Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022TRA1 bölgesindeki organize sanayi-imalat işletmelerinin iç kontrol sistemlerinin coso modeli çerçevesinde incelenmesi
Hilal Almalı
Gelişen ve değişen dünya, işletmelerde işlem sayılarını arttırmakta ve işletmelerde karmaşıklık hakim olmaktadır. Son zamanlarda meydana gelen muhasebe skandalları ve usulsüzlükler de işletmelerde güvensiz bir ortam yaratmıştır. Bu ortamda işletme yönetiminin doğru ve güvenilir bilgiye ulaşması zor olmaktadır. Tüm bu olumsuz durumlar işletmelerde iç kontrol sistemine olan ihtiyacı arttırmıştır. İç kontrol işletmelerde varlıkların korunmasını, faaliyetlerin etkin ve verimli olmasını, yasal düzenlemelere ve işletme politikalarına uygun olarak faaliyetlerin yürütülmesini, hile ve hatanın önlenmesini, doğru ve güvenilir bilgiye zamanında ulaşılmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada amaç TRA1 bölgesindeki organize sanayi-imalat işletmelerinin iç kontrol sistemlerinin COSO Modeli çerçevesinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda veri elde etmek için TRA1 Bölgesi organize sanayi imalat işletmelerine anket formu uygulanmıştır. Anket formunun uygulandığı tarihte TRA1 bölgesi organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren 157 imalat işletmesi bulunmaktadır. Bu işletmelerin 121'inden geri dönüş alınmıştır. Bu %77'lik bir geri dönüş oranına tekabül etmektedir. TRA1 Bölgesinde bulunan organize sanayi imalat işletmelerine uygulanan ankette beş iç kontrol bileşeni ile işletmenin faaliyette bulunduğu süre, personel sayısı, hukuki yapısı, sektör ve il arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı ortaya konmuştur. Araştırma sonucunda işletmelerin faaliyette bulunduğu süre, personel sayısı, hukuki yapısı, sektör ile iç kontrol bileşenleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yalnızca işletmenin faaliyette bulunduğu il ile iç kontrol bileşenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Dönüşümcü liderlik, örgüt kültürü tipleri ve örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Bir alan araştırması
Emre Karayalçın
Dönüşümcü liderlik değişimlere ayak uydurabilen bir liderlik şeklidir. Örgüt kültürü ise örgütün gelişmesi ve başarılı olmasında önemli bir etkendir. Örgütlerdeki örgüt kültürü yapılanması ve liderlik algısı ise, örgütsel özdeşleşme unsurunun en önemli belirleyicileridir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi akademik ve idari personelinin dönüşümcü liderlik algısı, örgüt kültürü algısı ile örgütsel özdeşleşme düzeyinin oranının belirlenmesi ve demografik değişkenleri de ilave ederek bununla ilgili bir model oluşturulmasıdır. Bu kapsamda değişkenler arasındaki ilişkilerin ve etkilerin belirlenmesine çalışılacaktır. Bu amacı gerçekleştirmek üzere 401 personele anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde korelasyon ve regresyon analizi, t testi, anova analizi ve diğer tanımlayıcı istatistiksel analizlerden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında dönüşümcü liderlik ile örgüt kültürü arasında anlamlı, örgüt kültürü ile örgütsel özdeşleşme arasında anlamlı, dönüşümcü liderlikle örgütsel özdeşleşme arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bununla birlikte dönüşümcü liderliğin örgüt kültürünü ve özdeşleşmeyi etkilediği, örgüt kültürünün özdeşleşme üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik özelliklerine göre algılarının birtakım farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İzale-i şüyu davasının hukuki niteliği ve ilk derece mahkemelerinde gösterdiği usuli özellikler
İbrahim Buğra Özyurt
