Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İslâmcı Türk şiirinde romantizm
Mahmut Gazi Taş
Romantizm, bir sanat akımı olmanın yanı sıra zamanla politik ve felsefî yönleriyle de bir tavır, yaklaşım veya duyuş tarzı hâline gelmiştir. Bu durum, romantizmin akım olarak kabul edildiği süreci aşarak hemen her ülkede çeşitli dönem veya kuşak üzerinde derin etkilerinin olduğu fikrini ortaya çıkarmıştır. Temelde İngiltere, Almanya ve Fransa kaynaklı bir akım olan romantizmin Türkiye'de de sanatsal, politik ve felsefî etkileri görülmüştür. Bu bakımdan konuyla ilgili yapılan çalışmalarda bir "Türk romantizmi"nin varlığı da ortaya konulmuştur. Bu çalışmada ise İslâmcı Türk şiiri, romantizm bakımından incelenmiştir. II. Meşrutiyet Dönemi'nde bir fikir akımı olarak ortaya çıkan İslâmcılığın öncü şairi Mehmet Akif ve Cumhuriyet Devri İslâmcılığının öncü şairleri Necip Fazıl, Sezai Karakoç ve İsmet Özel, çalışmanın odağında yer alan isimlerdir. Giriş bölümünde İslâmcılığın tanımı, doğuşu, tarihî gelişimi ve belirlenen şairlerin ideolojik fikirleri hakkında bilgiler yer almaktadır. Birinci bölümde romantizmin tanımı, oluşum aşamaları, genel hususları ve çeşitli türleri ele alınmıştır. İkinci bölümde romantizmin Türkiye'deki yansımalarına yer verilmiş ve İslâmcı romantizmin genel karakteristik özelliği açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise İslâmcı şairlerin şiirleri romantizm bakımından incelenmiş, edebî, politik ve felsefî anlamda romantik yönleri yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Şiiri, İslâmcılık, Romantizm
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Demokrat Parti dönemi'nde Erzincan (1950-1960)
Meryem İnan Önal
1950 yılında Demokrat Parti'nin seçimleri kazanması ve 27 yıllık tek parti iktidarının sona ermesi ile Türkiye'de siyasi, sosyal ve ekonomik olarak yeni bir süreç başlamıştır. Bu durum, Türkiye'de olduğu gibi Erzincan'da da hayatın her alanında kendini göstermiştir. Bu çalışmanın amacı, Demokrat Parti Dönemi'nde yaşanan gelişmeleri inceleyerek Erzincan'ın yakın tarihine ışık tutmaktır. Bu bağlamda, Demokrat Parti döneminde (1950-1960) Erzincan'da yaşanan gelişmeler ele alınarak 1950-1960 yılları arasında yapılan genel ve yerel seçimlere, seçilen milletvekillerine, Erzincan Belediye Başkanları ve Valilerine, Demokrat Parti'nin Erzincan'da yaptığı yatırımlara, halkın iktidardan beklentilerine, parti teşkilatlarına, devlet adamlarının ziyaretlerine, partiler arasında yaşanan muhalefet tartışmalarına ve Erzincan'ın sorunlarına yer verilmiştir Çalışmanın giriş bölümünde Erzincan'ın tarihi, coğrafi yapısı ve Cumhuriyet Dönemi'nden 1950 tarihine kadar Erzincan siyasi tarihi hakkında kısa bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, Türkiye Cumhuriyeti'nde partilerin kurulması ve çok partili siyasi hayat denemeleri, Demokrat Parti'nin kurulması, çok partili hayata geçiş ve çok partili hayatın ilk genel seçimi olan 1946 genel seçimi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca bu bölümde, Erzincan'da Demokrat Parti'nin teşkilatlanması ve partiler arasındaki muhalefet tartışmaları da yer almıştır. İkinci ve üçüncü bölümlerde, 1950-1960 yılları arasında Erzincan'da yaşanan gelişmeler anlatılmıştır. Sonuç kısmın da ise, Demokrat Parti İktidarının on yıllık süreçte Erzincan'a kattıkları, bu dönemde çözülemeyen sorunlar, muhalefet partilerinin etkinliği, yerel basının yayın politikası ve yerel basın-iktidar ilişkisi gazete haberleri üzerinden elde edilen bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Demokrat Parti, Erzincan, Yerel Basın.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20225. sınıf biyoçeşitlilik konusunun öğretimine dijital oyunun ve geleneksel oyunun etkisinin incelenmesi
Ogün Kaya
