Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Havalimanı paydaşları arasındaki ses davranışının ve şeffaflığın şirket ve platform performansı ilişkisine yönelik bir model
Neslihan Demirel
Havalimanları, tedarik zincirlerinin faaliyetlerini kesintiye uğramadan sürdürebilmesini sağlaması sayesinde bölgesel ve küresel ekonomik gelişimde kritik bir rol oynamaktadır. Bu önemime rağmen, bir platform olarak havalimanlarının nasıl daha etkin yönetileceği ve performansını artıracağı yeterince cevaplandırılmamış bir sorudur. Bu çalışma, paydaş teorisini temel alarak paydaşlar arası şeffaflığın ve ses davranışının havalimanı paydaşlarının ve havalimanı platformunun performansını hangi yönde etkilediğini ortaya koyacak kavramsal bir çerçeve önermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir ve 12 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem olarak İstanbul Havalimanı'nda faaliyet gösteren havacılık işletmelerinde (Havalimanı, Havayolu ve Yer Hizmetleri) yönetici pozisyonunda çalışan bireyler olarak belirlenmiştir. Nitel Araştırma desenlerinden gömülü teoriye dayalı olarak yürütülen çalışmanın veri analizi Maxqda Analytics Pro 2020 programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda, paydaşların işleyişi iyileştirmek adına teşvik edici ve önleyici ses davranışında bulunduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca paydaşların ses davranışı gerçekleştirdiği konularda birbirlerine karşı şeffaf oldukları tespit edilmiştir. Bununla birlikte havalimanı paydaşları arasında gerçekleşen ses davranışı ve şeffaflığın şirket performansına olumlu yansıdığı tespit edilmiş olup paydaşların şirket performansının olumlu olması ise havalimanı platform performansına katkı sağladığı ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Ses Davranışı, Şeffaflık, Performans, Havalimanı Paydaşları
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Matematik öğretmenlerinin matematik dersinde kullanılan kavram karikatürleri hakkındaki bilgi ve düşüncelerinin değerlendirilmesi
İlknur Kalkan
Bu çalışmada matematik öğretmenlerinin matematik dersinde kullanılan kavram karikatürleri hakkındaki bilgi ve düşüncelerinin değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kesitsel tarama (survey) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını 420 matematik öğretmeni ile 100 ilköğretim matematik öğretmen adayı olmak üzere toplam 520 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada kavram karikatürlerinin (KK) genel özellikleri temel alınarak 5' li Likert tipinde 34 maddelik ölçek oluşturulmuş ve geçerlik-güvenirliği sağlanmıştır. Bu ölçek matematik öğretmenleri tarafından cevaplandırılmıştır. Cevapların toplam puanlarından oluşan veri seti ile sırasıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılarak ölçeğe son hali verilmiştir. Sonuç olarak "Matematiksel Yetkinlik", "Üst Düzey Düşünme Becerileri", "Kavramsal Anlama", "Şekil ve Tasarım", "Alternatif Fikirler" alt faktörlerinden oluşan 5' li Likert tipinde 23 maddelik geçerli-güvenilir bir Kavram Karikatürleri Değerlendirme Ölçeği (KKDÖ) elde edilmiştir. Bu KKDÖ matematik öğretmen ve/ya adaylarının KK hakkındaki bilgi ve düşüncelerinin değerlendirilmesi için kullanılabilir. Bununla birlikte KKDÖ, KK'nin temel özelliklerinin ortaya konulmasına katkı sağlayabilir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Ev hanımlarında sürekli öfke, öfke ifade tarzları ve dindarlık ilişkisi
Kübra Bulut
Bu çalışmanın amacı, ev hanımlarında sürekli öfke, öfke ifade tarzları ve dindarlık ilişkisini incelemektir. Araştırma, teorik ve emprik olmak üzere iki temel bölümden oluşmaktadır. Teorik bölümde, konuyla ilgili teorik açıklamalara yer verilmiş, emprik bölümde ise veri toplama araçları ile elde edilen veriler, tecrübi tekniklerle analize tabi tutularak ilgili sonuçlar değerlendirilmiştir. Çalışmada, veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Ok-Dinî Tutum Ölçeği" ile Sürekli Öfke, İç Öfke, Dış Öfke ve Öfke Kontrolü alt boyutlarından oluşan "Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği"nden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu, 18-40 yaş ve üzerindeki 667 ev hanımı oluşturmaktadır. Anket formunun büyük bir kısmı Erzincan il merkezinde, diğer kısmı ise İzmir'in Menemen ilçesinde uygulanmıştır. Araştırmanın verileri yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı, meslek, eş meslek, sosyo-ekonomik düzey ve eğitim durumu gibi bağımsız değişkenler temelinde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda sürekli öfke ile dindarlık arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmezken; dindarlık ile iç öfke ve dış öfke arasında negatif yönde; dindarlık ile öfke kontrolü arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç olarak dindarlığın ev hanımlarındaki sürekli öfke düzeylerinde etkisi olmakla birlikte bu etkinin anlamlılık düzeyine ulaşmadığı; ancak dindarlığın, ev hanımlarının öfke ifade tarzları üzerinde ise olumlu bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Şiddet mağduru kadınlarda stres ve dini başa çıkma ilişkisi (Erzincan ili örneği)