Mülkiyet, insanların medeniyete attıkları ilk adımın ilk sonucu olarak ortaya çıkmış bir kavramdır. Bu noktada mülkiyet, kimi zaman kişilerin tek başına üstlendikleri kimi zaman da birden çok kişi arasında üstlendikleri bir hak ve sorumluluk olmuştur. Bu noktada birlikte mülkiyetin olduğu her durumda, bu birliktelik ilişkisinin sonlandırılmasının da talep edilmesi doğal bir hak olarak ortaya çıkmaktadır. İzale-i şüyu davaları, bilinen diğer adı ile ortaklığın giderilmesi davaları, birlikte mülkiyetin sonlandırılması ve paylaştırılması adına ortaya çıkmış olan bir dava türüdür. Bu bakımdan birlikte mülkiyet ilişkisinin sonlandırılması amacı ile ortaya çıkan izale-i şüyu davası, bir mülkiyet üzerinde hakkı olan kimselerin, paydaşların, kendi paylarını tazmin ederek ve diğer paydaşların paylarını da ödemeye mahkûm edilerek paylaştırma işleminin gerçekleştiği davalardır. Bu bakımdan izale-i şüyu davalarında, geleneksel anlamda iki karşılıklı tarafın davacı ve davalı rollerinde olduğu, bir tarafın kazandığı ve bir tarafın kaybettiği zıtlık içeren dava karşılığının olmadığı bu davaların, çift taraflı dava (actio dublex) niteliği taşıdığı belirtilir. Bu süreçte, izale-i şüyu davalarının taraflara olan etkileri, ilk derece mahkemelerindeki usul özellikleri ve bazı özel durumlarına yer verilen çalışmamız hazırlanmış ve takdim edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Yekta Kopan'ın hikâyelerinin psikanalitik açıdan incelenmesi
Feyzanur Kiraz
Psikanalitik edebiyat kuramının temeli 19. yüzyılda Sigmund Freud tarafından atılmıştır. Freud, psikanaliz yöntemlerini başta sanatçılara uygulamıştır. Daha sonra Freud'un öğrencileri psikanalizi edebî eserlere uygulamaya başlayınca psikanaliz ve edebiyat aynı ortak paydada yer almıştır. Yani psikanalitik edebiyat kuramı, sanatçı-dan esere ya da eserden sanatçıya yönelik bir inceleme yöntemidir. Bir edebî eser sanatçısından ayrı düşünülemez. Çünkü bir edebî eser sanatçısının hayatından, düşüncelerinden ve ruh dünyasından izler taşır. Edebî eserdeki kahramanların çözümlenmesin-de psikoloji önemli bir yere sahiptir. İnsan davranışlarının bilinçaltı ve bilinçdışı süreçlerine sahip olan psikanaliz, edebiyatta önemli bir yer tutar. Psikanalistler, insan davranışlarının pek çoğunun bilinçaltı tarafından yönlendirildiğini savunurlar. Dolayısıyla bir edebî eserin psikanalitik incelemesi yapılırken kahramanların psikolojik yapılarıyla ilişki kurulur. 2000 yılında yayımlanan ilk hikâye kitabının ardından günümüz Türk edebiyatında adından söz ettirmeye başlayan Yekta Kopan eserlerini postmodernist çizgide kaleme alır. Yekta Kopan, bireye, bireyin iç dünyasına ve varoluş sorunlarına hikâyelerinde geniş yer verir. Yekta Kopan, hikâyelerinde kahramanların psikolojisi üzerinde yoğunlaşmış bir yazardır. Bu sebeple Yekta Kopan'ın hikâyeleri psikanalitik açıdan incelenmeye oldukça uygundur. Bu çalışmada Yekta Kopan'ın hikâyeleri bilinçaltı, bilinçdışı, bilinç akımı, iç monolog, kişilik bozuklukları, cinsellik, yabancılaşma, yalnızlık, intihar ve cinayet, Oedipus kompleksi gibi psişik durumlar açısından incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yekta Kopan, Hikâye, Analitik Psikoloji, Jung, Postmodernizm
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İlkokul fen bilimleri dersinde kelime bulutu kullanımının öğrencilerin bilişsel yapılarına etkisinin incelenmesi
Ebru Deniz
Bu araştırmada; İlkokul dördüncü sınıf fen bilimleri dersinde kelime bulutu kullanımının öğrencilerin bilişsel yapılarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında bir devlet okulunda öğrenim gören 38 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında deney grubunda kelime bulutu uygulaması yapılırken, kontrol grubunda öğretmen merkezli eğitim uygulaması yapılmıştır. Uygulama sürecinde veri toplama aracı olarak deney ve kontrol gruplarına araştırmacı ve alan uzmanı tarafından geliştirilen kelime ilişkilendirme testi uygulanmıştır. Öğrencilerin ön test ve son test puanları bir sınıf öğretmeni ve alan uzmanı tarafından puanlanmıştır. Veri analizinde parametrik olmayan testlerden Mann Whitney-U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Kelime bulutu etkinlikleri ile gerçekleştirilen öğretim sürecinde deney grubu ile kontrol grubu ön test bulgularına göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretim süreci sonunda gruplar arasında kavramsal hatırlama bakımından fark oluşmazken, anlamlı önerme bakımından deney grubu lehine fark çıkmaktadır. Deney grubunun kavramsal bilgi bakımından istatistiksel olarak iyileştiği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Web 2.0, Kelime Bulutu, Bilişsel Yapı, Fen Öğretimi