Bu çalışmanın amacı 5. sınıf Biyoçeşitlilik konusunun öğretiminde kullanılan dijital ve geleneksel oyunların öğrencilerin akademik başarı ve fen bilimlerine yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesidir. Ayrıca yapılan uygulamalar hakkında öğrenciler ile yazılı görüşme yapılmıştır. Araştırmada, öntest-sontest karşılaştırmalı grup yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Çalışma 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Ordu ili İkizce ilçesinde bulunan iki ortaokulda yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini 11 geleneksel oyun ve 10 dijital oyun uygulanan toplam 21 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmanın sonucunda geleneksel ve dijital oyunlarla yapılan uygulamaların öğrenci başarısı üzerindeki etkisine bakıldığında, geleneksel oyunun öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkisinin daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca her iki uygulamanın da öğrencilerin derse karşı tutumlarında anlamlı bir fark oluşturmadığı gözlemlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Öğretmen adaylarının sosyalleşme taktiklerinin farklı değişkenler açısından belirlenmesi
Fatma Tiryaki
Bu çalışmada öğretmen adaylarının sosyalleşme taktiklerinin farklı değişkenler açısından belirlenmesi incelenmiştir. Araştırma Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan bir üniversitenin eğitim fakültesinde öğrenim gören 1026 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Bu öğretmen adayları Fen Bilimleri öğretmenliği (38), İlköğretim Matematik öğretmenliği (117), Sınıf öğretmenliği (116), Okul Öncesi öğretmenliği (128), Türkçe öğretmenliği (109), Sosyal Bilgisi öğretmenliği (140), Müzik öğretmenliği (75), Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik öğretmenliği (114), Resim öğretmenliği (69) ve Beden Eğitimi öğretmenliği (120) gruplarından oluşmaktadır. Araştırmada; veri toplama aracı olarak Özkan (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Sosyalleşme Taktikleri Ölçeği (STÖ)" kullanılmıştır. STÖ eğitsel, araçsal, sosyal, entelektüel ve politik taktikleri olmak üzere beş alt boyuttan oluşmakta ve toplam 24 madde içermektedir. Özkan'ın ölçeğin güvenirliğini belirlemeye yönelik yapmış olduğu analiz sonucunda eğitsel taktikler faktörü için Cronbach's Alpha katsayısı .76; araçsal taktikler faktörü için .62; sosyal taktikler faktörü için .67; entelektüel taktikler faktörü için .72 ve politik taktikler faktörü için .76 olarak belirlenmiştir. Ölçekten elde edilen verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda cinsiyet, bölüm, yaş ve sosyal medya kullanım süresinin öğretmen adaylarının sosyalleşme taktiklerinin farklı değişken puanlarına etkisi olduğu tespit edilmiştir.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Yaşam temelli öğrenme yaklaşımı ile desteklenen fen öğretimine bir aksiyon örneği
Erhan Kara
Bu çalışmanın amacı ortaokul altıncı sınıf vücudumuzdaki sistemler ünitesinin öğretiminde yaşam temelli öğrenme (YTÖ) yaklaşımı kullanımının öğrencilerin fen bilimlerine ilişkin başarıları, motivasyonları, tutumları ve bilgilerin kalıcılığı üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmada karma yöntemlerden iç içe gömülü karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzincan ili merkezinde bulunan bir orta okulda öğrenim gören toplam 79 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma konusu kontrol grubuna öğretimde var olan yöntem ve tekniklerle anlatılırken deney grubunda ise YTÖ yaklaşımına göre işlenmiştir. Araştırma verileri destek ve hareket sistemi başarı testi (DHSBT), dolaşım sistemi başarı testi (DSBT), solunum sistemi başarı testi (SOSBT), sindirim sistemi başarı testi (SSBT), boşaltım sistemi başarı testi (BSBT), fen bilimleri tutum ölçeği, fen bilimleri motivasyon ölçeği ve yazılı görüşme formu ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada istatistiksel yöntem olarak bağımlı-bağımsız gruplar t testi, mann whitney u testi, ANCOVA ve betimsel istatistik kullanılmıştır. Çalışma sonucunda YTÖ yönteminin kullanıldığı deney grubu ile kontrol grubu öğrencilerinin başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu ve bilgilerin kalıcılıklarını sağladığı bulunmuştur. Fakat bu yaklaşımın öğrencilerin tutumları ve motivasyonlarına etki etmediği belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin yazılı görüşlerinden elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin çoğunluğu yapılan etkinlikleri beğendiklerini, diğer derslerde de uygulanmasını istediklerini ve derse karşı motivasyonlarının arttığını belirtmişlerdir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Erzincan ve çevresinde yayılış gösteren Astragalus L. türlerinin genetik çeşitliliğinin moleküler yöntemlerle belirlenmesi
