atım hızı (KAH) ölçümünde fotopletismografi (PPG) teknolojisini kullanan Huawei Honor Band 5 (Huawei) ve Xiaomi Mi Smart Band 5 (Xiaomi) giyilebilir akıllı saatlerinin (GAS) KAH ölçümünde altın standart olarak referans alınan Polar V800 (Polar) saati karşısında geçerli veriler verip veremeyeceğinin kontrol edilmesidir. Araştırmaya, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ), Spor Bilimleri Fakültesi öğrencisi, 11’i kadın, 19’u erkek toplam 30 katılımcı (Yaş: 21,9±3 yıl, Boy: 172±9,5 cm, Kilo: 70,6±12,4 kg) gönüllülük esasına göre katılmıştır. Katılımcılara Polar, Huawei ve Xiaomi saatleri aynı anda ve farklı kollara takılmıştır. Polar saat takılı olduğu sağ kolda sabit kalırken, Huawei sağ ve Xiaomi ise sol kola takılmıştır. Katılımcıların Dinlenik Kalp Atım Hızları (DKAH) kaydedildikten sonra katılımcılar şiddeti sürekli artan Yo-Yo dinlenmeli koşu testine tabi tutularak ulaşabildikleri maksimum KAH’larının %75 ve %100’üne ulaşan değerleri ölçülmüştür. Her mekik sonunda katılımcıların üzerinde yer alan üç farklı saatten KAH ölçümleri alınarak kaydedilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde One-Sample T Testi, Pearson Korelasyon Katsayısı, Sınıfiçi Korelasyon Katsayısı (ICC) ve Bland-Altman Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların DKAH ölçümlerinde bu üç saat arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı (Polar: 81,3 atım/dk, Huawei: 81,9 atım/dk, Xiaomi: 81,1 atım/dk) (p>0.05), fakat katılımcıların maksimum KAH’larının %75 (Polar: 142,9 atım/dk, Huawei: 121,1 atım/dk, Xiaomi: 121,2 atım/dk) (p<0.05) ve %100’üne (Polar: 190,5 atım/dk, Huawei: 162 atım/dk, Xiaomi: 157,5 atım/dk) (p<0.05) denk gelen ölçümlerinde ise istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlara göre, KAH takibinde Huawei ve Xiaomi saatlerinin günlük kullanımlarının uygun olabileceği, ancak egzersiz sırasında sporcu gelişimi ve sağlığı açısından kullanımlarının uygun olmayacağı anlaşılmaktadır.

  • 
  İncele