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın çocuk şiirlerinde çocuk gerçekliği
Bircan Dağdelen
Çalışmada, Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın çocuklara yönelik yazmış olduğu şiir kitapları ele alınmıştır. Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın incelemeye alınan çocuk şiir kitaplarında çocuk edebiyatının temel ilkelerinden biri olan çocuk gerçekliği örneklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Giriş kısmında çalışmanın amacına, önemine, sınırlılıklarına, benzer çalışmalara ve yöntemine yer verilmiştir. Çalışmanın yöntemi, nitel araştırma desenlerinden biri olan doküman incelemesi olarak belirlenmiştir. Doküman incelemesi doğrultusunda Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın örnekleme alınan on altı çocuk şiir kitabı betimsel analizle çözümlenmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kuramsal çerçeve bağlamında çocuk ve çocukluk, çocuk edebiyatı, çocuk şiiri, Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın çocuk şiirine bakışı, gerçeklik ve çocuk gerçekliğine; ikinci bölümde ise şiirde tespit edilen çocuk gerçekliği bulgularına yer verilmiştir. Çalışmanın bulgular kısmında Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın çocuklara yönelik yazmış olduğu on altı şiir kitabında tespit edilen çocuk gerçekliği örnekleri, gerçekliği ortaya çıkaran unsurların sınıflandırılmasıyla açıklanmıştır. Dağlarca'nın on altı çocuk şiir kitabındaki çocuk gerçekliği örnekleri sırasıyla, "Sorgulamaya Dayalı Çocuk Gerçekliği Örnekleri", "Akıl Yürütmeye Dayalı Çocuk Gerçekliği Örnekleri", "Güçlü Bir İnanca Dayalı Çocuk Gerçekliği Örnekleri", "Benzerlik İlgisine Dayalı Çocuk Gerçekliği Örnekleri" ve "Sınırlı Bilgiye Dayalı Çocuk Gerçekliği Örnekleri" olmak üzere beş başlık altında incelenmiştir. Çalışmanın bulgular kısmından hareketle elde edilen verilere sonuç bölümünde yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fazıl Hüsnü Dağlarca, Çocuk Gerçekliği, Çocuk Şiiri, Çocuk.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Psikolojik danışman adaylarında psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik ve öz şefkat durumlarının incelenmesi
Ezgi Demirci
Araştırmanın amacı psikolojik danışman adaylarının psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik ve öz şefkat durumlarını incelemektir. Araştırma grubu Kafkas Üniversitesi Dede Korkut Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünde öğrenim görmekte olan 286 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Öz-Anlayış Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Spearman Sıra Farkları Korelasyon Analizi, Mann Whitney U-testi ve Kruskal Wallis H-testi kullanılmıştır. Analizlere göre psikolojik danışman adaylarının psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik puanları ile psikolojik sağlamlık ve öz şefkat puanları aralarında pozitif yönde anlamlı düzeyde birer ilişkinin olduğu görülmüştür. Psikolojik danışman adaylarının psikolojik sağlamlık puanlarının cinsiyet, ebeveyn birliktelik durumu, sosyal destek algısı değişkenleri açısından anlamlı düzeyde bir farklılık gösterdiği, bilişsel esneklik puanlarının, yaşamda karar alma biçimi değişkeni açısından anlamlı düzeyde bir farklılık gösterdiği fakat yıllık okunan kitap sayısı değişkenleri açısından anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği ve öz şefkat puanlarının cinsiyet, algılanan anne tutumu, algılanan baba tutumu, empati yapma durumu, yaşamda karar alma biçimi değişkenleri açısından anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sağlamlık, Bilişsel Esneklik, Öz Şefkat, Psikolojik Danışman Adayları.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Çevresel faktörler ile okul yöneticilerinin değişim yönetimi ve teknolojik liderlik yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hakan İbili