Engin Dağ
Erzincan ve çevresinde 2021 yılının vejetasyon döneminde belirlenen 42 lokasyondan Astragalus L. cinsine ait örnekler toplanmıştır. Yapılan morfolojik çalışmalar sonucu 12 farklı tür belirlenmiştir. Bunlardan 3'ü endemiktir (Astragalus pennatulus, Astragalus karamasicus, Astragalus lycius). Belirlenen türler arasındaki genetik ilişki ISSR ve IRAP moleküler markırları ile araştırılmıştır. Çalışılan 5 IRAP primeri (3LTR-5, 5LTR1, LTR 6150, NIKITA E2647-, SUKKULA) 100-700 bç büyüklüğünde bantlar vermiştir. IRAP primerlerine göre polimorfizm %90 hesaplanmıştır. ISSR yönteminde 16 ISSR primeri (UBC868, UBC817, UBC807, UBC812, UBC816, UBC825, UBC824, UBC830, UBC836, UBC840, UBC848, UBC855, UBS856, UBC841, UBC842, UBC61) kullanılmıştır. PCR sonuçlarına göre çalışılan primerler 100-2000 bç uzunluğunda bantlar vermiştir. ISSR primerlerine göre polimorfizm % 90,8 hesaplanmıştır. ISSR ve IRAP verileri ile UPGMA yöntemi kullanılarak dendrogramlar oluşturulmuştur. Çalışılan Astragalus türleri 2 gruba ayrılmıştır. Bu tekniklerin Astragalus türlerini karakterize etmede uygun markırlar olduğu ortaya çıkmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin akademik benlik saygıları üzerine etkisi
Esila Samur
Bu araştırma da Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin akademik benlik saygıları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Doğu Anadolu bölgesinin orta ölçekli bir ilinin ana okulunda öğrenim gören toplam 63 okul öncesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntemin, sıralı açıklayıcı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin akademik benlik saygısını belirlemek amacıyla tek gruplu öntest sontest deseni oluşturulmuştur. Araştırma süresince elde edilen nicel verilerin analizi istatistiksel yöntemler ile nitel verilerin analizi ise içerik analizi ile yapılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında "Akademik Benlik Saygısı" ölçeği kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanılmasında ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Yarı yapılandırılmış görüşme formu" ve "Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programı Gelişim Gözlem Formu" kullanılmıştır. Uygulama sürecinde 6 hafta boyunca öğrencilere Montessori yaklaşım temelli STEM etkinlikleri verilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen bulgularda; akademik benlik saygısı ölçeği ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık gösterdiği ve akademik benlik saygılarının geliştiği saptanmıştır. Gelişim gözlem formundan elde edilen verilere göre etkinliklerin okul öncesi öğrencilerinin; motor gelişimi, bilişsel gelişimi, dil gelişimi, sosyal ve duygusal gelişimi ve özbakım becerileri üzerinde olumlu etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen görüşme formuna göre okul öncesi öğrencilerinin psikomotor becerilerinin geliştiği, öğrencilerin daha dengeli ve koordineli hareketlerde bulundukları, istenilen malzemeyi istenilen özellikte ve nitelikte kullanabildikleri, dikkatlerini toplayarak daha önceki bilgileri hatırlayabildikleri, akranları ile olan iletişimlerinin geliştiği ve problem çözme becerilerinin arttığı belirtilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Trafik kazalarının makine öğrenmesi ve farklı istatistiksel yöntemler ile modellenmesi: Ankara ili örneği
Nurşah Altıntaş
