Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Master ThesisAçık Erişim2019Türk Borçlar Kanunu'na göre kiraya verenin borçları
Ahmet Başkan
Kira sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Kiracının esas borcu, kira bedelini ödemek iken kiraya verenin esas borcu, kiralananı kiracının kullanımına uygun bir şekilde kiracıya teslim etmek ve sözleşme süresi boyunca bu şekilde bulundurmaktır. Ancak kiralananda meydana gelen aksaklıklar kiracının kullanımını engelleyebilmekte ve kiracı ile kiraya veren arasındaki edimler arasındaki edim dengesini kiracı aleyhine azalatabilmektedir. Edimler arasındaki dengeyi korumayı amaçlayan kanun koyucu, kira sözleşmesinin zayıf tarafı olan kiracının kiraya verene karşı korumak amacıyla kiraya verenin borçlarını ayrıntılı bir şekilde düzenlemiştir. Bu bağlamda kiraya verenin borçları kira sözleşmesi açısından önem kazanmaktadır. Çalışmamızda kiraya verenin, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma uygun şekilde teslim etme ve sözleşme süresi boyunca kullanıma uygun şekilde bulundurma borcu, kiralanandaki ayıplardan doğan sorumluluğu, vergi ve benzeri giderlere katlanma borcu, yan giderlere katlanma borcu ve kiralananın zaptından doğan sorumluluğu ele alınarak kiraya verenin kiracıya karşı olan sorumluluğunun kapsamı ele alınmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Parametrye bağlı başlangıç katı içeren diferansiyel problemlerin sonlu fark çözümleri
Gülsüm Yürücüoğlu
Bu tez çalışmasında, parametreye bağlı singüler perturbe olmuş çözüm fonksiyonuna göre lineer ve integral sınır şartı içeren lineer olmayan diferansiyel denklemlerin sonlu farklar yöntemiyle nümerik çözümleri incelenmiştir. Bu problemler için nümerik metod verilmeden önce singular perturbe özellikli problemlerin özellikleri incelenmiştir. Lineer problem için sonlu fark şeması düzgün şebeke üzerinde üstel katsayılı baz fonksiyonlarından, kalan terimleri integral şeklinde olan ve ağırlık fonksiyonu içeren kuadratür formüllerinden yararlanılarak kurulmuştur. Lineer olmayan integral sınır şartlı problem için ise Bakhvalov şebekesi üzerinde parçalı sabit baz fonksiyonları ve kalan terimleri integral şeklinde olan interpolasyon kuadratür formüllerinden yararlanılarak kurulmuştur. Lineer ve lineer olmayan problemlerinin fark şemalarının perturbasyon parametresinden bağımsız, ayrık normda birinci mertebeden düzgün yakınsaklığı incelenmiştir. Son olarak sonlu fark metodunun etkinliği için etkili ve uygun birer çözüm algoritması ve teoriyi destekleyen nümerik sonuçlar da verilmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2019p^2 mertebeden bazı halkaların Pell polinomlar ve periyotları
Devran Çifçi
Bu çalışmada, x^2=2x+1 olmak üzere m modülüne göre Pell polinomlarının dizileri oluşturulmuştur ve birçok özellik verilmiştir. Bu dizilerin periyodik olduğu gösterilmiştir ve periyotları hesaplanmıştır. Pell polinomları kompleks sayılar halkasında tanımlanmıştır. Ayrıca R, 2 gerenli bir halka ve (α,β) ise bu R halkasının geren bir çifti olmak üzere Pell polinom tipli orbitler P_((α,β))^R (x) tanımlanmıştır. p^2 mertebeden 2 gerenli sonlu halkaların Pell polinom tipli orbitleri oluşturulmuştur ve periyotları hesaplanmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okul sorumluluklarını geliştirmeye yönelik bir eylem araştırması
Kübra Aydın