Bu araştırmada, "okulun eğitim ve yönetim işlerinde kullanılan teknolojik altyapısı, fiziki ve ekonomik imkânları, aylık gelir kaynakları, ödenek alma durumu, okul içi iletişim ve veli destek durumu" isimli çevresel faktörler ile okul yöneticilerinin değişim yönetimi ve teknolojik liderlik yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi eğer ilişki var ise aralarındaki ilişkinin olumlu ya da olumsuz olma durumu ve ilişki düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, okul yöneticilerinin teknolojik liderlik ve değişimi yönetme yeterlilikleri ile belirlenen çevresel faktörler arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiş ve parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin teknolojik liderlik ve değişim yönetimi yeterlilik düzeyleri, öğrenim durumu, yöneticilik görevi, yöneticilik kıdemi ve okul türü değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Okulun eğitim ve yönetim işlerinde kullanılan teknolojik alt yapısı, fiziki imkânları, ekonomik imkânları, veli destek durumu ve okul içi iletişim durumu ile değişimi yönetme ve teknolojik liderlik yeterlilikleri arasında anlamlı fakat yetersiz bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. "Okulun Aylık Gelir Kaynakları" ve "Okulun Ödenek Alma Durumu" isimli çevresel faktörlerin, değişimi yönetme ve teknolojik liderlik yeterlilikleri üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okulun eğitimde kullanılan teknolojik alt yapısının, okul içi iletişiminin, fiziki ve ekonomik imkânlarının oldukça iyi olması durumunun, değişimi yönetme ve teknolojik liderlik yeterliliklerini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul içi iletişimin, okulun eğitimde ve yönetim işlerinde kullanılan teknolojik alt yapısının orta düzeyde olmasının, değişimi yönetme yeterliliklerini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca okulun yönetim işlerinde kullanılan teknolojik alt yapının oldukça iyi durumda olmasının teknolojik liderlik yeterliliklerini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kur'ân-ı Kerim'de zikredilen doğal âfetler ve insan üzerindeki etkileri
Yusuf Kılınç
Geçmişte olduğu gibi günümüzde de sıkça meydana gelen doğal âfetler, bizleri aciz bırakmakta ve bizlere büyük zararlar vermektedir. Söz konusu zararların etkisinden kurtulmak ve üstesinden gelebilmek için, âfetler konusunu Kur'ân eksenli bilmek büyük önem arz etmektedir. Kur'ân-ı Kerim'de yıldırım, deprem, ateş, rüzgâr, tufan, sel, kuraklık, çekirge, kurbağa, haşerat, kan gibi doğal âfetler zikredilerek sebep ve sonuçlarından bahsedilmektedir. Âyetlerde geçen âfetlerle ilgili kelimeler ve kıssalar incelenerek, doğal âfetlerin sebepleri; "insan sorumluluğu", "imtihan", "ceza" ve "ilâhî ikaz" olmak üzere dört ana başlıkta izah edilmeye çalışılmıştır. Doğal âfet sonuçlarının çok ağır olması sebebiyle, henüz meydana gelmeden önce insanları ümitsizliğe sevk etmekte olup, "belirsizliğe tahammülsüzlük" gibi çeşitli psikolojik rahatsızlıklara da sebebiyet vermektedir. Âfetler neticesinde, insanların yıllarca emek verip elde ettikleri servetlerinin bir anda yok olması, mağdur olanlarda aşırı üzüntü oluşturmaktadır. İnsanı çaresiz bırakan bu durum için maddi ve manevi alınacak önlemler âyetler ve hadisler ışığında incelenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Fırçasız doğru akım motorunun (BLDC) yüksek hızlarda performansının incelenmesi
Mustafa Abdulhadı
Fırçasız DC motorlar (BLDC), daha az bakım gerektirmeleri, yüksek verime sahip olmaları yüksek hızlara çıkabilmeleri nedeniyle oldukça avantajlıdırlar. Bu çalışmada insansız hava araçları için hafif, yüksek hızlı ve yüksek kaldırma kuvvetine sahip BLDC motor üretilerek gerekli elektriksel analizi yapılmıştır. Bu analizlerde motorun çektiği akım, pervanesiz olarak, 14x8 ve 18x8 boyutlarında 3 bıçaklı pervaneler ve 18*10 2 bıçaklı pervaneler kullanılarak ölçülmüştür. İlk olarak, devir sayısına bağlı olarak motorun kaldırma kuvvetinin değişimi incelenmiştir. Artan devir sayısı ile orantılı şekilde motorun kaldırma kuvvetinin de arttığı görülmüştür. Çalışmanın devamında çekilen akıma bağlı olarak devir sayısı ve kaldırma kuvveti incelenmiş ve motorun performans özellikleri çıkarılmıştır. Burada artan çekilen akımla motorun devir sayısının hızlıca arttığı görülmektedir. Aynı şekilde artan akımla kaldırma kuvvetinin de hızlıca arttığı görülmüştür. Son olarak, devir sayısı ile kaldırma kuvveti arasındaki ilişki araştırılmış ve beklendiği gibi artan devir sayısı ile kaldırma kuvveti artmıştır. Sonuç olarak, üretilen motora ait beklenen özellikler elde edilmiş ve testler başarılı bir şekilde tamamlanmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İnsan lenfositlerinde gıda boyası Amaranth'ın meydana getirdiği genetik ve epigenetik değişikliklerin incelenmesi