Dünyada gelişen teknolojiyle birlikte araç sayılarında meydana gelen artışlardan dolayı trafik problemleri oluşmuş, dolayısı ile ölümlü yaralanmalı ve hasar kayıtlı kazalardaki artışların çözümleri zaruri hale gelmiştir. Bu bakımdan trafik kazaları üzerinde yapılan tahmin modellemeleri gün geçtikçe önem kazanmış ve makine öğrenmesi ile oluşturulan tahmin modellemelerinde sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada Emniyet Genel Müdürlüğü, Trafik Daire Başkanlığı'nın ölümlü yaralanmalı kaza tutanaklarından elde edilen 2013-2020 yılları arasında Ankara iline ait 86.694 veri incelenmiş ve analiz edilmiştir. Makine öğrenmesi modeli haricinde, veri seti içerisinde açıklayıcı nitelik taşıyan istatistiksel kapsamda Ankara ili içerisin de kazaların genel karakterini sergilemek amacı ile birçok sonuç elde edilmiştir. Kaza tahmin modellemeleri oluşturulurken; Lojistik regresyon (Logistic Regression), KNN (K En Yakın Komşu Sınıflandırması), Destek vektör makinesi (Support Vector Machine- SVM), Karar ağacı (Decision Tree- DT), Rastgele Orman (Random Forest-RF), Ekstrem Gradyan Artırma (XGBoost), Hafif Gradyan Artırma Makinesi (Lightgbm) algoritmaları kullanılmıştır. Veri seti ölümlü kazalar açısından Sınıflandırma Problemi olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşımdan dolayı veri setinde ölü sayısı itibari ile dengesizlik (unblance) durumu söz konusudur. Bu açıdan modelleme aşamasında veri setinin orijinal hali üzerinde modelleme kurulmuş, daha sonra dengesizlik durumundan kaynaklı olarak SMOTE işlemi uygulanmış ve modellemeler tekrar oluşturulmuştur. Söz konusu işlemlere ilişkin sonuçlar Doğruluk (Acurracy) ve Duyarlılık (Recall) metriğine göre değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçların literatür çalışmaları ile uyumlu olduğu görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Fırat- Dicle havzası için yapay zeka teknikleri ile günlük nehir akımı tahmini
Sefa Nur Yeşilyurt
Nehir akımı tahmini ve modellemesi; su kaynaklarının yönetimi, su talebinin karşılanması, sel gibi istenmeyen durumlarda erken uyarının sağlanabilmesi, sulama ve tarım faliyetleri gibi durumlarda önem arz ettiği için sürekli araştırılmaya ve geliştilmeye ihtiyaç duyulmuş bir konu olarak literatürde yer almaktadır. Ne yazık ki çok sayıda teknik ile tahmin ve modelleme yapılmaya çalışılsa da evrensel bir teknikten bahsetmek olanaksızdır. Bu durum farklı tekniklerin gelişmesini ve/veya teknikler arası kıyaslama yapılmasını, kullanılan parametreler için en doğru yöntemin saptanmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu kapsamda, bu çalışmada Fırat- Dicle Havzasında yer alan on dört istasyonun 1981-2010 yılları akım verilerinin dağılım grafikleri oluşturularak normal dağılıma uygunluğu araştırılmış, verilerin dağılımı dikkate alınarak geçmiş dönem verileri ile mevcut verilerin korelasyonu incelenmiştir. Uyarlamalı Sinirsel Bulanık Mantık Sistemi (ANFIS), Destek Vektör Regresyonu (SVR) teknikleri ile yeni kullanılmaya başlayan; Gauss Süreç Regresyonu (GPR), Aşırı Öğrenme Makinesi (ELM) ve Sezgisel Sinir Ağları (ENN) yapay zekâ teknikleri ile değerlendirme yapılmıştır. Model performansının belirlenebilmesi için sıklıkla kullanılan Kök Ortalama Kare Hatası (RMSE), Ortalama Kare Hatası (MSE), Ortalama Mutlak Hata (MAE) ve korelasyon katsayısı (r) kullanılmıştır. Ayrıca rank analizi ile hangi tekniğin daha iyi sonuç verdiğinin bulunması amaçlanmıştır. Her ne kadar tüm modeller yüksek performans sergileseler de rank analizi yapılarak teknikler arası en iyi sonuç verenden başlayanarak kıyaslama yapıldığında sıralamanın ELM, GPR, ENN, SVR, ANFIS şeklinde olduğu görülmüştür. Sonuçların daha iyi yorumlanabilmesi için Taylor diyagramları ve model çıktılarının zaman serisi grafikleri oluşturulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Deinoksantin ve dosetaksel kombinasyonunun PC-3 insan prostat kanseri hücre hattı üzerine apoptotik etkilerinin incelenmesi
Filiz Çankaya
Kanser dünya üzerinde milyonlarca insanı etkileyen önemli bir hastalık olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmalar sonucunda onlarca farklı tipte kanser türü tanımlanmıştır. Prostat kanseri en sık görülen kanserler arasında ön sıralarda gelmektedir. Prostat kanserine karşı tedavi yöntemlerinin geliştirilmesinde, bu kanserin biyokimyasal ve genetik parametrelerinin iyi anlaşılması önemli rol üstlenmektedir. Kanser tedavisinde, son yıllarda araştırmacılar tarafından iki, üç veya daha fazla anti kanser etkisi olabilecek etken maddelerin birlikte denenmesi önem kazanmıştır. Bu tarzda uygulamaların en önemli avantajlarından bir tanesi