Okullar, ailede kazanılan değerlerin pekiştirileceği ortamlardır. Eğitim siste-minin temel taşı olan ilkokulda, bireylere toplum içinde diğer insanlarla uyum içinde yaşamaları ve yaşamlarını daha iyi şartlarda sürdürebilmeleri için gerekli olan temel bilgi ve beceriler kazandırılmaktadır. İstendik yönde davranış geliştirmek isteyen eğitimciler için değerler, oldukça önemli bir etki gücüne sahiptir. Bu değerlerden biri olarak sorumluluk, gerek gündelik hayatta gerekse akademik ortamlardaki başarıyı etkileyen önemli bir faktör olarak düşünülmektedir. Yalnız akademik başarı için değil aynı zamanda iyi bir birey olabilmeleri için öğrencilere sorumluluk eğitimi verilmesi eğitim sisteminde son derecede önemli bir unsur olarak düşünülmektedir. İstenmeyen öğrenci davranışları önemli bir problemdir ve eğitim ortamını olumsuz etkilemektedir. Bu açıdan bakıldığında eğitim değeri olarak "sorumluluk" öğrencilere kazandırılması gereken bir değerdir. Sorumluluk değeriyle ilgili öğrencilerin yaşadığı sorunları çözmek için kulla-nılabilecek en elverişli yolun öğretmen uygulamaları olduğuna inanılmaktadır. Bu araştırma, kademeli sorumluluk eğitimi modeli temel alınarak çeşitli etkinliklerle zenginleştirilmiş eylem planı yoluyla öğrencinin sorumluluk alma davranışını olumlu yönde değiştirmek, sorumluluk almayla ilgili istenmeyen davranışları en aza indirmek ve sorumluk sahibi olmanın nasıl hissettirdiğini ders süreci deneyimleriyle öğrencilere yaşatmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, araştırmacının görev yaptığı ilkokulda bulunan on beş kişilik 4. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Çalışma grubunun öğretmeni olması araştırmacıya, uygulamaları bizzat yürütebilme imkânını sunmuştur. Sorumluluk değerine yönelik öğrencilere hem bireysel hem de okulla ilgili sorumluluklar verilmiştir. Eylem planı uygulamalarına başlamadan önce ve araştırma sürecinde öğrenci davranışları izlenmiş, kaydedilmiştir. Toplamda dokuz haftayı kapsayacak şekilde eylem planı hazırlanıp, her hafta Salı günleri ortalama üç ya da dört ders saati sürecek şekilde öğrencilere sorumluluk değerine yönelik; (1)hikâye dinleme canlandırma, (2) masal ile hayal etkinliği, (3) şiir dinleme ve okuma etkinliği, (4) şarkı söyleme etkinliği, (5) oyun ile meşale yakma etkinliği, (6) drama atölyesi, (7) menemen etkinliği, (8) film izleme etkinliği ve (9) workshop etkinliğinden oluşan ders planları uygulanmıştır. Uygulamalar sırasında ve sonrasında etkinliklerin etkisi üzerine öğretmen gözlemleri, öğrenci dönütleri, veli görüşleri yoluyla uygulanan eylem planının sonu-cuna dair bulgulara yer verilmiştir. Elde edilen bulgulara göre uygulanan eylem planı sonrasında öğrencilerin sorumluluk bilincinde olumlu yönde değişiklik olduğu sonu-cuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sorumluluk, okul sorumluluğu, ilkokul öğrencisi, eylem araştırması, eylem planı.
- Master ThesisAçık Erişim2019Sürtünme karıştırma prosesinin al5083 alaşımının mekanik ve tribolojik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Murat Saygın
Sürtünme karıştırma prosesi (SKP), metalik malzemelerin mikroyapısını değiştirmek ve yüzey kompozitleri üretmek amacıyla kullanılan basit bir işlem olup, proses parametrelerinin kontrolünün kolay olması nedeniyle de avantajlı bir yöntemdir. SKP ile yeniden kristalleşmiş ince taneli mikro yapı elde edilebilmektedir. Bu yöntemde düşük maliyetle birlikte yüksek mekanik özelliklerin elde edilebilmesi yöntemin yaygın bir şekilde kullanılmasını sağlayan en önemli etkendir. SKP günümüzde gemi, uçak, uzay, taşıt vb. birçok sanayi dalında kullanılmaya başlanmıştır. Proses