Sema Kırtıllı
Gıda boyaları, gıdaların doğal rengini yeniden kazandırmak, daha canlı ve iştah açıcı renkler oluşturarak ürünleri tüketiciler için cazip hale getirmek amacıyla kullanılmaktadır. Gıda boyaları arasında yer alan azo boyalar çoğunlukla bu amaç için tercih edilmektedir. Bir azo boya olan amaranth, gıda sektörü dışında kozmetik, tekstil ve kağıt üretimi gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Amaranth gıda boyasının, bulundurduğu azo fonksiyonel grup (-N=N-) ve aromatik halka yapısı sebebiyle sağlığa zararlı olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada amaranthın insan lenfositlerinde meydana getirdiği genetik ve epigenetik değişiklikler IRAP ve ISSR moleküler yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bir kadın ve iki erkek bireyden alınan periferik kanın, lenfosit kültürü için inkübe edildiği 72 saat içerisinde, farklı doz ve sürelerde (24. saatte 1 mM, 4 mM, 8 mM; 48. Saatte 1 mM, 4 mM, 8 mM) amaranth gıda boyası uygulanmıştır. PCR analiz sonuçlarına göre % polimorfizm ve GTS değerleri hesaplanmıştır. Lenfositlere uygulanan amaranthın doz ve süresinin artışına bağlı olarak, polimorfizm oranında artışa, GTS oranında azalmaya sebep olduğu belirlenmiştir. Literatürde amaranth gıda boyası ve insan lenfositleri üzerinde, IRAP ve ISSR yöntemi kullanılarak yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Her iki yöntemde insan lenfosit hücresinde meydana gelen genotoksik etkilerin belirlenmesinde başarıyla kullanılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Tek silindirli, 4 zamanlı kıvılcım ateşlemeli bir motorda elektromekanik kontrollü supap mekanizması tasarımı ve simülasyonu
Asım Aydın
İçten yanmalı motorlarda kullanılan supap mekanizmaları; motor performansı, yakıt tüketimi ve egzoz emisyon değerleri gibi birçok parametreyi doğrudan etkilemektedir. Günümüzde içten yanmalı motorlarda iyileştirme amaçlı olarak supap sistemleri üzerinde birçok çalışma yapılmaktadır. Supaplar, kam miline bağımlı ve kam milinden bağımsız şekilde çalışabilmektedir. Kam miline bağımlı supap sistemleri, kam milinden kaynaklanan kısıtlamalar sebebiyle tamamen esnek bir şekilde çalışamazlar. Bu tez çalışmasında, yaygın olarak kullanılan kam miline bağımlı supap mekanizmalarındaki kam sistemi olmaksızın, sistemin daha esnek çalışmasını sağlamak amacıyla KAMA KG 390 motoru referans alınarak elektromekanik kontrollü supap mekanizmasının tasarımı ve simülasyonu yapılmıştır. Sistemin, supapları yaklaşık 5,5-6 mm açıp-kapatması için oluşturulan matematiksel model, MATLAB/Simulink programında simülasyonu gerçekleştirilerek; gerilim, akım, supabın konumu, manyetik kuvvet ve silindir içindeki basınç kuvveti gibi parametreler incelenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Fe2O3/FTO gaz sensörünün üretimi ve karakterizasyonu
Husseın Janabı
Fe2O3 ince film, Successive Ionic Layer Adsorption and Reaction (SILAR) yöntemi ile oda sıcaklığında 30 SILAR turunda flor katkılı kalay oksit (FTO) kaplı cam taban malzeme üzerine başarılı bir şekilde büyütüldü. İnce filmin yapısal, morfolojik, kimyasal bileşen ve CO gaz algılama özellikleri sırasıyla XRD, SEM, EDAX ve gaz ölçüm sistemi ile incelendi. XRD ve SEM çalışmaları, ince filmin polikristal yapıda olduğu ve hematit (α-Fe2O3) fazda kristalleştiğini, FTO taban malzeme yüzeyine yoğun bir kaplamanın ve farklı boyutta bölgesel yığılımların olduğunu gösterdi. EDAX analizi, filmin yüzeyinde Fe ve O elementlerinin varlığını ve demir oksit oluşumunu doğruladı. Fe2O3/FTO sensörünün statik ve dinamik CO gaz algılama ölçümleri yapıldı. Sensörün duyarlılığı çalışma sıcaklığı ile 285 oC'ye kadar arttığı ve optimum çalışma sıcaklığının 285 °C olduğu görüldü. 285 °C çalışma sıcaklığında, sensörün duyarlılık değeri 5 ppm CO gazı için %10 ve 100 ppm CO gazı için %47,8 olarak belirlendi. Sensörün yanıt ve geri dönüş zamanları hesaplandı. Ayrıca, sensörün tekrarlanabililirlik, kararlılık ve kontrol grubu gazları için seçicilik ölçümleri yapıldı.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü algılarının hata ve hileye yönelik tutumlarına etkisi: TRA1 bölgesinde bir araştırma