Merve Kılıç
Şiddete maruz kalan kadınların yaşamış oldukları fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet, onların üzerlerinde fiziksel ve ruhsal anlamda telafisi pek mümkün olmayan yaralar açmaktadır. Bu durumla baş etmeye çalışan kadınlar, çeşitli başa çıkma mekanizmaları kullanmaktadırlar. Bu mekanizmalardan biri de dini başa çıkmadır. Buradan hareketle çalışmanın konusu, "Şiddet Mağduru Kadınlarda Stres ve Dini Başa Çıkma İlişkisi (Erzincan İli Örneği)" olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda çalışmada, kadınların ne tür şiddete maruz kaldıkları, bu süreçte yaşamış oldukları stres sonucunda fiziksel ve psikolojik durumlarının ne olduğu, hangi başa çıkma araçlarını kullandıkları ve bu süreçte dini başa çıkmanın ne derece etkili olduğu konusu incelenmiştir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın evreni, Erzincan Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne bağlı Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi ve Kadın Konukevi'nden hizmet alan kadınlardır. Araştırmanın örneklemi ise 15 kadından oluşmaktadır. Araştırmada yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın veri seti, betimsel ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonuçlarından hareketle, şiddet mağduru kadınların yaşamış oldukları fiziksel ve psikolojik rahatsızlıklarla başa çıkma ve dini başa çıkma stratejileri belirlenmiştir. Bu kapsamda, şiddet mağduru kadınların yaşamış oldukları stresle mücadele etme sürecinde dini başa çıkmanın, genel anlamda olumlu bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Türkçe öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile özyeterlilik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Sema Şahin
Araştırmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile öz yeterlilik algı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanı örneklemini, 2021-2022 Eğitim Öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak görev yapan 200 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği" ve "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. İlgili çalışmadan elde edilen tüm veri SPSS 23.0 paket programı ile analiz edilmiştir. İkili grupların karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis testi kullanılarak ölçekler arsındaki ilişkiyi ölçmede de Sperman testi kullanılmıştır. Türkçe öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenmeye yönelim ve genel öz yeterlilik ölçeklerinden aldıkları puanların cinsiyete göre dağılımında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Türkçe öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenmeye yönelim puanlarının ve genel öz yeterlilik ölçeklerinden aldıkları puanların yaşa göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sadece yaşam boyu öğrenme eğilimi ölçeğinin bir alt boyutu olan yaşa göre yaşam boyu öğrenme motivasyonu puanlarında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Katılımcıların genel öz yeterlilik ölçeklerinden aldıkları puanların eğitim durumlarına göre dağılımı incelendiğinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak katılımcıların genel öz yeterlilik ölçeğinin alt boyutu olan; sürdürme çabası-ısrar puanları eğitim durumlarına göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Türkçe öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimi toplam puanları arttıkça onların başlama, yılmama, sürdürme çabası-ısrar puanlarının da arttığı görülmüştür. İlgili konuyu farklı yöntemlerle ele almaları, bu doğrultuda yeni bir endeks veya ölçek geliştirmelerinin etkili olacağı düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Farklı konsantrasyonlarda peynir altı suyuyla üretilen kombu çayının mormiks ve dut tozuyla fonksiyonel hale getirilmesi
Esra Bebek
