Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Pandemi döneminde öğretmen adaylarının fen okuryazarlıkları ile aşı tereddütleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hakan Eker
Bilim ve teknolojinin hayatımızın her alanına nüfuz ettiği çağımızda fen okuryazar bireyler yetiştirmek, problemleri daha kolay çözmek için önemlidir. Çevre, hava, su, torak kirliliği, nükleer, termik, hidroelektrik, fosil enerji kaynaklarının yan etkileri ile AIDS (Edinsel Bağışıklık Yetersizliği Sendromu), EBOLA, KUŞ GRİBİ, KKKA (Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi) ve benzeri bulaşıcı hastalıklara karşı aşılama gibi konularda makul kararlar alıp, sorunlar ile başa çıkabilmenin en iyi yolu nitelikli fen okuryazar bireyler yetiştirmektir. Ayrıca küresel bir sorun haline gelen COVID-19'a karşı en büyük silah güvenilir aşı görülmektedir. Bu durumda aşıların hızlı ve yeterli miktarda üretilmesi, dağıtılması, planlanması ve üretilen aşıların yüksek oranda uygulanarak toplumsal bağışıklığın sağlanması gerekmektedir. Geliştirilen aşıların yüksek oranda uygulanmasını etkileyen faktörlerden birisi de aşı tereddütüdür. Bu araştırmada lisans son sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlık düzeyleri ile aşı tereddüttü arasında ki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Bu amaçla Doğu Anadolu Bölgesi'nin orta ölçekli bir ilinde bulunan üniversitesinin Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 235 lisans son sınıf öğrencisine "Fen Okuryazarlık Ölçeği" ve "Pandemilerde Aşı Tereddüttü Ölçeği" gönüllülük esasına göre ve etik kurallara uygun olarak uygulandı. Veriler bir istatistik paket programı ile analiz edildi. Araştırma nicel araştırma desenlerinde tarama (tanımlayıcı) ve ilişki arayıcı araştırma şeklinde gerçekleştirildi. Elde edilen veriler kullanılarak hedef kitlenin fen okuryazarlık düzeyleri ile aşı tereddütleri arasında ki ilişki istatistiksel olarak incelendi. Öğretmen adaylarının aşı tereddüt düzeylerinin ortalama düzeyde olduğu ve fen okuryazarlık düzeyleri ile aşı tereddütleri arasında düşük düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görüldü.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Hz. Lokman kıssasının değerler eğitimi açısından incelenmesi
Elif Polat
Bu yüksek lisans tez çalışmasında "Hz. Lokman Kıssasının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi" konusu işlenmektedir. Araştırmanın amacı, Hz. Lokman kıssasını değerler eğitimi açısından tahlil etmektir. Başlıca kaynaklarımız Kur'ân-ı Kerîm ve hadisler olmuştur. Tefsir kaynakları, birçok kitap, tez ve makaleden faydalanılmıştır. Din eğitimi, din psikolojisi, tefsir tarihi, ahlak ve değerler eğitimi alanında yapılan çalışmalar referans olmuştur. "Hz. Lokman Kıssasının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi" isimli bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amacı, metodu ve daha önce yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İlk bölümde kıssa, değer, değerler eğitimi kavramları incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ilgili kavramlar bağlamında Hz. Lokman kıssası açıklanmıştır. Kıssadaki kavramların her birinin tanımı ve tahlili yapılmış. Kıssadaki kelimelerin sözlük ve terim anlamı, eş ve zıt anlamlıları Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanım alanları incelenmiştir. Hz. Lokman'ın oğluna verdiği öğütler ifade edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Bir teslimiyet örneği olarak Kurân-ı Kerim'de Hz. İbrâhim
Muhammed Delioğlu
Bu çalışmada teslimiyet ve Hz. İbrâhim hakkında genel bilgilendirmeler yapılmıştır. Günümüz şartlarında Allah'a teslim olma fiili giderek azalmaya ve dinin bir hükmünü yerine getirip diğer hükmünü yerine getirmeyen veya yok sayan zihniyetler çoğalmaya başlamıştır. İnsanlar arasında rol model peygamberlerin izinden gitmek son derece önemli hale gelmiştir. Hz. İbrâhim, kavminin yanlış inançlarını yok sayıp sadece Allah'a ve O'nun hükümlerine teslim olmuş peygamberlerden biridir. Kurân'da ifade edildiğine göre en güzel örnek olan Hz. İbrâhim, birçok özelliğiyle insanlara örneklik teşkil etmektedir. Bundan dolayı Hz. İbrâhim'in hayatı ve kısmen de olsa özellikleri ele alınmıştır. Çalışmada ele alınan konu başlıklarının ve ayetlerin incelenmesinde, klasik ve modern dönem tefsir kaynakları ile hadis kaynaklarına başvurulmuştur. Bu konu başlıklarındaki bazı kavramların hangi anlamlara geldiğini Ragıb el-İsfahânî (ö.343-954)'nin El-Müfredat ve İbn Manzur (ö.711/1311)'un Lisanu'l-Arab isimli eserlerinden vermeye çalıştık. Daha sonra Hz. İbrâhim ile ilgili âyetleri belirleyip tefsir kaynaklarında hangi anlamlara geldiğini, âyetle ilgili nasıl yorumlar yapıldığından bahsettik. Konuyla ilgili hadislere, müfessirlerin görüşlerine de yer verdik. Bu şekilde incelemeye çalıştığımız konuların daha verimli olacağını düşündük. Bu çalışmamızda Hz. İbrâhim'in yaşadığı imtihanlara rağmen teslimiyetinden ödün vermediği ele alınmış, Müslümanların da bu bağlamda yaşamaları gerektiği vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Peygamber, Hz. İbrâhim, Teslimiyet