Tarık Degirmencioğlu
Kültür, bir ülkenin sosyal, ekonomik ve kurumsal düzenlemelerini etkileyen ve dinamik yapısıyla sürekli değişen, bu doğrultuda toplumları birçok alanda etkilediği gibi toplumların muhasebe sistemlerini ve bu sistem içerisinde yer alan muhasebe meslek mensupları ile muhasebe uygulamalarını da etkileyen en önemli çevresel faktörlerden biridir. Muhasebenin açık bir sistem olması dolayısıyla içinde bulunduğu toplumun kültürel değerlerinden etkilenmesi kaçınılmazdır. Muhasebe finansal raporlama işleviyle işletmelerle ilgili paydaşlara bilgiler sunmaktadır. Bu bilgilerin sunulmasında sayısal veriler kadar, insan faktörünün de önemli olduğu unutulmamalıdır. Raporlama sürecinde muhasebe departmanına işlenmemiş halde gelen verilerin derlenmesi, tasnif edilmesi ve kaydedilmesi muhasebe meslek mensupları tarafından yapılmaktadır. Muhasebe kültürü değerleri farklı olabilen meslek mensuplarının aktif olarak rol aldığı bu süreçte hata ve hileler yapılabilmekte bunun sonucunda da başta devlet olmak üzere, işletmeler, toplum, bireyler ve ekonomi bu durumdan olumsuz olarak etkilenmektedir. Bu çalışmada, Hofstede'in kültürel boyutlarını esas alarak Gray tarafından oluşturulan muhasebe kültürü değerlerinden hareketle, muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü algılarının hata ve hileye yönelik tutumları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma, TRA1 bölgesinde bulunan Erzurum, Erzincan ve Bayburt illerinde aktif olarak çalışan muhasebe meslek mensupları ile yürütülmüş ve araştırma kapsamında 140 adet anket uygulanmıştır. Muhasebe kültürü değerlerinin boyutlarını ifade etmek üzere faktör analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmış ve farklılıkları ortaya koymak için t testi ve tek yönlü anova testi yapılmıştır. Sonuç olarak, muhasebe kültürü değerleri ile hata ve hileye yönelik tutumlar arasında ilişkiler saptanmıştır. Muhasebe kültürü değerlerinden tutuculuğa karşı iyimserlik boyutunun hata ve hileye yönelik tutum üzerinde, statükoculuğa karşı profesyonellik boyutunun ise hileye yönelik tutum üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Son olarak, meslek mensuplarının demografik özelliklerinden mükellef sayısı değişkenine göre gizliliğe karşı şeffaflık boyutuna ve yaş değişkenine göre statükoculuğa karşı profesyonellik boyutuna yönelik algılarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca eğitim durumu ve mükellef sayısı değişkenlerine göre hataya yönelik tutumlarının, şehir ve mükellef sayısı değişkenlerine göre ise hileye yönelik tutumlarının farklılaştığı tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20226.sınıf öğrencilerinin farklı değişkenler açısından çevreye karşı tutum ve farkındalıklarının incelenmesi
Ersoy Şahin
Bu çalışmada ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin çevre sorunlarına ilişkin tutum ve farkındalık düzeylerinin anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve cinsiyet değişkenleri bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Sivas ilindeki üç devlet okulunda öğrenim gören 247, 6.sınıf öğrencisine çevre problemlerine dair tutum ve farkındalık ölçeği uygulanmış ve bu ölçekler dahilinde öğrencilerden yanıtlar alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun oluşturulmasında uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırma verileri Çatalkaya (2019)'nın geliştirdiği çevresel farkındalık ölçeği (36 madde) ve Yaşaroğlu ve Akdağ (2013)'ün geliştirdiği çevreye yönelik tutum ölçeği (32 madde) ile toplanmıştır. Toplanan sayısal verilerin analiz aşamasında betimsel istatistik, bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi-ANOVA tekniklerinden faydalanılmış olup manidarlık düzeyi .05 kabul edilmiştir. Ulaşılan bulgulara dayalı olarak öğrencilerin çevre problemlerine dair tutum ve çevre problemleriyle ilgili farkındalık düzeylerinin yeterli düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak çevre sorunlarına ilişkin tutumlarının cinsiyet ve ebeveyn öğrenim durumu açısından ise herhangi bir farklılık olmadığı görülmüştür. Diğer taraftan öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik farkındalık düzeylerinin cinsiyet ve ebeveyn öğrenim durumu bazında farklılaşmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. 2022, 65 Sayfa Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre sorunları, Farkındalık, Tutum