Bu çalışmada Kombu çayı kültürü (SCOBY) ile peyniraltı suyunun (PAS) farklı konsantrasyonları (%25, %50, %75) ve biyoaktif bileşenlerce zengin olan mormiks ile doğal tatlılık vermesi amacıyla dut tozu kullanılarak zenginleştirilen fermente içeceklerin fermantasyon süresince (1., 5., 7., 9., 11. ve 13. günler) mikrobiyolojik, fiziko-kimyasal ve duyusal özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. En düşük asetik asit bakteri sayısı (6,87 log10 kob/mL) kontrol örneğinde, en yüksek (8,07 log10 kob/mL) ise yeşil çay+%75 PAS+mormiks+dut tozu (KMP3) ile üretilen örnekte bulunmuştur. Lactobacillus spp. ve Lactococcus spp. sayıları en yüksek bulunan örnek KMP3 örneği olarak belirlenmiştir. Kombu çayı içeceklerinde gelişen maya sayıları üzerinde örneklerin etkisi çok önemli tespit edilmiştir (p<0,01). Kombucha fermentasyonu için yeşil çay ile farklı hammaddelerin kullanımı kurumadde, titrasyon asitliği ve pH değerlerinde değişikliklere neden olmuştur. Farklı konsantrasyonlarda PAS ve mormiks+dut tozu ile katkılandırmanın ve fermantasyonun viskozite sonuçları üzerindeki etkisi çok önemli (p<0,01) bulunmuştur. PAS ve mormiks+dut tozu ile zenginleştirilen Kombucha çaylarının L*, a*, b*, C*, H0 ve ∆E* renk parametrelerinin fermentasyon süresince değiştiği belirlenmiştir. Kombucha kültürü ile yapılan fermente içecek örneklerinde ilave edilen hammaddelere bağlı olarak toplam fenolik madde (981,33-1515,3 mg GAE/g) ve antioksidan kapasitelerinde (DPPH %59,03-94,29) fermantasyon boyunca artış saptanmıştır. Duyusal analiz sonucuna göre en beğenilen ürün yeşil çay+%25 PAS+mormiks+dut tozu (KMP1) ile hazırlanan fermente içecek olmuştur. Üretiminde kullanılan PAS ve mormiks gibi hammaddeler kuvvetli antioksidan özellik kazandırdığı için yeni bir fermente içecek olarak Kombu çayının değerlendirilebileceği sonucu tez bulgularından elde edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte şikâyet ve sonuçları
Fatma Cansel Polat Keküllüoğlu
Kambiyo senetleri bilindiği üzere ticari hayatın hızına uygun, tedavül yeteneğine sahip, güven fonksiyonunu haiz senetlerdir. Bu senetlerin hem ticari dünyada hızlı değiş tokuşu, hem de belirli bir emniyeti içermesi sıklıkla kullanılmalarına, bu nedenle de bunlara ilişkin özel bir takip yolunun oluşturulmasına neden olmuştur. Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip, kambiyo senetlerinin anılan özellikleri nedeniyle zaten hızlılık ve etkililiğe önem veren icra iflas sisteminde bu iki özelliğin daha da öne çıkarılmasına sebep olmuştur. Kambiyo senedi alacaklısı alacağını elde edemediği takdirde bu takip yoluna başvurarak alacağına kavuşmaya çalışır. Ancak bu takip yolunda genel haciz yoluyla takipten ayrı olarak kendine özgü bazı şartlar bulunmaktadır. İcra memuru bu takip yolunda takip talebini aldığı takdirde bu şartların sağlanıp sağlanmadığını re'sen inceleyip ödeme emri göndermelidir. İcra memuru kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte gereken şartları taşımamasına rağmen alacaklının takip talebini kabul edip ödeme emri göndermişse veya tüm takip sürecinde kanuna veya olaya uygun olmayan, sebepsizce yerine getirilmeyen ya da sürüncemede bırakılan yahut kamu düzenine aykırı bir işlem mevcutsa bunlara karşı şikâyet sebebine göre belirli sürelere tâbi olarak ya da olmayarak icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir. Anahtar Kelimeler: Cebri İcra, İcra Mahkemesi, Kambiyo Senetleri, Şikâyet, Takibin ve Ödeme Emrinin İptali.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023İmam hatip lisesi öğrencilerinin Eğitim Bilişim Ağı'nı (EBA) etkin kullanma düzeylerinin araştırılması (Erzincan ili örneği)
Sümeyye Yamak
İmam hatip lisesi öğrencilerinin Eğitim Bilişim Ağı'nı (EBA) kullanma düzeylerinin araştırıldığı bu çalışmada, nitel analiz yöntemlerinden görüşme ve doküman analizi kullanılmıştır. Erzincan'da bulunan iki imam hatip lisesinden 24 öğrenci ve 12 öğretmenle EBA hakkında görüşmeler yapılmış, okullardan alınan istatistik bilgileri doküman analizine tabi tutulmuştur. Yapılan içerik analizi sonucunda ortaya çıkan kodlar, ilgili temalar altında birleştirilerek sunulmuştur. Verilerin analiziyle, EBA hakkındaki görüşlere, öğretmen- öğrenci ilişkisine, bu ilişkinin öğrenci başarısı üzerindeki etkisine, öğrencilerin EBA kullanım oranlarına ve EBA'ya katılım hususunda belirttikleri olumlu olumsuz nedenlere ilişkin bulgular elde edilmiştir. Sonuç olarak öğretmen ve öğrencilerin EBA hakkında bilgi sahibi oldukları, EBA'daki derslere katılımda olumlu ve olumsuz görüşlerin var olduğu, derslere katılım konusunda öğrencilerin bir kısmının tüm derslere katıldıkları, bazı öğrencilerin ise sözel, sayısal ve İHL meslek dersleri olarak ayrım yapıp derslere ona göre katıldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu katılımda öğretmenlerinin öğrenciler üzerinde kısmen etkili oldukları tespit edilmiştir.