alüminyum, magnezyum, bakır ve titanyum başta olmak üzere birçok malzemenin mekanik ve tribolojik özelliklerini iyileştirmede tercih edilir bir hale gelmiştir. Bu çalışmada Al5083 alaşımının mekanik ve tribolojik özellikleri üzerinde farklı paso sayılarında uygulanmış SKP'nin etkileri araştırılmıştır. Metalografik analizler optik mikroskop ile yapılmış ve sertlik değerleri mikro sertlik test cihazı ile belirlenmiştir. Sürtünme ve aşınma özellikleri pin-on-disk aşınma test cihazı ile belirlenmiştir. Aşınmış hacimler temassız optik profilometre ile ölçülmüş ve aşınmış yüzeyler taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile karakterize edilmiştir. Proses edilmemiş Al5083 alaşımına kıyasla, SKP uygulanmış Al5083 alaşımlarının sertlik değerleri artmış, sürtünme katsayıları önemli derecede azalmış ve aşınma direnci artmıştır. Ayrıca, artan paso sayısı da Al5083 alaşımının aşınma direnci ve sertliğini artırmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Sûdî'nin Hâfız-ı Şirâzî Dîvânı şerhi (148a-172b varakları arası transkripsiyonlu metin)
Sevinç Kaya
İran edebiyatının önde gelen şairleri denilince akla gelen en önemli isimlerden birisi şüphesiz Hâfız-ı Şirâzî'dir. Tek eseri olarak bilinen Dîvân'ı İran edebiyatı başta olmak üzere Dünya edebiyatında da oldukça rağbet görmüştür. Bu rağbetden dolayı Türk edebiyatında da çok sayıda Türkçeye tercüme edilmiş ve şerhleri yapılmıştır. Bu şerhlerden en önemli isimlerinden biri de Sûdî-i Bosnevî'ninkidir. Bu çalışmamızda Sûdî'nin "Şerh-i Dîvân-ı Hâfız" adlı eserinin "148a-172b Varakları" arasının transkripsiyonlu bir şekilde Latin alfabesine aktarımı yapılmıştır. Çalışma giriş, bir bölüm, sonuç, kaynakça ve sözlük kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde şerh teriminin anlamı, Sûdî-i Bosnevî'nin hayatı, eserleri ve edebi şahsiyeti hakkında bilgi verilmiş, kısaca Hâfız-ı Şirâzî'ye değinilmiştir. Genel bir değerlendirmenin sunulduğu birinci bölümün ardından, çalışmamızın asıl amacı olan (148a-172b varakları arası transkripsiyonlu Metin) Latin alfabesine aktarımı yapılmıştır. Çalışma; sonuç, kaynakça ve sözlük kısımlarıyla tamamlanmıştır. Çalışma neticesinde bu devirde yaşamış bir şârihin sözcüklere ve kavramlara yaklaşma tarzı, bu devirde hüküm süren dil ve edebiyatımızın gücü, sözvarlığı gibi konular hakkında da bilgilere ulaşılabilir. Fakat eserin tamamı çalışıldığı zaman bu konuların layıkıyla ortaya çıkacağı da unutulmamalıdır.Anahtar Kelimeler: Şerh, Sûdî-i Bosnevî, Hâfız-ı Şirâzî, Şerh-i Dîvân-ı Hâfız.
- Master ThesisAçık Erişim2019Avrupa'da yükselen aşırı sağ ve Avrupa Birliği
Halil İbrahim Aydın
1980'lerden itibaren kendini yeniden Avrupa'nın meşru zeminine yerleştiren aşırı sağ düşünce, 21. yüzyılda da etkisini tüm alanlarda hissettirmektedir. Avrupa'nın uzun uğraşlar sonucu elde ettiği Avrupa Kimliği artık aşırı sağ düşünce tarafından aşındırılmaktadır. Özellikle göçmenler ve Müslümanlar özelinde ortaya çıkan ırkçı ve yabancı düşmanı tavırlar, hem önüne geçilemeyen bir sorun olarak karşımıza çıkmakta hem de aşırı sağ partilerce seçim malzemesi olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda oylarında gözle görülür artış olan aşırı sağ partiler toplumu giderek etkilemekte, karşılaşılan sorunlar karşısında popülist söyleme başvurarak toplumun duygularını ve korkularını körüklemektedirler. Avrupa Birliği'nin bütünleşme politikalarını ve değişen ulus devlet yapısını da eleştirmektedirler. Bu tezin amacı sağ ve aşırı kavramları, aşırı sağın yükselmesindeki faktörleri, aşırı sağ partilerin ülke özelliklerini ve Avrupa Birliği'nin aşırı sağa yönelik önlemlerini ve çalışmalarını ortaya koymaktır. Ayrıca bu tezde "Aşırı sağın yükselmesinin altında yatan temel faktörler nelerdir?" ve " Avrupa Birliği politikalarının ırkçılık ve yabancı düşmanlığı ile mücadelesinde başarılı mı?" gibi sorulara da yanıt bulunmaya çalışılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Sûdî'nin Hâfız-ı Şirâzî Dîvânı şerhi (123b-148a varakları arası transkripsiyonlu metin )