ortaya çıkabilecek ilaç direnç oluşumlarını en aza indirmektir. Taksan grubu bir kemoterapötik olan dosetaksel, prostat kanserinde tübülin depolimerizasyonunu engelleyerek, mikrotübüllerin stabilizasyonu yoluyla antitümöral etki göstermektedir. Deinococcus radiodurans bakterisinin hücre duvarından elde edilen deinoksantin ile yapılan anti kanser çalışmalarda pro-apoptotik ve anti-proliferatif ektisinin olduğu görülmüştür. Tez kapsamında dosetaksel ve deinoksantinin Prostat kanseri hücre hattı (PC-3) üzerine anti-kanser ve anti-proliferatif sinerjik etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda hücre kültürüne maddelerin ayrı ve kombinasyonlarının uygulanması sonucunda; BAX, BCL2 ve CASPASE 3 genlerinin ifade düzeyleri ve protein seviyelerinin araştırılması RT-qPCR ve ELISA yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Görünür ışık haberleşmesinde kullanılan izolesiz DC-DC güç dönüştürücülerinin karşılaştırmalı analizi ve bir düşürücü DC-DC dönüştürücü uygulamasının gerçekleştirilmesi
Tuba Şenocak
Bu tez çalışmasında görünür ışık haberleşmesinde yaygın olarak kullanılan izolesiz DC-DC güç dönüştürücüleri incelenmiştir. Görünür ışık haberleşmesinde bu dönüştürücülerin sistem içerisindeki çalışmaları analiz edilmiştir. Dönüştürücülerin analizleri için görünür ışık haberleşmesi yapılan bir benzetim çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile veri aktarımı gerçekleştirilirken sistem içerisinde önemli bir kısım olan verici için tasarım yapılmıştır. Vericinin çalışması esnasında güç elektroniği dönüştürücülerinin davranışları üzerinde durulmuştur. Bu tezin amacı görünür ışık haberleşme sistemleri içerisinde yer alan güç elektroniği dönüştürücülerin tasarım yapılırken yol gösterici olabilecek bazı özelliklerin incelenmesidir. Tezde benzetim çalışmasında elde edilen sonuçlar kıyaslanmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkarak gerçek hayatta kullanılabilecek bir görünür ışık haberleşme sistemi üzerinde çalışılarak bir prototip geliştirilmiştir. Geliştirilen prototip aracılığıyla güç elektroniği dönüştürücüsü olan düşürücü tür DC-DC dönüştürücü kullanılarak görünür ışık haberleşmesi ile veri aktarımı başarılı şekilde sağlanmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Fen ve teknoloji öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik algı ve tutumlarının incelenmesi
Pınar Aksoy Kökosmanlı
Araştırma; fen ve teknoloji öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik algılarını ve tutumlarını belirlemek amacıyla 2020-2021 yıllarında yapılmıştır. Araştırma pandemi sürecinde yürütülmüş olup; örneklemi seçkisiz uygun örneklem yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Türkiye' nin farklı illerinde ve kurumlarında fen ve teknoloji derslerini yürüten 159 fen ve teknoloji öğretmeni ile gerçekleştirilen çalışmanın verileri; katılımcılara elektronik ortamdan ulaştırılmıştır. Ölçek, google anketler uygulaması kullanılarak hazırlanmış ve katılımcılara online olarak uygulanmıştır. Toplamda 3 bölüm, 50 sorudan oluşan çalışma anketi; Gök ve K. Çakmak (2020)' ın hazırladığı "uzaktan eğitim algı ölçeği", Ağır (2007)' ın "uzaktan eğitime yönelik tutum ölçeği", ve "demografik özellikler ile uzaktan eğitim teknolojileri ve özelliklerine yönelik olarak hazırlanmış olan üç madde bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Verilerin analizinde frekans ve yüzde değerleri, normallik testleri, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi ve basit doğrusal korelasyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre fen ve teknoloji öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik algı ve tutumlarının orta düzeyde olduğu görülmüştür. Cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm ve çalıştıkları kurum faktörleri bakımından uzaktan eğitim algı ve tutumlarda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yine katılımcıların büyük çoğunluğu, uzaktan eğitimle eğitimin kalitesinin artırmadığını ifade etmişlerdir. Çalışmada; televizyonun en kolay erişilebilir uzaktan eğitim teknolojisi olduğu; internetin ise en etkili uzaktan eğitim iletişim yöntemi olduğu; uzaktan eğitimin en önemli avantajının ise bilgi iletişim teknolojilerinin eğitimde kullanılması olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Montessori yaklaşımı temelli STEM eğitimlerinin okul öncesi öğretmen adaylarının öğrenme becerileri üzerindeki etkisi