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Dijitalleşme algısı ve finansal okuryazarlık düzeyinin muhasebe meslek tercihine etkisi: Muhasebe eğitimi alan öğrenciler üzerine bir uygulama
Elif Avcı
Muhasebe mesleği, sosyo-ekonomik, finansal ve teknolojik alanlarda ortaya çıkan değişikliklerle beraber artan oranda önem kazanmaya başlamış ve günümüz toplum ve ticaret hayatı için etkili bir konuma yükselmiştir. Bu mesleğin zaman geçtikçe kazandığı önem ve saygınlığın; mesleğin seçme nedenleri arasında yer alan önemli faktörlerden olduğu belirlenmiştir. Muhasebe mesleğinin tercih edilmesini etkileyen kişisel, çevresel ve meslek ile alakalı olmak üzere birçok faktör vardır. Bu çalışma, belirtilen faktörlerin ve önem derecelerinin belirlenmesi hedeflenerek dijitalleşme algısı ve finansal okuryazarlık düzeyinin muhasebe meslek tercihine etkisinin, Elazığ ve Erzincan illerinde öğrenim gören muhasebe lisans veya ön lisans öğrencilerinin bu alana yönelimlerinin ölçümlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 371 üniversite öğrencisine anket uygulanmıştır. Uygulanan anketler sonucunda elde edilen verilere Lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bu analize ek olarak t testi ve One-Way Anova analizi, güvenilirlik analizi, normallik analizi, faktor analizleri ve korelasyon analizi gibi analiz yontemleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda, muhasebe eğitimi alan öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin ve dijitalleşme algılarının muhasebe meslek seçme niyeti arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin iyi ve kötü kavramlarına yükledikleri anlamlar üzerine uygulamalı bir çalışma
Rabia Aktürk
Bu çalışmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin düşünce dünyasındaki iyi ve kötü kavramlarına odaklanılmıştır. Öğrencilerin bu kavramlarla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının, uygulama öncesi ve sonrasındaki durumunu karşılaştırmalı olarak incelemek amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle deneysel desende yapılan çalışmanın katılımcıları, 25 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisidir. Veriler görüşme formu, etkinlik dokümanları ve araştırmacı gözlem notlarıyla elde edilmiştir. Veri analizi için betimsel analiz ve içerik analizinden faydalanılmıştır. Çalışmada öğrencilerin iyi ve kötü kavramlarını nasıl tanımladıkları, kavramları kimlere veya nelere özgü olarak gördükleri, iyilik ve kötülüğün kişiden kişiye değişip değişmediğine dair fikirleri, iyilik ve kötülük yapılma sebepleri, kendisine iyilik veya kötülük yapıp yapamayacağına dair görüşleri nedensellik ilişkileriyle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. İlk görüşmede öğrencilerin iyi ve iyilik kavramını aynı kabul ederek sorulara insana özgü davranışları örneklendirerek cevaplar verdikleri; son görüşmede ise bu kavramları ayırt ederek amaca uygunluk, fayda sağlama gibi kriterlerin de iyilik olarak kabul edilebileceği yönünde açıklamalar yaptıkları görülmüştür. Kötü ve kötülük kavramıyla ilgili ilk görüşmede insana özgü davranışları örneklendirme yoluna gittikleri son görüşmede cansız varlıkları, durumları da dahil ederek kötülüğü tanımladıkları görülmüştür. Öğrencilerin iyilik ve kötülükle ilgili örnekleri incelendiğinde ilk görüşmede sadece ahlaki kötülüklere örnekler verdikleri fakat son görüşmede ahlaki kötülüklerle birlikte doğal kötülüklere de yer verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. İyilik yapılma sebepleriyle ilgili ilk görüşmede öğrencilerin dini gereklilikleri yerine getirme kategorisinde çok sayıda sebep sundukları bu sayının son görüşmelerde azaldığı görülmüştür. Sonuçlardan hareketle, çocuklara iyilik ve kötülüğün insanın bilinçli tercihleriyle yapılan ve toplumu etkileyen davranışlar olduğunun anlatılması ve bireylerin hem kendi hem toplum için üzerine düşen sorumlulukların farkında olmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Toplumsal cinsiyet ve kentsel mekân ilişkisi bağlamında kadın dostu kent uygulamalarının değerlendirilmesi