Burcu Daşdemir
Hâfız-ı Şirâzî İran edebiyatının önemli şairlerinden biridir. Yaşadığı dönemde ve ölümünden sonraki dönemde birçok yazar ve şairi etkilemiştir. Bu durum sadece yaşadığı coğrafyayla sınırlı kalmayıp Türk edebiyatında da Hâfız-ı Şirâzî'nin etki-lerinden söz etmek mümkündür. Tek eseri olan Dîvân'ı Türkçeye tercüme edilmiş ve birçok şair tarafından şerh edilmiştir. Bu şerhlerden biri de Bosnalı Sûdî'nin yapmış olduğu şerhtir. Bu çalışmada Sûdî'nin "Şerh-i Dîvân-ı Hâfız" adlı eserinin 123b-148a varakları transkripsiyonlu bir şekilde Latin alfabesine aktarılmıştır. Ça-lışma giriş, metin, sonuç, kaynakça, sözlük bölümlerinden oluşmaktadır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Feridüddîn Attâr'ın Pend-Nâmesi'nin Abdurrahmân Abdî Paşa şerhi: Müfîd (35a-105a varakları arası inceleme- metin)
Muhammet Kamçı
17. yüzyılda yaşamış Osmanlı devlet adamlarından Abdurrahman Abdi Paşa, Attâr'ın edep, ahlak ve tasavvufî düşünceleri içeren Pend-nâme adlı eserini şerh etmiştir. Abdurrahman Abdi Paşa'nın söz konusu şerhi Müfîd ismiyle bilinmektedir. Müfîd'in 72 nüshası tespit edilmiş olup bunların 22'si yurt dışında 50'si ise yurt içindeki kütüphanelerde yer almaktadır. Abdurrahman Abdi Paşa'nın Feridüddîn Attâr'ın Pend-nâmesi üzerine yazdığı Müfîd adlı şerhinin ele alındığı çalışmamız, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Abdurrahman Abdi Paşa'nın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra Müfîd isimli eserde izlenen şerh yöntemi, muhtevası ve dili üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Müfîd'in 35a'dan 105a varağına kadarki kısmının transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir. Eserin sonuna da metnin daha iyi anlaşılabilmesi için sözlük eklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Feridüddîn Attâr, Pend-nâme, Abdurrahmân Abdî Paşa, Müfîd, şerh
- Master ThesisAçık Erişim2019İhvân-ı Safâ'da dilin menşeine dair görüşler ve dil teorisi
Kadir Süzen
Dil, insan için vazgeçilmez bir olgudur. İnsanın doğuşu ile birlikte var ola gelmiştir. Dünyadaki insanlar hangi ülkede doğarsa doğsun, mutlaka anlaşmak için dil kullanmak zorundadır. Dil, ilk insandan itibaren hep araştırma konusu olmuştur. Dil konusunda her sahadan araştırmacı bugüne kadar birçok çalışmalar yapmışlardır. Biz bu çalışmamızda Arap dilbilimcilerinin araştırmalarına kısaca bakmakla birlikte özellikle 10. yy'da Basra'da teşekkül eden İhvân-ı Safâ adlı gruptan, onların dil ile ilgili teorilerinden bahsettik. İhvân-ı Safâ'nın dil ile ilgili görüşlerini araştırırken bugüne kadar yapılmış çalışmalara, Arapça kaynaklara ulaşmaya gayret ettik. Şüphesiz bu çalışmamızda daha fazla bilgiye ulaşarak İhvân-ı Safâ'nın dil hakkındaki teorileri, Arap Dilbilimcileri ile görüş ayrılıkları ve benzerlikleri incelenmiştir. Bundan sonra da araştırmalar yapılacaktır. Biz de bu çalışmamız ile bu ilim yolculuğuna bir katkı sağlamayı amaçladık. Anahtar Kelimeler: İhvân-ı Safâ, Dil Teorisi, Arap Dilbilimcileri.