- Doktora TeziAçık Erişim2023Genelleştirilmiş narayana sayı dizileri, polinomları, uygulamaları ve pascal üçgeni
Bahar Kuloğlu
Bu tezde yeni Narayana polinomları oluşturularak bu polinomların katsayılarının Pascal üçgeni ile ilişkisi incelenmiştir. Benzer şekilde Gauss Narayana sayıları ve polinomları oluşturulmuştur. Oluşturulan bu polinomların sırası ile 1. ve 2. dereceden türevleri alınarak elde edilen katsayıların Pascal üçgeni ile ilişkisi incelenmiştir. Daha sonra bu çalışma genelleştirilerek k-Narayana dizisi oluşturulmuştur. k-Narayana üzerinde flip grafikler ile Pascal 3-üçgenindeki dizilerin devirlerine ilaveten Narayana dizisindeki öz benzerlikler incelenmiştir. Pascal 3-üçgen devirlerinin altında yatan serbest grup yapılarının karakterizasyonunu basitleştirmek için Betti sayıları tanıtılmış ve ek olarak Narayana ve k-Narayana sayılarının bazı özellikleri ile birlikte bu sayılarla ilgili temel teoremler verilmiştir. Ayrıca Hosoya'nın üçgeninden ilham alınarak Narayana üçgeni oluşturulmuş ve bu üçgenin temel özelliklerini somutlaştırmak adına bu özellikler geometrik olarak düzlemde gösterilmiştir. Son olarak Narayana sayı dizisi modül m üzerinde çalışılmış ve Narayana yörüngesinin tanımından yola çıkılarak 2-üreteçli gruplar için Narayana yörüngesinin periyodunun uzunluğu bulunmuş ve bu çalışma 2-üreteçli gruplar olan polyhedral ve ikili polyhedral gruplar üzerinde Narayana periyodunun uzunluğu ile ilişkilendirilerek temel özelliklere ve uygulamalara yer verilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023İlkokul 4.sınıf öğrencilerinin sosyal medya kullanma alışkanlıklarının incelenmesi
İsa Temizel
Bu araştırma, ilkokul öğrencilerinin sosyal medya kullanma alışkanlıklarının incelenmesi amacıyla 2021-2022 eğitim öğretim döneminde yapılmıştır. Çalışma grubunu, Kars ilinin Arpaçay ilçesindeki ilkokullarda eğitim gören 4. sınıflar oluşturmaktadır. Araştırma için random(rastgele) seçilmiş 4.sınıf öğrencileri ve örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örneklem kullanılarak belirlenen 30 öğrenci ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan "durum çalışması" kullanılmış ve araştırma deseni olarak iç içe geçmiş tek durum deseninden faydalanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "İlkokul Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanma Alışkanlıklarının Belirlenmesi" yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Nvivo11 nitel veri analizi programı kullanılmıştır. Araştırmada ilkokul 4.sınıf öğrencilerinin sosyal medya kullanma alışkanlıkları; sosyal medyayı kullanma sıklıkları, kullanma amaçları ve karşılaşılan engeller belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda; öğrencilerin izledikleri sosyal medya içerikleri çeşitlerine göre değişiklik gösteriyor olsa da sosyal medya kullanma sebeplerinin genel olarak birbirine benzediği ve genellikle eğitici olması, can sıkıntılarını gidermesi, boş vakitlerini doldurması, eğlendirmesi gibi sebeplerden kullandıkları görülmüştür. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda öğrencilerin yoğun olarak komik ya da eğlenceli videolar izledikleri ve izleme nedeni olarak ise en çok aile etkisi ile boş zamanlarını gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Medya okuryazarlığı konulu tezlerin meta-sentezi; 2007-2023 yılları arası
Berivan Demir