Zeynep Yıldırım
Bu çalışma, kentsel mekânda toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırmak adına yapılan küresel ölçekli bir proje olan Kadın Dostu Kentler Projesi'nin sonuçlarını ortaya koymaya yönelik çalışmaları kapsamaktadır. Tarihsel süreçte kadının özel alan olarak ifade edilen ev ile erkeğin ise kamusal alan olarak ifade edilen ev dışı mekânlara ait oldukları algısı, kadınların kamusal alanda sınırlı olarak yer almalarına sebep olmuştur. Bu eşitsizlik yüzünden uluslararası boyutta olan bu dengesiz durumun düzeltilmesi için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu bağlamda yapılan çalışmalardan biri de Kadın Dostu Kentler Projesi olmuştur. Proje, kadınların kentsel kamusal alanda erkeklerle eşit haklara sahip olması, kent haklarından adil ve eşit bir şekilde yararlanması, kentsel siyasi katılımda söz hakkına sahip olmaları gerektiğini öngörmektedir.Bu çalışmada da Kadın Dostu Kentler Projesini imzalayan ülkelerden biri olan Türkiye'de projenin çıktılarının ne gibi etkiler doğurduğu araştırılmıştır. Projenin ana hedeflerinden biri de kadınların kentsel mekânda yerel yönetim süreçlerine aktif ve eşit bir şekilde katılmasıdır. Kadın Dostu Kentlerin diğer boyutları olan kentsel hizmetler, ulaşım, sağlık, alt yapı hizmetleri, eğitim, istihdam gibi olanaklardan kadınların ne şekilde yararlanıp, kamusal alanda nasıl bir ilerleme kaydedildiği irdelendikten sonra, siyasi katımın boyutları incelenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Peyami Safa'nın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi
Seher Özbirge
Değerler bireylerin fenerleridir. Bireyleri doğruya, iyiye yönlendiren değerlerdir. Türk Milli Eğitim Bakanlığı tarafından değerler eğitimi eğitim müfredatına eklenmiş, on kök değer olan adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik kök değerleri eğitim programları ile harmanlanmıştır. Eğitim programlarından yararlanılarak öğrencilere değerler kazandırılması amaçlanmıştır. Eğitimde en çok yararlanılan eğitim materyallerinden biri olan kitaplar değerlerin kazandırılmasında da çok önemlidir. Türk edebiyatı için önemli isimlerin değerler bakımından zengin olan eserinin çocuklarla buluşturulması, etkin değer kazanımını destekleyici nitelik taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı Peyami Safa'nın Server Bedi takma adıyla yazdığı çocuk kitaplarını değerler eğitimi bakımından incelemektir. Araştırma kapsamında Peyami SAFA'nın Server Bedi takma adıyla yazdığı Oğuz ve İnci, Yürekli Çocuklar, Halit ile Belma, İki Öksüz Arkadaş, Uçan Küheylan, Cesur Gemici, Küçük Kafadarlar, Beberuhi, Kuyuya Düşen Çocuk, Oduncunun Kızı isimli kitaplar Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından kabul edilen adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik kök değerleri temelinde incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Kitaplarda yer alan değerler tablo, grafik kullanılarak açıklanmıştır. Araştırmada incelenen kitaplarda en fazla yer alan değer yardımseverlik, en az yer alan değer vatanseverlik olarak tespit edilmiştir. Kitapların değerler açısından zengin olduğu tespit edilmiştir. Eğitsel süreçte araştırmada yer alan kitaplar öğrencilerin değer kazanımı destekleyici nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Çocuklara değer kazandırma ve kazanılan değerlerin hayata geçirilmesinde araştırmada incelenen kitaplardan yararlanmak etkili olacaktır. Anahtar Kelimeler: Değer, Değerler Eğitimi, Peyami SAFA, On Kök Değer.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Türkiye'nin Orta Asya'daki yumuşak gücü ve kamu diplomasisi
İnan Tanrıverdi
Devletlerarasındaki ilişkiler binlerce yıllık bir geçmişe sahiptir ve devletler her zaman birbirleriyle iyi ilişkiler kurmaya önem vermekle birlikte zaman zaman da sorunlarını savaş yoluyla çözmeyi tercih etmişlerdir. Fakat savaşların yıkıcılığı ve maliyeti sorunların barışçıl yollarla çözüm seçeneğini öne çıkarmaktadır. Bunun sonucunda diplomasi bir yöntem olarak öne çıkmış ve gelişmiştir. Her devlet sert gücün yanı sıra yumuşak güce sahiptir. Devletler yumuşak gücünü göstermede araç olarak kamu diplomasisini kullanmışlardır. Kamu diplomasisi, günümüzde uluslararası ilişkilerde en fazla başvurulan araçtır. Türkiye, kamu diplomasisini etkin bir biçimde kullanan ülkeler arasında olup bu alandaki faaliyetlerini sürekli olarak çeşitli araçlarla geliştirmektedir. Tezin temel amacı Türkiye'nin Orta Asya'daki kamu diplomasisini ortaya koymaktır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitiminin uygulanmasına ilişkin öz yeterlilik algıları ve tutumları