- Master ThesisAçık Erişim2019Sühreverdî'nin Hadisçiliği ve Avârifu'l-Meârif Adlı Eserindeki Hadislerin Tahric, Tenkid ve değerlendirmesi
Hacı Yıldız
Bu çalışmada H. 539 yılında dünyaya gelen büyük mutasavvıf, müfessir ve muhaddis Şihâbuddîn Sühreverdî'nin Avârifu'l-Meârif eserinde geçen 586 merfû rivayet incelendi. Bu hadislerdeki metodu dikkate alınarak hadisçi kimliği ortaya konulmaya çalışıldı. Daha çok tarikat kurucusu olarak bilinen Sühreverdî'nin muhaddis yönü ne yazık ki geri planda kalmıştır. Bu çalışmayla Sühreverdî'nin önemli bir muhaddis olduğu açıkça görülmektedir. Avârif'te tespit edebildiğimiz 586 merfû rivayetin tamamını el-Mektebetu'l-Şamile adlı programda taranmıştır. Rivayetlerin kaynağı ve değeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Her rivayetin ilk kaynağına inilmeye gayret gösterilmiştir. Rivayetlerin ekseriyeti kütübü tis'a ekseninde yer almaktadır. Ancak bazı zayıf ve aslı olmayan rivayetler genelde tefsir veya tasavvuf eserlerindedir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kısaca Sühreverdî'nin hayatı, ilim tahsili ve eserleri ele alınmıştır. İkinci bölümde Sühreverdî'nin Avârifu'l-Meârif eserinde tahric etmiş olduğu hadislerden yola çıkılarak hadisçiliği değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise Avârifu'l-Meârif'te geçen rivayetlerin tahric ve tahlili üzerinde durulmuştur.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2019Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi bilim teknoloji ve toplum öğrenme alanına ilişkin akademik başarı ve becerilerinin incelenmesi
Şenol Mail Pala
Bu çalışmanın amacı, 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (SBDÖP) Bilim, Teknoloji ve Toplum (BTT) öğrenme alanına ilişkin öğrencilerin; akademik başarısı, dijital okuryazarlık ve öz denetim becerileri ile sosyal bilgiler dersi motivasyon düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemek ve dijital okuryazarlık ile öz denetim becerilerinin ders motivasyonuyla birlikte BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısını ne oranda açıkladığını araştırmaktır. Çalışmada, nicel yöntemlerden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, 2017-2018 Eğitim ve Öğretim Yılı'nın İkinci Dönemi'nde, Erzincan ilinde belirlenmiş 18 ortaokulda öğrenim gören toplam 742 beşinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmada 'Kişisel Bilgi Formu (KBF)', 'BTT Öğrenme Alanı Başarı Testi (BTTÖABT)', 'Dijital Okuryazarlık Ölçeği (DOÖ)', 'Çocuklar İçin Öz Denetim Ölçeği (Ç-ÖDÖ)' ve 'Sosyal Bilgiler Dersi Motivasyon Ölçeği (SBDMÖ)' olmak üzere toplam beş adet veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler; betimleyici istatistikler, t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve aşamalı regresyon kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre öğrencilerin; BTT öğrenme alanındaki başarısı, dijital okuryazarlık becerileri, öz denetim becerileri ve sosyal bilgiler dersi motivasyonlarının çeşitli değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Dijital okuryazarlık becerisi, öz denetim becerisi ve ders motivasyonunun, BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısının anlamlı yordayıcıları olduğu görülmüştür. Dijital okuryazarlık ve öz denetim becerilerinin ders motivasyonu ile birlikte BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısını büyük oranda etkilediği belirlenmiştir. BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısını açıklamaya ilişkin en etkili değişkenin dijital okuryazarlık becerisi, en az etkili değişkenin ise ders motivasyonu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Singüler pertürbe olmuş problemlerin nümerik çözümleri için kesin fark şemaları yöntemi
Ali Enes
Bu çalışmada singüler pertürbe olmuş integral sınır şartı ve periyodik sınır şartı içeren ikinci mertebeden diferansiyel problemler için sonlu fark yöntemleri ve bu nümerik metodların yakınsaklığının incelenmesi ele alınmıştır. Bu tür problemler için öncelikle fark şemaları kuruldu, düzgün hata değerlendirmeleri yapıldı. Daha sonra yakınsama hızları incelendi ve örnekler üzerinde nümerik sonuçların teorik sonuçlarla uyumlu olduğu gösterildi.