Zehra Çakır
Okul öncesi öğretmen adaylarının öğrenmeye yönelik eğilim, bilgi ve becerilerini ölçmek amacıyla güncel eğitim yaklaşımlarından olan Montessori yaklaşımına dayalı STEM eğitimleri verilmiş ve etkisi incelenmiştir. Bu kapsam doğrultusunda araştırmada, COVİD-19 sebebiyle uzaktan çevrimiçi olarak uygulanan Montessori yaklaşımı temelli STEM eğitimlerinin, okul öncesi öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri, öz yönetimli öğrenme becerileri ve yapılandırmacı öğrenme ortamı oluşturma becerileri üzerindeki etkisi saptanmıştır. Araştırmada sıralı açıklayıcı karma yöntem modeli kullanılmıştır. Araştırma, amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak seçilen bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören 53 öğretmen adayı ile 14 hafta boyunca yürültülmüştür. Araştırma boyunca öğretmen adaylarına; uzaktan çevrimiçi eğitim şeklinde, eğitmenin yönlendirmeleri doğrultusunda, günlük yaşamda yer alan basit malzemeler kullanılarak oluşturulan 14 farklı Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinlikleri uygulatılmıştır. Araştırmada nicel verilerin elde edilmesinde "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimi, Öz-Yönetimli Öğrenme Becerileri, Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı," ölçekleri uygulanmıştır. Nitel verileri toplamak içinde Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları uygulanmıştır. Nicel verileri analiz edilmesi amacıyla ilişkili örneklemler t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinin belirlenmesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Montessori yaklaşımı temelli STEM eğitimlerinin okul öncesi öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri, yapılandırmacı öğrenme ortamı oluşturma ve öz yönetimli öğrenme becerilerinin ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Buna ek olarak nitel bulgularda eğitimlerin öğretmen adaylarının kişisel ve sosyal gelişimlerine katkı sağladığı, öğrenmeye yönelik sorumluluk bilincinin oluştuğu, öğrenmede ve problem çözmede farklı yöntem-stratejiler geliştirmeyi öğrendikleri, yapılandırmacı bir öğrenme ortamında nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda katkı sağladığı belirtilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Mehmed Zihni Efendi'nin el-Kavlu'l-Ceyyid adlı eserinin incelenmesi
Zehra Gürbüz
Mehmed Zihni Efendi'nin el-Kavlu'l-Ceyyid adlı eserinin incelenmesinin yapıldığı çalışmamızda öncelikle müellifin hayatı, eserleri, kişisel özellikleri, ailesi, doğumu, seyahatleri, meslek hayatı, tasavvufa intisabı, vefatı, çocukları ve torunları hakkında bilgiler verilmiştir. Mehmed Zihni Efendi'nin yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve ekonomik durumu hakkında bilgi verilerek dönemin eğitim-öğretim ve kültür durumu da ele alınmıştır. Mehmed Zihni Efendi'nin, Arap dili ve edebiyatına kazandırdığı eserler kısaca incelenmiş; daha sonra el-Kavlu'l-Ceyyid adlı eserinin yazılış amacı, hangi amaca hizmet ettiği, içeriği, kaynakları ve esere yönelik değerlendirmeler Arap dili ve edebiyatına göre ayrıntılı olarak analiz edilmiştir.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Verbascum leiocarpum bitkisinden izole edilen sekonder metabolitlerin antiproliferatif, antidiyabetik ve antioksidan potansiyellerinin incelenmesi
Samed Şimşek