Özkan Uruk
Kapsayıcı eğitimin uygulanmasına yönelik sınıf öğretmenlerin öz yeterlilik algıları ve tutumlarını çeşitli değişkenler bakımından incelemek ve sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik ve tutum düzeyleri arasında nasıl bir ilişki olduğunu belirlemek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma tarama modelinin kullanıldığı betimsel nitelikli bir çalışmadır. Bu araştırmanın çalışma grubunu Batman ilinde görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırma tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen Batman ili ve ilçelerinde 2022-2023 eğitim-öğretim yılı içinde çalışmakta olan 136 sınıf öğretmeni ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Ünal Şimşek tarafından 2019 yılında geliştirilen "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Tutum Ölçeği", ve "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Öz yeterlilik Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde araştırmaya katılan öğretmenlerin öz yeterlilik ve tutum ölçeği değerlerine yönelik öncelikle verilerin normal dağılım gösterip göstermediği incelenmiştir. Buna yönelik bağımsız değişkenin kategori sayısına bağlı olarak ikili gruplarda Independent Student T-Testi, çoklu gruplarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile post hoc testlerinden olan TUKEY testi kullanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde özyeterlilik ölçeğinde kapsayıcı eğitimde kişisel donanıma duyulan endişe, kapsayıcı eğitimde doğru planlama yapmanın önemi, kapsayıcı eğitimde sorumluluk alabilmenin gerekliliği boyutları ile öğretmen tutum ölçeğinde kapsayıcı eğitime olan ilginin artırılması boyutlarında gruplar arası anlamlı farkın olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Perlit ile üretilmiş betonarme kolonların tersinir yük etkisi altında yapısal davranışlarının incelenmesi.
Sefa Atlı
Günümüzde betonarme yapılar oldukça yaygın kullanıma sahiptir. Bu yaygın kullanım bu alana olan ihtiyacı gün geçtikçe artırmaktadır. Betonarmenin günümüzde farklı alanlarda kullanılma ihtiyacının artması, doğal agregaya olan ihtiyacın gün geçtikçe artış göstermesi beton teknolojisi alanında bazı gelişmelere neden olmuştur. Betona olan bu ihtiyaç zamanla uçucu kül, yüksek fırın cürufu, perlit gibi alternatif malzemelerin ortaya çıkmasını kaçınılmaz hale getirmektedir. Bu ihtiyaç, hammaddesi olan agrega için alternatif malzemelerin düşünülmesini ve kullanılmasına yol açmaktadır. Perlit, geleneksel betonda kullanılan agregaya göre daha hafif, sürdürülebilir, ekonomik bir malzeme olması sebebiyle araştırmaya konu olmuştur. Perlitin yapısal davranışını incelemek için doğal perlit agregası kullanarak yapısal eleman üretilmiştir. Çalışma kapsamında 21 MPa ve 35 MPa basınç dayanımlarına sahip geleneksel ve perlitli olmak üzere her basınç dayanımından 2'şer adet betonarme kolonu üretilmiştir. Üretilmiş olan betonarme kolonlarının yapısal davranışlarının incelenmesi için sabit eksenel yük altında tersinir tekrarlanır yanal yükleme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Yük-deplasman, süneklik, rijitlik ve enerji yutma kapasiteleri bakımından bu iki malzeme için yapısal davranış farklılıkları ortaya konularak perlitin geleneksel agreganın yerine kullanılabilirliği araştırılmıştır. Deneysel bulgular neticesinde perlitin betonarme kolonlarda kullanılmasıyla taşıma gücü kapasitesi bakımından olumlu sonuçlar elde edilmesine rağmen perlitli kolonların süneklik, rijitlik ve enerji yutma kapasiteleri bakımından geleneksel betonarme kolonlara göre daha az performans gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak perlit agregası ile üretilen betonarme kolonların yapısal davranışlarının önemli ölçüde farklı olmasının nedenleri bu tip betonların gerilme-birim şekil değiştirme davranışı gibi mekanik özelliklerin araştırılması ile ileriki çalışmalarda ortaya konulabileceği düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili eseri bağlamında büyük günah anlayışı
Aydın Öçalan