- Master ThesisAçık Erişim2019Yaşlı bireylerde sosyal destek algısının yalnızlık ve umutsuzluk üzerine etkisi
Merve Ayşe Şahin
Giriş ve amaç: Sosyal destek bireylerde yalnızlık ve umutsuzluk duygusunu azaltmada önemli bir faktördür. Bu araştırma yaşlı bireylerde sosyal destek algısının yalnızlık ve umutsuzluk üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metot: Tanımlayıcı özellikte olan bu araştırmanın evrenini Tokat İli Reşadiye İlçe merkezinde bulunan Merkez Aile Sağlığı Merkezine Kasım 2017-Nisan 2018 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran yaşlı bireyler oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, araştırmaya alma ve dışlama ölçütlerini karşılayan 65 yaş ve üzeri 326 birey araştırmaya alınmıştır. Araştırmanın verileri Tanımlayıcı Soru Formu, ÇBASDÖ, UCLA-YÖ ve BUÖ ile belirtilen tarihlerde araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Bulgular: Bireylerin yaş ortalamasının 74.03±6,99 olduğu bulunmuştur. Yaşlıların ÇBASDÖ toplam puan ortalamasının 53.15±17.87, UCLA-YÖ 34.13±9.14 ve BUÖ 10.23±5.33 olduğu saptanmıştır. ÇBASDÖ toplam puan ortalaması ile UCLA- YÖ puan ortalaması arasında orta düzeyde negatif ve BUÖ toplam puan ortalaması arasında zayıf düzeyde negatif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Ayrıca UCLA-YÖ puan ortalaması ile BUÖ puan ortalaması arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001). Sonuç: Yaşlı bireylerin algıladığı sosyal destek düzeylerinin orta, yalnızlık algılarının düşük ve umutsuzluk algılarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sosyal desteğin yalnızlığı ve umutsuzluk algısını azaltmada etkili bir faktör olduğu ve yalnızlık artıkça umutsuzluğun da arttığı saptanmıştır. Bu nedenle aile sağlığı merkezlerinde çalışan hemşirelerin yaşlı bireylerin yalnızlık ve umutsuzluk durumlarının doğru ve erken tanılanması ve sosyal desteği iyileştirmeye yönelik ailelere ve yaşlı bireylere danışmanlık hizmetleri vermeleri ve desteklemeleri önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Hemşirelik, Sosyal destek, Umutsuzluk, Yalnızlık, Yaşlılar.
- Master ThesisAçık Erişim2019Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine karşı tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi(Erzurum il örneği)
Ebubekir Karaman
Giriş ve Amaç: Bu araştırmada; ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine karşı tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç çerçevesinde araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Erzurum merkezine bağlı Palandöken, Yakutiye ve Aziziye ilçeleri oluştururken; örneklem grubunu ise bu ilçelerde bulunan 5 özel ve 5 devlet ortaokulu olmak üzere 10 ortaokuldaki toplam 1043 kız ve erkek öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem grubunun belirlenmesinde araştırmanın amacına uygun olarak çok aşamalı örnekleme seçim süreci tercih edilmiştir. Önce küme örnekleme yoluyla verilerin toplanacağı kurumlar belirlenmiş, ardından eleman örnekleme yoluyla bu kurumlarda eğitim gören öğrenciler belirlenmiştir. Okulların belirlenmesinde "uygun örnekleme yöntemi" kullanılmıştır. Belirlenen her okuldan 5. 6. 7. ve 8. sınıflardan rastgele seçilen şubelerden toplamda 1043 kız ve erkek öğrenciye tutum ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmada veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve Beden Eğitimi ve Spora İlişkin Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Öğrenci tutumlarının belirlenebilmesi için Demirhan ve Altay (2001) tarafından geliştirilen, 12 olumlu, 12 olumsuz olmak üzere 24 maddeden oluşan "Beden Eğitimi ve Spor Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veri setinin önce dağılım istatistikleri yapılmıştır ve elde edilen sonuca