Bu çalışmada, Erzincan'a endemik 4 farklı Verbascum türünün (V. alyssifolium, V. leiocarpum, V. ozturkii ve V. tuna-ekimii) antiproliferatif, antioksidan ve antidiyabetik aktiviteleri incelendi. Bu dört bitkiden en yüksek antiproliferatif ve antidiyabetik aktiviteye sahip olan V. leiocarpum türü, aktiviteden sorumlu moleküllere ulaşmak amacıyla kromatografik (kolon, ince tabaka, flash ve prep HPLC) işlemlere tabi tutuldu. İzolasyon çalışmaları sonucunda bitkinin toprak üstü kısmından; katalpol (S-1), ajugol (S-2), eriodiktiyol (S-3), luteolin (S-4) ve 10-O-sinnamoil-katalpol (S-5), kök kısmından ise apigenin (S-6), 6-deoksi melittozit (S-7), poliumozit (S-8), verbaskozit (S-9), izoverbaskozit (S-10), ferruginozit C (S-11), ferruginozit D (S-12), harpagozit (S-13), trans-sinnamik asit (S-14) ve ursolik asit (S-15) molekülleri izole edildi. İzole edilen moleküllerin yapıları spektroskopik (NMR) yöntemlerle aydınlatıldı. Ferruginozit D (S-12) bileşiğinin doğal kaynaklarda bulunduğu ilk defa rapor edildi. İzole edilen bileşiklerin Beas2B (normal akciğer hücresi), RPE (normal retinal hücresi), HSF (normal deri hücresi), A172 (beyin kanseri), C6 (beyin kanseri), HeLa (serviks kanseri), A2780 (over kanseri), SW620 (kolon kanseri) ve HT29 (kolon kanseri) hücre hatlarına karşı antiproliferatif aktivitesi, antioksidan aktivitesi (DPPH, ABTS, FRAP) ve antidiyabetik (α-glikozidaz enzim inhibisyonu) aktivitesi değerlendirildi.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Bazı Scrophularıaceae bitkilerindeki sekonder metabolitlerin aktivite kontrollü izolasyonu, yapılarının aydınlatılması ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Yakup Ulutaş
Bu tez çalışmasında biyoaktivite yönlendirmeli izolasyon yöntemi ile S. erzincanica bitkisinin toprak üstü kısmından bilinen 2 adet iridoid E1 (katalpol) ve E5 (6-O-(3''-O-trans p-kumaroil)-α-L-ramno pironazil katalpol), 1 adet saponin glikozit E4 (ilvensisaponin A), 1 adet feniletanoid glikozit E3 (verbaskozit), 1 adet flavonoid E2 (apigenin 7-O-glikozit) olmak üzere toplam 5 bileşik izole edilmiştir. S. subaequiloba bitkisinin toprak üstü kısmından bilinen 3 adet iridoid S2 (katalpol sinnamik ester), S3 (8-asetilharpagid-6-O-β-glikozit), S4 (harpagid), 1 adet flavonoid S5 (sinarozit) ve kök kısmından bilinen 2 adet iridoid S6 (ajugol), S7 (aukubin), 1 adet fenolik asit S8 (p-kumarik asit metil ester), bir adet saponin glikozit S1 (ilvensisaponin A) olmak üzere 8 adet bileşik izole edilmiştir. Bu bileşiklerin yapıları 1D ve 2D NMR Spektroskopi yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Elde edilen bu bileşiklerin A549, Calu1, H1650, A172, C6, SH-SY5Y, MDA-MB-453, SW620 ve FL hücre hatları üzerine antikanser etkileri incelenmiştir. Bu bileşiklerden S1 A549 10,11 µM, Calu1 10,95 µM, H1650 15,22 µM, A172 11,24 µM, C6 41,00 µM, SH-SY5Y 39,01 µM, MDAMB-453 15,36 µM, SW620 105,55 µM' lık IC50 değerleriyle göstermiştir. Diğer bileşikler 22,24-187,17 µM arasında değişen IC50 değerleriyle 5FU'dan düşük veya yüksek aktivite göstermiştirler.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Erzincan Elma köy taş ocağında elde edilen agrega ile Kangal termik santralinde elde edilen uçucu külün kullanımıyla yüksek dayanımlı betonun üretilebilirliğinin araştırılması
Mohammad Alhassn Alhamad
Dünya yirminci yüzyılla birlikte hızlı bir endüstriyel gelişim içerisine girmiştir. Bu gelişim medeniyet açısından büyük getiriler sağlamakla birlikte endüstriyel atıkların çevreye olumsuz etkileri göz önüne alındığında büyük sorunlar karşımıza çıkmaktadır. Bu atık malzemelerin yararlı geri dönüşüm mekanizmaları ile değerlendirilmesi maliyet açısından ve aynı zaman da çevresel etkilerin iyileştirilmesi açısından önem kazanmaktadır. Çevresel olarak sorun oluşturan inşaat sektöründe kullanımı mevcut olan uçucu kül gibi endüstriyel bir atık malzemenin geri dönüşüm olarak değerlendirilmesi hem çevresel açıdan hem de betonun özelliklerini iyileştirmesi açısından insanlığa büyük katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada Kangal Termik Santralinde Elde Edilen Uçucu Külün Kullanımıyla Yüksek Dayanımlı Betonun Üretilebilirliğinin Araştırılması yapılacaktır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ortaokul öğrencilerinde problem çözme becerileri, öz yeterlilik ve kaygı düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Fatma Kaya Öztürk