Bu araştırmada, Türkiye'de medya okuryazarlığı üzerine gerçekleştirilmiş lisansüstü tezlerin meta-sentez yöntemi kullanılarak incelenmesi ve medya okuryazarlığı konusunda nasıl bir eğilimin olduğunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Dâhil etme ve hariç tutma kriterleri belirlenerek, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Tarama Merkezi veri tabanında erişime açık olan, 2007-2023 yılları arasında hazırlanmış 53 yüksek lisans tezi ve 18 doktora tezi olmak üzere toplam 71 lisansüstü tez araştırma kapsamına alınmış ve tematik sentezleme metodu ile çözümlenmiştir. Araştırma amacına uygun olarak tezlerin her biri yayımlanma yılı, hazırlandığı üniversite, araştırma yöntemi, örneklem grubu, örneklem büyüklüğü, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, sonuçlar ve öneriler çerçevesinde analiz edilmiştir. Sentez aşamasında alt temalar çıkarılmış ve kodlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre medya okuryazarlığı konulu lisansüstü tezlerin çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde olduğu; en çok tezin 2013 yılında yayımlandığı; en çok tezin hazırlandığı üniversitenin Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi olduğu; tezlerde tercih edilen araştırma yönteminin ağırlıklı olarak nicel araştırma yöntemi olduğu; en çok tercih edilen araştırma desenlerinin tarama deseni ve durum çalışması deseni olduğu; örneklem grubu olarak en çok ortaokul öğrencileri, öğretmen adayları ile çalışıldığı ve onları öğretmenlerin takip ettiği; örneklem büyüklüğünün çoğunlukla 1-200 aralığında olduğu; en fazla kullanılan veri toplama aracının ölçek olduğu; nicel veri analiz yöntemi olarak en fazla T- testi, nitel veri analiz yöntemi olarak en çok içerik analizi kullanıldığı belirlenmiştir.
- Doktora TeziAçık Erişim2023Tokat'ın somut olmayan kültürel mirası (toplumsal uygulamalar, ritüeller, şölenler, dini gelenekler, doğa ve evrenle ilgili inanışlar)
Halit Üneş
Kültür; Türkçe Sözlükte "tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü, hars, ekin. Kültürel miras ise; kuşaklar boyu yaşama biçimlerinde ortaya çıkmış farklılıklar sonucu meydana gelen toplumsal uygulamaların günümüze kadar taşınmasıyla oluşmuştur. Bu tezin amacı; günümüzde hızlı bir şekilde değişen, modernleşen yaşam tarzı içinde kendine özgü kültürel özelliklerini koruyabilmiş Tokat halkının, toplumsal uygulamalar ile ilgili konuları ana çizgileriyle belirlenmiştir. Korudukları kültürel miras unsurları UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi açısından değerlendirilip incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak SOKÜM ile ilgili terimler incelenmiştir. Bunun için öncelikli olarak UNESCO tarafından düzenlenenler olmak üzere, uluslararası anlaşma metinlerine bakılmış ve literatür taraması yapılmıştır. Bu sürecin ardından uluslararası alandaki çalışmalar incelenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabındaki karakterleri niteleyen değerlerin incelenmesi
Burhan Eken
Bu araştırmanın amacı; İlkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabındaki karakterleri niteleyen değerlerin incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama kaynağı olarak 2022-2023 eğitim öğretim yılında okutulan "İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı" tercih edilmiştir. Araştırma aşamasında "İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı" incelenerek kitapta geçen karakterler belirlenmiştir. Belirlenen karakterlerin özellikleri çerçevesinde karakterizasyonlar yapılmıştır. Ardından karakterlerin özellikleri dikkate alınarak hangi karakterin hangi değeri/değerleri temsil ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu araştırmada tercih edilen analiz çeşidi betimsel analiz yaklaşımıdır. Araştırmanın sonucuna göre, İlkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının değer aktarım sürecinde yüz yirmi dört (124) tane karakter kullanıldığı görülmüştür. Kullanılan bu karakterlerin doksan altısı (96) canlı karakterlerden, yirmi iki (22) tanesi ise cansız karakterlerden oluştuğu görülmüştür. Canlı karakterlerin doksan beş (95) tanesi insan karakterinden, bir (1) tanesi ise hayvan karakterinden seçildiği sonucuna varılmıştır. İnsan karakterine bakıldığında altmış bir (61) tanesi erkek karakterlerden, otuz