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ortaokul öğrencilerinin laboratuvara yönelik tutumlarının belirlenmesi
Zehra İrem Ebe
Fen bilimleri dersinde deneyler yapılarak etkili öğrenme kaçınılmazdır. Fen deneyleri öğrencinin ilgisini çekmek ile kalmayıp etkili ve kalıcı öğrenmelerini sağlayabilecek en temel öğrenme yollarındandır. Fen bilimleri dersinde bulunan soyut ve somut kavramların anlaşılması, soyut düşünme becerisi henüz gelişmeyen ortaokul öğrencileri tarafından pek mümkün ve kalıcı değildir. Bu çalışmada fen bilimleri eğitiminde laboratuvara yönelik tutumunu ile laboratuvar uygulamalarının öğrencilerin algıları üzerine etkisi ve tutarlılığını tesbit etmek amaçlanmıştır. Verilerin analiz edilmesi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Ulaşılan verilerden elde edilen bulgular; laboratuvar uygulamalarının kullanılabileceği konular, laboratuvar uygulamalarında oluşan sorunlar, öğrencilerin fen eğitiminde laboratuvara yönelik tutumları başlıkları altında gruplanmıştır. Araştırma neticesinde fen alanında laboratuvarın önemli olduğu, öğrencilerin düşünme becerilerinden yola çıkılarak laboratuvarda işlenen konuların kalıcılığının sadece sunum yoluyla anlatılan konuların kalıcılığından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ders programlarında fen bilimleri dersine verilen sürenin kısıtlı olduğu, okullarda laboratuvar bulunmaması ve etkili ders materyallerinin olmaması ayrıca sınıf mevcudunun fazla olması laboratuvar kullanımını olumsuz etkileyen faktörler olarak ifade edilebilir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Pülümür Vadisi'nin (Türkiye) raphignathoid (Acari: Raphignathoidea) çeşitliliğinin yükselti, zaman ve habitat tipine bağlı değişimi
Mervenur Ceylan
Bu tez çalışmasında, Tunceli il sınırlarında yer alan Pülümür Vadisi ve çevresinde bir yıl boyunca raphignathoid akar (Acari: Raphignathoidea) türleri araştırılmıştır. Çalışmaya konu olan ve oldukça geniş bir dağılışa sahip olan raphignathoid akarlar Trombidiformes takımına ait eklembacaklılar olup toprak başta olmak üzere, yarı sulu habitatlar ile bitki döküntüsü, yosun, liken, ağaç kabuğu ve kovuğu gibi çeşitli yaşam alanlarını tercih etmektedir. Bu habitatlardan 6 familyaya ait toplamda 70 akar türü tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında, Pülümür Vadisi ve çevresinde raphignathoid akar tür çeşitliliğinin biyolojik çeşitlilik indisleri kullanılarak habitat, zaman ve yükselti tipine göre değişimleri belirlenmiştir. En fazla akar tür çeşitliliği sırasıyla döküntü, yosun ve toprakta tespit edilmiştir. En yaygın raphignathoid türü, cinsi ve familyası sırasıyla Neognathus terrestris, Eustigmaeus ve Stigmaeidae'dir. Raphignatoid akarlar en fazla 1400-1500 m'de tespit edilmiş olup en fazla akar örneğine sonbaharda rastlanıldığı, bunu sırasıyla ilkbahar, yaz ve kış mevsiminin takip ettiği sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ortaokul 5., 6., 7. ve 8. sınıf fen ders kitaplarının günlük hayat ilişkisi açısından incelenmesi
Sümeyye Keleş