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinde problem çözme becerileri, öz yeterlilik ve kaygı düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi 2020-2021 eğitim öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan bir ilin merkez ortaokullarında öğrenim gören 5, 6, 7 ve 8. sınıfta olan 235 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel model kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Ekici ve Balım (2013) tarafından geliştirilen Problem Çözme Becerileri Algı Ölçeği (PÇBA), Telef ve Karaca (2012) tarafından geliştirilmiş olan Çocuklar İçin Öz- yeterlik Ölçeği ve Demir vd. (2000) tarafından geliştirilen Çocuklar için Sosyal Kaygı Ölçeği- Yenilenmiş Biçimi (ÇSKÖ-Y) kullanılmıştır. Araştırmanın analizinde t testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkeni açısından anlamlı farklılık bulunmuştur. Fakat anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi bakımından anlamlı farklılık görülmemiştir. Ayrıca sosyal kaygı puanları cinsiyet, sınıf ve anne-baba eğitim düzeyi değişkenlerinden etkilenmemiştir.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Geliştirilmiş fotokatalitik ve elektrokimyasal özelliklere sahip BiFeO3 nanoparçacıklarıyla dekore edilmiş kaolin nanokompozitin sentezi ve karakterizasyonu
Fatih İçer
Ferromanyetik BiFeO3 nanopartiküllerinin kaolin yüzeyine dekore edilmesiyle kaolin-BiFeO3 fotokatalizörü hazırlandı. Kaolin, saf BiFeO3 ve kaolin-BiFeO3 fotokatalizörünün özellikleri XRD, TEM, SEM-EDX, XPS, FTIR, VSM, UV-DRS, PL, zeta potansiyel ölçümü ve BET teknikleri ile karşılaştırmalı olarak karakterize edildi. Numunelerin fotokatalitik aktiviteleri model reaksiyon olarak rodamin B'nin fotobozunmasıyla UVA, görünür bölge ve güneş ışığı gibi farklı ışık kaynakları altında değerlendirildi. Kaolin-BiFeO3 diğer numunelere nispeten daha üstün fotokatalitik aktivite sergiledi ve fotobozunma yalancı birinci dereceden kinetiği takip etti. Reaktif tür belirleme deneyleri, bozunma işleminde hollerin başlıca etkiye sahip iken süperoksit radikallerinin ise ikincil bir etkiye sahip olduğunu gösterdi. Ayrıca, kaolin-BiFeO3 modifiye edilmiş karbon pasta elektrot yüzeyine dekore edilen altın nanopartikülleriyle yeni bir elektrokatalitik platform tasarlandı ve bu platformun elektrokatalitik aktivitesi alkali ortamda oksijen indirgeme reaksiyonu için araştırıldı. Sade yüzeylerin ve Au/BiFeO3/kaolin ile modifiye edilmiş karbon pasta elektrotunun elektrokimyasal karakterizasyonları, elektrokimyasal empedans spektroskopisi, döngüsel voltametri ve kronoamperometri teknikleriyle karşılaştırmalı olarak incelendi. Ayrıca, platform olarak BiFeO3 nanoparçacıkları ve biyo-bileşen olarak tere peroksidaz esaslı yeni bir amperometrik H2O2 biyosensör hazırlandı
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Fen eğitiminde eğitsel dijital oyun tasarımı ve oyun hakkında akademisyen, öğretmen ve aday öğretmenlerin görüşleri
Melike Kılıç
Günümüzde dijital ortamların geliştirilmesi ve her geçen gün daha fazla yaygınlaşması eğitim ortamlarında da kullanılarak eğitimin daha anlamlı bir şekilde yürütülmesine olanak sağlamıştır. Özellikle eğitim ortamlarında kullanılan oyunların dijitalleşmesiyle dijital oyunlara yönelik yapılan çalışmalar artmıştır. Bu çalışmanın amacı Scratch programı ile fen eğitiminde kullanılabilecek eğitsel dijital oyun tasarlanarak bu oyun hakkında akademisyen, öğretmen ve aday öğretmenlerin görüşlerini incelemektir. Çalışma Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi'nde bulunan alanında uzman 5 fen eğitimcisi, 5 bilgisayar eğitimi alan uzmanı, 10 fen bilgisi öğretmeni ve 40 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından geliştirilen dijital biyoloji oyunu hakkında akademisyen, fen bilgisi öğretmeni ve aday öğretmenlerin görüşleri nicel ve nitel veri araçları ile toplanmıştır. Uygulama sonrasında tüm katılımcılara web tabanlı eğitim materyali (WTEM) değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca katılımcıların materyal hakkındaki görüşleri de ölçeğin bir bölümüne yerleştirilen yarı yapılandırılmış sorular ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda akademisyenler, öğretmenler ve öğretmen adaylarının Scratch programı ile tasarlanan eğitsel dijital oyunun olumlu birçok özelliğini belirtmişlerdir. Ancak oyunun tam olarak derslerde kullanılabilmesi için geliştirilmesi gereken yönleri olduğunu belirtmişlerdir.