Büyük günah konusu hicri ilk asırlardan itibaren ortaya çıkmış problemlerden birisidir. İslam tarihinde Cemel ve Sıffin hadiselerinde Müslümanlar arasında yaşanan savaşlar bu problemin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Büyük günah işleyenlerin iman bakımından ne durumda oldukları ve ahiretteki durumlarının nasıl olacağı ile ilgili tartışmalar oluşmaya başlamıştır. Kelamî açıdan, her bir ekol günah kavramını farklı bir açıdan ele almış ve bu da birçok tartışmaları beraberinde getirmiştir. Bu mezheplerden bir kısmı büyük günah işleyenleri kâfir konumuna getirmiş, bir kısmı sonucu Allah'a havale etmiş; bazısı ise bu kişileri imanla küfür arasında bir mevkiye yerleştirmiştir. Ehl-i Sünnet'e göre büyük günah işleyenlerin mümin oldukları belirtilmiş, bununla birlikte bu kişilerin kâfir günahkâr mümin oldukları kabul edilmiştir. Bunun yanında, günahkâr müminin tövbe ettiğinde, Allah'ın dilemesine bağlı olarak affedilmesi de, cezalandırılması da mümkündür. Biz bu çalışmamızda öncelikle müellifimiz Elmalılı Hamdi Yazır'ın hayatı, eserleri ve ilmi kişiliği hakkında bilgiler verdik. Daha sonra büyük günah kavramının ne manaya geldiğini, büyük-küçük günah kavramlarını ve itikadi mezheplerde büyük günahın nasıl anlaşıldığını izah ettik ve müellifimizin büyük günah kavramına yaklaşımının nasıl olduğunu izah etmeye çalıştık.
- Doktora TeziAçık Erişim2023Favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı pulmonotoksik etkileri biyokimyasal ve histopatolojik değerlendirme
Zeynep Süleyman
Amaç: Favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı akciğer toksisitesine etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır. Materyal ve Metot: Deney hayvanları sağlıklı (SG), 100 mg/kg favipiravir (FAV-100), 200 mg/kg favipiravir (FAV-200), 400 mg/kg favipiravir (FAV-400) olarak dört gruba ayrıldı. Hayvan gruplarına sırası ile favipiravir 100, 200 ve 400 mg/kg dozlarda oral yoldan gavaj ile mideye verildi. SG grubuna ise sadece distile su oral gavaj ile (0.5 ml) uygulandı. Bu prosedür günde iki kez bir hafta boyunca tekrarlandı. Bulgular: Biyokimyasal deney sonuçlarımız, Favipiravirin sıçan akciğer dokusunda doza bağımlı bir şekilde Malondialdehit (MDA) ve Total Oksidan Status (TOS) gibi endojen oksidan parametrelerin artışına, Total Glutatyon (tGSH), Süperoksid Dismutaz (SOD) ve Total Antioksidan Status (TAS) gibi antioksidanların azalışına neden olduğunu göstermiştir. Histopatolojik olarak değerlendirildiğinde, doza bağımlı olarak 100 mg/kg dozda favipiravir grubunda intersitisyel pnömoni ve lenfoid hiperplazi hafif düzeyde iken, yüksek dozlarda şiddetli olduğu görülmüştür. Sonuç: Favipiravirin dozu arttıkça, sıçanların akciğer dokularındaki oksidan düzeylerin arttığı, antioksidan düzeyin azaldığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı olarak pulmonotoksik etkiye neden olduğu görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Lise öğrencilerinde sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk ve yaşam kalitesi ilişkisi
Ömür Gül
Amaç: Çalışmanın amacı lise öğrencilerinin sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk ve yaşam kalitesi düzeylerini bazı demografik değişkenlere göre incelemek ve aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Materyal ve Metot: Çalışma yaş ortalaması 15,0±1,1 olan 174 kadın ve 199 erkek öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk düzeyini belirlemek için otur eriş, sırt ve bacak kas kuvveti, 30 s mekik ve 20 m mekik koşu testleri kullanılmıştır. Öğrencilerin yaşam kalitesi düzeyleri 'Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (13-18 yaş) ile belirlenmiştir. Veriler SPSS 22 programında analiz edilmiştir ve p<0.05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Erkek öğrencilerin sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk düzeyleri ve yaşam kalitelerinin kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk unsurları ile yaşam kalitesi arasında pozitif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Teknolojik aletlerle geçirilen süre ile sağlıkla ilgili fiziksel uygunluğun bazı unsurları ve yaşam kalitesi arasında negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki belirlenmiştir. Öğrencilerin yaşam kalitesi düzeyleri ile Covid-19 geçirme durumları ve ekonomik gelir algıları arasında istatistiksel anlamda ilişki olmadığı saptanmıştır. Covid-19 geçirmeyen öğrencilerin abdominal kas kuvvet ve dayanıklılığı ile aerobik güç kapasiteleri, hastalığı geçirenlerden anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Lise öğrencilerinde sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk düzeyi arttıkça bireylerin yaşam kaliteleri de artış göstermektedir. Cinsiyet bakımından değerlendirildiğinde kadın öğrencilerin sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk düzeyleri ve yaşam kalitesi düzeyleri daha düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. 2023, 80 Sayfa Anahtar Kelimeler: Lise öğrencileri, Sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk, Yaşam kalitesi.