Bu çalışmada ortaokul 5., 6., 7. ve 8.sınıf fen ders kitaplarının günlük hayatla ilişkilendirilmesinin hangi bağlamda olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 7 adet günlük hayatla ilişkilendirme kodu belirlenmiştir. Belirlenen günlük hayatla ilişkilendirme kodları; analoji yönünden ilişkilendirme, görsel yönden ilişkilendirme, haber yönünden ilişkilendirme, hikaye yönünden ilişkilendirme, problem durumları yönünden ilişkilendirme, topluma yönelik bilgi yönünden ilişkilendirme ve uygulama yönünden ilişkilendirme şeklinde gruplandırılmıştır. Çalışma için döküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre fen ders kitaplarında ilişkilendirme yapmakta ilk sırada tercih edilen ilişkilendirme kodu görsel ilişkilendirmelerdir. Ayrıca problem durumları yönünden ilişkilendirmeler de öğrencilere görsel olarak sunulmuştur. Haber, hikaye ve analoji yönünden ilişkilendirme kodları ise diğer ilişkilendirme kodlarına göre az tercih edilmiştir. Sonuç olarak görsel ilişkilendirmelerin daha kolay hatırlanabilir, dikkat çekici, öğrenci seviyesine uygun ve etkili olduğu için tercih edildiği belirlenmiştir. 2022, 83 Sayfa Anahtar Kelimeler: Ders kitabı, Fen, Günlük hayat.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Fen bilimleri öğretmenlerinin sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Özlem Karaca
Dünyada meydana gelen küresel Kovid-19 salgını ile birlikte, sağlık üzerine daha fazla yönelimlerin olduğu görülmektedir. Sağlıklı bireyler ve toplumlar için sağlık okuryazarlığı önemli bir kavramadır. Bu çalışma, Fen Bilimleri öğretmenlerinin sağlık okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırama 2021-2022 yılları arasında 117 fen bilimleri öğretmeni ile yürütülmüştür. Öğretmenlere 32 sorudan oluşan "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı (TSOY-32)" ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde, SPSS 25.0 for windows paket programından yararlanılmıştır. Öğretmenlerin TSOY-32 toplam puanının ortalama 35,39±8,10 olduğu, sağlık okuryazarlığının %7,7'sinin yetersiz, %29,9'unun sorunlu-sınırlı, %38,5'inin yeterli ve %23,9'unun mükemmel düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaş gruplarına göre TSOY-32'den almış oldukları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu; cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, gelir durumu, en uzun süre yaşadığı yer, sağlığını değerlendirme durumu, düzenli ilaç kullanmasını gerektiren hastalık ve herhangi bir hastalık durumunda ilk başvurduğu sağlık kuruluşu değişkenlerine göre TSOY-32'den almış oldukları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Öğretmenlerin sağlık okuryazarlık kavramı için eksik olan yönlerinin değerlendirilmesi için farklı çalışmalar yapılması önerilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İlköğretim fen öğretiminde akran eğitiminin öğrencilerin başarısına, bilgilerin kalıcılığına ve tutumuna etkisi
Hilal Saat
Bu çalışmada akran eğitimi yönteminin öğrencilerin fen bilimleri dersindeki başarı tutum ve bilgilerin kalıcılığına etkisi araştırılmıştır. Çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Erzincan'ın Refahiye ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören kırk dört 7.sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerden 22 si 7/A sınıfı deney grubu, 22 si 7/B sınıfı kontrol grubudur. Deney grubunda akran eğitimi yöntemi, kontrol grubunda ise yapılandırmacı yaklaşım uygulanmıştır. Araştırmada öntest sontest kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Hücre Bölünmelerine Yönelik Akademik Başarı Testi, Fen'e Yönelik Tutum Ölçeği ve Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Başarı testi ve tutum ölçeği çalışma öncesinde ve sonrasında olmak üzere iki kere uygulanmıştır. Ardından deney grubuna akran eğitimi ile ilgili öğrencilerin düşüncelerini analiz etmek için yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Son testlerin ardından 4 hafta sonra aynı başarı testi bilgilerin kalıcılığını ölçmek için iki gruba da tekrar uygulanmıştır. Elde edilen veriler uygun paket programında analiz edilmiştir. Yapılandırılmış görüşme formundaki veriler ise belli kategorilere ayrılmış ve frekans değerleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan verilere göre deney ve kontrol grubunun başarı ve tutum değerleri arasında istatistiksel anlamda fark bulunmamaktadır. Deney grubuna uygulanan yapılandırılmış görüşme formuna göre öğrencilerin derse karşı ilgi ve motivasyonlarının arttığı ve dersi daha iyi anladıkları sonucuna ulaşılmıştır. 2022, 84 Sayfa Anahtar Kelimeler: Akademik başarı, Akran eğitimi, Kalıcılık, Tutum,