dört (34) tanesi ise kadın karakterlerden seçildiği görülmüştür. Tespit edilen bu karakterlerin her birisi en az bir değeri temsil ettiği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte bazı karakterlerin birden fazla değeri temsil ettiği de görülmüştür. Karakterlerin temsil ettikleri değerlere bakıldığında karakterleri niteleyen en çok vurgulanan değerlerin sırasıyla duyarlılık, bilimsellik ve saygı değerleri olduğu, en az vurgulanan değerlerin ise başta barış değeri olmak üzere sabır, azim, dürüstlük ve estetik değerleri olduğu görülmüştür. Karakterleri niteleyen değerlerin Sosyal Bilgiler dersi Öğretim Programındaki kök değerlere ve Milli Eğitim Temel Kanununda yer alan değerlere paralel olarak hazırlandığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Sosyal Bilgiler Ders Kitabı, Kök Değerler, Karakter, Karakterizasyon
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Postmodern teoriler ışığında şehir ve kutsal: Bir fenomenolojik yaklaşım
Kübra Nur Karaoğlu
Şehirler, özellikle kutsal ile bağlantıları göz önüne alındığında farklı anlamlar ifade etmektedir. Bu bağlamda her dinî topluluk için şehir ve kutsal din mensupları tarafından kendine has perspektiflerle değerlendirilmiştir. Nitekim şehir hafızası söz konusu değerlendirmenin yapılmasında önemli katkı sunmuştur. Zira şehirler hafızasıyla var olmaktadır. Bununla birlikte filozoflar, din bilimcileri mekânı ve kutsal ile ilişkisi bağlamında kutsal mekânı kendilerine özgü teorilerle ifade etmişlerdir. "Postmodern Teoriler Işığında Şehir ve Kutsal: Bir Fenomenolojik Yaklaşım" isimli tezimizde öncelikle kavramları ve zaman içerisinde değişen ve zenginleşen anlamlarını ve kutsal mekân kavramını ele aldık. Sonrasında şehircilik, şehir hafızası, şehir sakininin kutsala karşı tavrına değinerek söz konusu şehir başka bir deyişle mekân ve kutsalı farklı perspektiflerle ele alan Johan Huizinga, Michel Foucault, Jacques Derrida, William Paden, Stewart Guthrie ve Peter Rutherford McKenzie'nin postmodern teorilerine değindik. Anahtar Kelimeler: Dinler Tarihi, Şehir, Kutsal, Postmodern, Alem, Mekân
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Johnson Mektubu'nun Türk dış politikası üzerindeki etkileri
Dilaray Koyupınar
Batılı, çağdaş ve modern bir devlet olarak kurulan Türkiye Cumhuriyeti, kurulduğu günden itibaren dış politikasında Batı yanlısı bir tutum göstererek ABD ve Batılı Devletlerle yakınlaşmıştır. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonrada Batı bloğunu tercih eden Türkiye, özellikle 1950'li yıllarda tam anlamıyla Amerikan yanlısı tutum benimsemiştir. Ancak Kıbrıs Sorunu dolayısıyla İnönü'ye gönderilen Johnson Mektubu sonrasında bu durum değişmeye başlamıştır. Türkiye'de Johnson Mektubu sonrası ABD'ye olan güven sarsılmış ve dış politikada koşulsuz ABD yanlısı tutum terk edilmiş, Türkiye kendine yeni müttefikler arayışına girmiştir. 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası ABD'nin Silah Ambargosu'na maruz kalan Türkiye artık tam olarak Amerikan yanlısı görüntüsünü değiştirmeye çalışmıştır. 1965 yılından itibaren hem Ortadoğu Arap ülkeleriyle hem de Sovyetler ile ilişkilerini yeniden tanımlamıştır. Türkiye, Arap-İsrail çatışmasında daha fazla Arap yanlısı politika izlemeye başlamıştır. Bu çalışma, Johnson Mektubu'na kadar Türkiye-ABD ilişkilerini ortaya koyduktan sonra, Johnson Mektubu ile Türkiye-ABD ilişkilerinde ve Türkiye'nin diğer uluslararası sorunlarda değişen politikalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
- Doktora TeziAçık Erişim2023Temporomandibular eklem eminens açısının farklı yaş gruplarına göre gösterdiği değişikliğin incelenmesi
Fatih Çelik