- Doktora TeziAçık Erişim2023Obstrüktif uyku apne sendromuna sahip hastalarda, kraniofasiyal ve havayolu anatomisinin lateral kafa grafisi ile incelenmesi
Elif Çelik
Amaç: Bu çalışma PSG ile doğrulanmış OUAS hastaları ile OUAS teşhisi koyulmamış basit horlama hastalarından oluşan bir popülasyonda, lateral kafa grafilerine dayanan ÜHY anatomik özellikleri ve AHİ arasındaki ilişkiyi daha derinlemesine incelemeyi amaçlamıştır. Materyal ve Metot: Çalışmamız 42'si kadın, 68'i erkek 110 hastaya ait veriler üzerinde retrospektif bir çalışma şeklinde planlanmıştır. İlk etapta hasta popülasyonu iki gruba ayrılmıştır. İlk grup AHİ<5 olan basit horlama hastaları, 2.grup tamamı AHİ>5 olan hastalardan oluşmaktaydı. Bu iki grup arasında ayakta ve supin pozisyondaki anatomik değişiklikler kıyaslanmıştır. İkinci etapta hastalar AHİ değerlerine göre; basit horlama grubu, hafif OUAS grubu, orta dereceli OUAS grubu, şiddetli OUAS grubu olmak üzere dört gruba ayrılıp lateral kafa grafilerinde ölçülen tüm değerler bu gruplar arasında kıyaslanmıştır. Bulgular: Çalışmamızın sonucunda kontrol grubuna göre OUAS'lı grupta yaş ortalaması anlamlı derecede yüksekti. Ayakta ve supin pozisyonda iki grupta da özellikle oropharynx genişliğinde anlamlı derecede azalma görülmüştür. Ayrıca supin pozisyonda hyoid kemiğin mandibular düzleme olan mesafesi azalmıştır. Yine OUAS'lı hastalarda YDU supin pozisyonda anlamlı derecede artmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümüne göre OHB değeri, kontrol grubu ile diğer tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. YDU değeri, kontrol grubunda diğer OUAS'lı gruplara göre azdı. Sonuç: Çalışmamız; OUAS'ın teşhisinde ve tedavisinde yönlendirici nitelikte bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmanın; daha geniş bir hasta popülasyonunda, VKİ gibi ek parametrelerle ve uyku endoskopisi gibi tekniklerle desteklenmesi daha güvenilir sonuçlar verebilir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Uluslararası hukukta düzensiz göçle mücadelede işbirliği
Maide Polat
Göç, geçmişten beri süregelen bir olgudur. Günümüzde göç hareketleri, uluslararası bir nitelik arz etmektedir. Devletlerin bu yoğun göç hareketlerini önlemek amacıyla düzenli göçü sınırlaması, göç kotası uygulaması, sınırlarının güvenliğini artırması gibi sebeplerle bireyler, düzensiz göçe yönelmekte ve bu durum gerek devletlere gerekse bireylere zarar vermektedir. Devletler, düzensiz göçe yönelik eğilimin artması ile ortak bir sorun haline dönüşen düzensiz göçle mücadele etme noktasında işbirliği yolunu seçmişlerdir. Zira göçün düzenli hale getirilebilmesi, göç alan devletlerin istikrarını bozmaması, göçmenler ile vatandaşların entegrasyonunun sağlanabilmesi devletlerin uluslararası işbirliği yapması ile çözülebilecek konulardır. Devletler, düzensiz göçün önlenmesi konusunda uluslararası işbirliği fikrini benimsemekle birlikte devletlerarasında henüz tam anlamıyla etkili bir işbirliği sağlanamamıştır. Devletler işbirliğini sağlama konusunda uluslararası andlaşmalar akdetmeyi ya da uluslararası örgütlerin çalışmalarına katılmayı tercih etmektedirler. Düzensiz göçle mücadelede temel bir araç olarak kabul edilen geri kabul andlaşmaları ile düzensiz göçmenlerin iadesinin insancıl koşullar altında yapılması amaçlanmaktadır. Tercih edilen diğer bir yol ise devletlerin uluslararası örgüt çalışmalarına katılmalarıdır. Devletlerarasında kurulan işbirliğinin sürekli hale getirilmesi amacıyla uluslararası örgütler oluşturulmuştur. Göçün uluslararası bir hal alması, uluslararası örgütlerin faaliyet alanına yansımış, örgütler göçle ilgili çalışmalar yapmaya başlamıştır. Bu çalışma ile uluslararası göçün çeşitli yönlerinin tek bir eserde incelenmesi amaçlanmıştır. Göçe ilişkin pek çok çalışma bulunmakla birlikte bu çalışmalar genel olarak göçün tüm yönlerini içermemektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Generalized fibonacci p-numbers and their applications with combinatorial approach
Berke Cengiz