Amaç: Temporomandibular eklemin kranial bileşenindeki morfolojik değişikliklerin, yaşlanma ve diş kayıpları ile ilişkisinin olup olmadığını araştırmak amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Hastalar yaş ve dişsizlik durumlarına göre 4 gruba ayrılmıştır. Grup 1'de 18-35 yaş arası oklüzal desteği bulunan 25 hasta, Grup 2'de 36-60 yaş arası ODB 25 hasta, Grup 3 de 60 yaş üzeri ODB 25 hasta ve Grup 4 de oklüzyon desteğini kaybetmiş 60 yaş üzeri 25 hastaya ait OPTG'ler üzerinde Frankfort horizontal düzlemi ve AE eğimi çizilerek, aralarındaki açı ölçülmüş ve değerlerin gruplar arasında gösterdiği farklılıklar incelenmiştir. Bulgular: Elde edilen verilerde yaş ile AE açısı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ancak Grup 4 hastalarında diğer gruplar ile istatistiksel anlamlı fark görülmüştür. Sonuç: Grup 4 hastalarda diğer gruplara göre anlamlı bir fark olması nedeniyle AE açısının yaştan ziyade dişsizlikle ilgisi olabileceği sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Lise fizik öğretiminde öğrencilerin güçlük çektiği konuların belirlenmesi ve çözüm önerileri
Yağmur Üral
Araştırmada lise fizik öğretiminde öğrencilerin güçlük çektiği konuların nedenleri ile belirlenmesi ve çözüm önerileri sunulması amaçlanmıştır. Sıralı açıklayıcı karma yöntem kullanılarak yürütülen çalışmada ilk olarak nicel sonrasında da nitel veriler toplandı. Nicel veriler öğretmenlerden kapalı uçlu sorulardan oluşan bir anket ile nitel veriler ise öğrencilerden açık uçlu sorulardan oluşan bir anket ile toplandı. Araştırmaya Doğu Anadolu'da orta ölçekli bir ilde eğitim veren 35 lise fizik öğretmeni ve 96 lise 12. Sınıf öğrencisi katıldı. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, nitel verilerde ise tematik analiz kullanıldı. Lise fizik öğretmenlerinin görüşleri ve fizik hakkında öğrencilerin görüşleri ile lise fizik konularında en çok güçlük çekilen konu ve öğrencilerden alınan görüşlerle bu zorlukların nedenleri ve çözüm önerileri tespit edildi. Analizler hem lise fizik öğretmenlerine göre hem de 12. Sınıf öğrencilerine göre lise öğrencilerinin en çok güçlük çektiği konunun "Elektrik ve Manyetizma" olduğunu gösterdi. Öğrencilerin elektrik ve manyetizmada neden güçlük çektiklerine yönelik verdikleri cevaplarla "anlaması zor, birden çok zor konu aynı dönemde, çok fazla formül var, ezber olması, karmaşık düşünmeyi gerektiriyor, öğrenci kaynaklı, soru tarzı fazla, soyut olması, uzaktan eğitim ve uzun bir konu" şeklinde temalar oluşturuldu. Öğrencilerin sundukları çözüm önerileriyle "daha fazla soru çözerek, detaylı işlenebilir, eğlenceli olmalı, mantığının kavratılması, müfredatın hafifletilmesi, sadece sınav odaklı olmamalı, sınıf mevcudunun azaltılması, somutlaştırarak, tekrar ederek" şeklinde temalar oluşturuldu.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Yapay zekâ teknolojisinin uluslararası ilişkilerdeki yeri ve büyük güçlerin bu alandaki çalışmaları
Edanur Günay
Yapay zeka (Al) teknolojisinin tarihsel süreci kavramsal ve teorik açılardan analiz edilen bu çalışmada, Al teknolojisinin uluslararası ilişkiler disiplinindeki yerini siyasi, yönetim, diplomasi, askeri, ekonomik, güvenlik ve savunma alanlarında nasıl etkilediğini ortaya koymak ve gelecekte nasıl etkileyeceğine dair öngörüler de bulunmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda Dünya siyasetinde önde gelen yapay zeka üreticilerinin (ABD, Çin ve Rusya) bu alandaki çalışmaları ortaya konulmakta ve yakın gelecekte yapay zeka sistemlerinin politika ve karar alma süreçlerinde nasıl bir rol alacağına dair üstleneceği öngörülerde bulunulmaktadır. Ayrıca insan zekasından farklı işleyen düşünce süreçlerine sahip sistemlerin beraberinde getireceği olası senaryoların uluslararası ilişkilerde yerel, bölgesel ve ulusal açıdan güncel ve muhtemel etkileri vurgulanmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Erken Tunç Çağı'nda Doğu Karadeniz bölgesinin kültürel gelişimi