Bu çalışmada yeni bir 𝑘 parametresine göre bir yineleme bağıntısı ile sayılar arasındaki uzaklık tanımı kullanılarak hem Fibonacci, Jacobsthal, Narayana sayılarını hem de uzaklık durumundaki Fibonacci 𝑝-sayılarını genelleştiren Fibonacci (𝑘, 𝑝)-sayıları tanımlanmıştır. Bu sayıların dizileri ve kombinatoryal yorumları sunulmuştur. Bu dizilerin 𝑛-inci terimini bulmamıza olanak sağlayan açık formüller ve üreteç fonksiyonları elde edilmiştir. Ayrıca Fibonacci 𝑝-sayıları ve Fibonacci (𝑘, 𝑝)-sayıları için bir döşeme yaklaşımı verilmiştir. Fibonacci 𝑝-sayıları 𝑟 = 1 den 𝑟 = 𝑝 + 1 e kadar çeşitli 1 × 𝑟, 𝑟-ominolar kullanılarak bir 1 × 𝑛 tahtasını döşeme yollarının sayısı olarak yorumlanmış ve Fibonacci (𝑘, 𝑝)-sayıları, 𝑝-ominolar için 𝑘 farklı renk olmak üzere 1 × 1 kareler ve renkli 1 × 𝑝, 𝑝-ominolar kullanılarak bir 1 × 𝑛 tahtasını döşeme yollarının sayısı olarak yorumlanmıştır. Ayrıca bu sayıların özel alt indislerle çarpım eşitlikleri ve toplam formülleri, özelliklerinin türetilmesine olanak sağlayan döşeme yorumları ile verilmiştir. 2023, 101 Sayfa Anahtar Kelimeler: Döşeme, Fibonacci sayısı, Genelleştirilmiş Fibonacci sayıları, Kombinatoryal formül
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Kariyer stresi, tükenmişlik ve olumlu gelecek beklentisi ilişkisi: Beden Eğitimi Öğretmeni adayları örneği
Sefa Nur Haznedar
Amaç: Beden eğitimi öğretmeni adaylarının kariyer stresi, tükenmişlik ve olumlu gelecek beklentisi düzeylerini bazı değişkenlere göre incelemek ve aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Materyal metod: Araştırmanın çalışma grubunu dört farklı devlet üniversitesinde öğrenim gören 471 (181 kadın ve 290 erkek) beden eğitimi öğretmeni adayı oluşturmuştur. Katılımcıların yaş ortalaması 21.96±2.45'tür. Çalışmada veri toplama aracı olarak 'Kariyer Stresi Ölçeği', 'Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Öğrenci Formu' ve 'Olumlu Gelecek Beklentisi Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler (frekans, aritmetik ortalama, standart sapma); t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Correlation testleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların kariyer stresi ve tükenmişlik algıları orta seviyenin altında iken, olumlu gelecek beklentisi algıları ise orta seviyenin üzerindedir. Beden eğitimi öğretmeni adaylarının kariyer stresi algıları cinsiyet, gelir ve baba eğitim durumuna göre; tükenmişlik algıları sınıf, aktif olarak (lisanslı) spor yapma durumu, gelir ve baba eğitim durumuna göre, olumlu gelecek beklentisi algıları ise gelir durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Sonuç: Beden eğitimi öğretmeni adaylarının kardeş sayıları arttıkça kariyer stresi algıları artarken olumlu gelecek beklentileri azalmaktadır.Öte yandan katılımcıların akademik başarıları arttıkça tükenmişlik algıları azalmaktadır. Beden eğitimi öğretmeni adaylarının tükenmişlik düzeyleri arttıkça kariyer stresleri de artmaktadır. Beden eğitimi öğretmeni adaylarının kariyer stresi ve tükenmişlik düzeyleri arttıkça olumlu gelecek beklentileri azalmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları ile psikolojik kırılganlık ve başarı algılarının incelenmesi
Sercan Erdoğmuş
Giriş ve Amaç: Araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları ile psikolojik kırılganlık ve başarı algı düzeylerini bazı değişkenlere göre incelemek ve aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Materyal ve Metot: Araştırmanın çalışma grubunu yedi farklı lisede öğrenim gören 802 (430 kız, 372 erkek) öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak "Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği", "Psikolojik Kırılganlık Ölçeği" ve "Başarı Algısı Envanteri-Çocuk Formu" kullanılmıştır. Analizde, betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson ve Spearman korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: Lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ve başarı algıları orta seviyenin üzerinde, psikolojik kırılganlık algıları ise orta seviyededir. Katılımcıların FAKMÖ'den aldıkları puanlar cinsiyet, okul türü, aylık gelir, fiziksel aktiviteye katılım sıklığı, okul spor takımında yer alma durumu, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öğrencilerin PKÖ'den aldıkları puanlar ise yaş, sınıf ve aylık gelir değişkenlerinde göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öte yandan katılımcıların BAE-ÇF puanlarının fiziksel aktiviteye katılım sıklığı ve okul spor takımında yer alma değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı belirlenmiştir. Sonuç: Öğrencilerin psikolojik kırılganlıkları arttıkça fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları çevresel nedenler alt boyutunda azalırken, nedensizlik boyutunda ise artmaktadır. Psikolojik kırılganlık arttıkça başarı algısı azalmakta, başarı algısı arttıkça fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu artmaktadır. Fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ve psikolojik kırılganlık, başarı algısının anlamlı yordayıcılarıdır. Yordayıcı değişkenlerin başarı algısı üzerindeki göreli önem sırası; fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ve psikolojik kırılganlık şeklindedir. 2023, 103 Sayfa Anahtar Kelimeler: Başarı Algısı, Fiziksel Aktivite, Lise Öğrencisi, Motivasyon, Psikolojik Kırılganlık
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Kadınlarda egzersizin teknoloji bağımlılığı ve fiziksel aktivite düzeyine etkisi
Bilge Günü
Teknolojik araçların aşırı ve kontrolsüz kullanılmasıyla birlikte teknoloji bağımlılığı sorunu da ortaya çıkmıştır. Bireylerin, teknolojik araç, internet, sosyal ağlar, mesajlaşma vb. gibi uygulamaları, kişisel, aile, iş ve sosyal yaşamlarını aksatacak kadar çok kullanması, erişemediğinde yoksun belirtiler göstermesi ve elde etmek için yoğun çaba sarf etmesi teknoloji bağımlılığının temel göstergelerindendir. Bu tür bağımlılık, hareketsiz bir yaşam tarzını da beraberinde getirdiğinden, bireylerin psikolojik ve fizyolojik sağlıklarını tehdit etmektedir. Teknoloji bağımlılığının olumsuz etkilerinden uzaklaşmak ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için egzersiz ve fiziksel aktivite sıklıkla ve önemle önerilmektedir. Özellikle, erkeklere nazaran daha çok kalp hastalıklarına yakalanan kadınlar için fiziksel aktivite son derece önemli görülmektedir. Yarı deneysel desende hazırlanan bu araştırmanın amacı, egzersizin kadınlardaki teknoloji bağımlılığı ve fiziksel aktivite düzeyi üzerine etkisinin olup olmadığını belirlemektir. Bu kapsamda 2021-2022 akademik yılı bahar döneminde Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinde öğrenim gören ve Erzincan Kredi ve Yurtlar Kurumunda (KYK) kalmakta olan kadın öğrencilerin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma sonucunda; egzersiz ve fiziksel aktivite, teknoloji bağımlılığını, çevrimiçi oyun bağımlılığını, internet bağımlılığını açıkladığı, ancak egzersiz ve fiziksel aktivite, yaş grubu değişkenine göre teknoloji, sosyal ağ, anlık mesajlaşma, çevrimiçi oyun, internet sitesi bağımlılığını açıklamadığı tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20237. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin anahtar yetkinlikler açısından incelenmesi
Çağdaş Güneri
Bu çalışmada 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin Türkiye Yeterlilikler Çerçevesindeki anahtar yetkinlikler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 'Anadilde İletişim', 'Yabancı Dillerde İletişim', 'Matematiksel Yetkinlik ve Bilim/Teknolojide Temel Yetkinlikler', 'Dijital Yetkinlik', 'Öğrenmeyi Öğrenme', Sosyal ve Vatandaşlıkla İlgili Yetkinlikler', 'İnisiyatif Alma ve Girişimcilik', 'Kültürel Farkındalık ve İfade' olmak üzere toplam sekiz anahtar yetkinlik araştırmada incelenmek üzere temel alınmıştır. Bu sekiz anahtar yetkinlik 7. sınıf ders kitaplarındaki etkinliklerde taranarak incelenmiştir. Araştırmada doküman incelemesi deseni kullanılmıştır. Çalışmada kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını 7. sınıf Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Doküman olarak Millî Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanan; 7. sınıf Türkçe ders kitapları (MEB Yayınları ve Özgün Yayınları) ele alınmıştır. Araştırma verilerinden elde edilen bulgulara göre 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerde anahtar yetkinliklerin dengeli bir dağılım göstermediği, yabancı dillerde iletişim yetkinliği ile ilgili etkinliğe yer verilmediği görülmektedir.