Cevdet Bora Çınar
Ülkemizin Eskiçağ Tarihi ve Arkeolojisi açısından az çalışılan coğrafyalarından biri olan Doğu Karadeniz Bölgesi, engebeli yapısı ve özellikle kıyı şeridinde bulunan şehirlerin (Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin) sık bir bitki örtüsüyle kaplı olması nedeniyle kültür varlıklarının tespitini zorlaştırmaktadır. Bölgenin tarihine baktığımızda Doğu Karadeniz bölümüne yazının çok geç çağlarda geldiğini görmekteyiz. Bölgenin yazılı tarihi açısından, çalıştığımız dönem olan Erken Tunç Çağına (MÖ 3000-2000) tarihlenen yazılı bir eser tespit edilememiştir. Bu nedenle araştırmamızda arkeolojik buluntular önemli yer tutmaktadır. Çalışmamıza Giresun Sistematik Yüzey Araştırmalarında tespit edilen Kültür varlıkları özelinde başlanılmış olup, Doğu Karadeniz Bölgesinde ve sınır alanlarında düzenlenen arkeolojik araştırmalarda, tespit edilmiş olan Erken Tunç Çağı yerleşimleri ve keramik kültürleri çalışmamızın genelini oluşturmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde Doğu Karadeniz Bölgesinin coğrafi özellikleri jeolojik, fiziki ve tarihi yönden incelenmektedir. İkinci bölümümüzde ise tarihi ve coğrafi bilgiler ışığında bölgenin Tunç çağlarına kadar geçirdiği sosyokültürel süreç ele alınmıştır. Üçüncü bölümümüzde çalışmamızın ana konusu olan, Doğu Karadeniz Bölgesi Erken Tunç Çağı kültürlerinin tespit edildikleri yerleşim alanları ve bu alanlarda elde edilen arkeolojik bulguların (çanak çömlek, kaya resimleri, dikilitaş) illere göre listelenmesi ve bölgede tespit edilen Karaz, ETÇ I, ETÇ II ve ETÇ III keramik kültürlerinin tipolojik açıdan değerlendirilmesine yer verilmiştir. Çalışmamızın üçüncü bölümünde yer alan 208 yerleşim alanı harita üzerinde konumlandırılmış ve bölgede tespit edilen arkeolojik buluntular tablolar üzerinde listelen dirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Yeni schiff bazı ligand ve bazı metal komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu ve ilaç ön maddesi olarak etkilerinin incelenmesi
Ferit Oktay
Amaç: Bu tez kapsamında yeni Schiff bazı ligandı ve bazı metal komplekslerinin sentezlenmesi, yapısal karakterizasyon çalışmalarının yapılması ve sentezlenen bileşiklerin etki mekanizmalarının Schrödinger Suite bilgisayar destekli moleküler modelleme programı ile aydınlatılması amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Schiff bazı ligand ve komplekslerinin yapıları IR, 1H-NMR, 13C-NMR, UV-Vis, SEM, XRD, manyetik süsseptibilite ve termogravimetrik analiz yöntemleri kullanılarak aydınlatılmıştır. Sentezlenen bileşiklerin etki mekanizmalarının aydınlatılmasında Schrödinger Suite bilgisayar destekli moleküler modelleme programı kullanılarak tanımlayıcı bazı moleküler özellikleri hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışma kapsamında salisilaldehit türevleri olan 5-florosalisilaldehit ile o-aminofenol'ün reaksiyonundan Schiff bazı ligandı ve bu ligandın M(II) asetatları ile metal kompleksleri sentezlenmiştir. Schiff bazı ve metal komplekslerinin yapıları spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmış ve biyolojik aktivite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sonuç: Schiff bazı ligandı ve metal kompleksleri sentezlenerek yapısal karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Schiff bazının metal iyonuna imin azotu ve fenolik oksijenden bağlanarak iki dişli şelat olarak davrandığı belirlenmiştir. Sentezlenen bileşiklerin etki mekanizmaları ve kenetlenmenin gerçekleştirileceği aktif bölge belirlenip Structure Based Drug Design yöntemi ile sentezlenen olası ilaç molekül adaylarının hedef reseptör bölgesi ile etkileşimleri hesaplanmıştır. Özellikle Zn(II) kompleksinin değerlendirilebilecek potansiyele sahip olduğu bununla birlikte ileri in vivo çalışmalara da ihtiyaç duyulduğu görülmüştür.