göre verilerin normal dağılım gösterdiği görülmüştür (p>.05). Bu bulgudan hareketle veriler üzerinde yüzde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistiklerin yanı sıra, karşılaştırmalarda parametrik testler kullanılmıştır. Cinsiyet ve kurum türü karşılaştırmalarında "Bağımsız Gruplar İçin T-Testi" analizleri yapılmış, sınıf karşılaştırmasında ise "Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)" testi yapılmıştır. Yapılan tüm karşılaştırmalarda en düşük p<.05 anlamlılık düzeyi alınmıştır. Sonuç: Araştırma sonucunda; ortaokul öğrencilerinin cinsiyet, okul türü ve sınıf gibi değişkenler birlikte ele alındığında Beden Eğitimi ve Spor dersine olumlu bir tutum içerinde oldukları görülmüştür. Cinsiyet açısından tutumları karşılaştırıldığında sonuç istatistiksel olarak anlamlı düzeyde erkek öğrencilerin lehine bulunmuştur. Sınıf düzeylerine göre Beden Eğitimi ve Spor dersine ilişkin tutumlarında anlamlı farklılığın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin eğitim gördükleri okul türüne göre Beden Eğitimi ve Spora ilişkin tutumlarında devlet okullarında öğrenim gören öğrenciler lehine anlamlı farklılık gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor Dersi, Beden Eğitimi Öğretmeni, Ortaöğretim Öğrencileri, Özel ve Devlet Okulu, Tutum
- Master ThesisAçık Erişim2019Takipçilerin mizaç özelliklerine göre liderlik algısı
Şener Özen
Bu çalışma, takipçilerin kişiliklerinin, liderlik algılarıyla ne derece ilgili olduğu üzerine odaklanmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler, Erzincan Belediyesi çalışanlarından, 239 takipçiye anket uygulanarak elde edilmiştir.Takipçilerin kişiliği ile İş Gördücü, Dönüşümcü, Serbest Bırakıcı, Babacan ve Etik liderlik algısı arasında anlamlı ilişkiler elde edilmiştir. Alanyazında Enneagram mizaç ölçeği kullanılarak yapılan böyle bir çalışmaya rastlanmamıştır. Yaptığımız çalışma diğer çalışmalardan(Schyns ve Sanders, 2004a;Schyns ve Sanders, 2006;Schyns ve Sanders, 2007)farklı olarak kişiliğin etkisinin beş liderlik stili algısı ile istatistiksel olarak anlamlı bulgular elde edilmiştir. Takipçilerin algıları, bir liderin gerçek davranışını ne ölçüde yansıttığıın veya takipçinin özelliklerinden ne derece etkilendiğinin belirlenmesinde önemlidir. Ancak, takipçilerin, önyargılarını, liderlere adil ve doğru geribildirim vermek konusunda, nasıl bir şeffaflık içinde yanıtladıkları konusu da bir soru işareti olarak önem arz etmektedir.
- Master ThesisAçık Erişim2019Eser-i Şevket: İnceleme- metin- dizin [572 s.-672 s.]
Soncan Ceylan
Osmanlı sahasında yazılmış ilk sözlüklerden olan Eser-i Şevket, Es-Seyyid Mehmed Şevket Efendi tarafından yazılmıştır. Eser, Türkçe için önemli bir söz varlığına sahip olmakla birlikte Arapça, Farsça kelimeler bakımından da oldukça zengindir. Çalışma eserin 572- 672 sayfaları arasında yer alan kāf- mı̇̄m harflerini içeren 100 sayfayı kapsamaktadır. Çalışmanın giriş kısmında sözlükler ve Şevket Efendi hakkında bilgi verilmiş, yazarın eseri oluşturmada takip ettiği prensipler ve bizim transkripsiyonlu yazmada uyguladığımız yöntemler açıklanmıştır. Ardından transkripsiyonlu metne yer verilmiş ve daha sonra metni daha anlaşılır kılmak amacıyla metinde yer alan kelimelerin dizin-sözlüğü hazırlanmıştır. Bu çalışmayla sözlükbilime ve bu alanda çalışanlara katkı sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Eser-i Şevket, transkripsiyon, dizin, tıpkıbasım, sözlük
- Master ThesisAçık Erişim2019Spor yapan ve yapmayan bireylerin benlik saygısı ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi
Recep Birinci
Giriş ve Amaç: Spor yapmanın kişilik üzerindeki etkilerini araştıran çalışmalar giderek artmaktadır. Önemli bir kişilik özelliği olan benlik saygısı ve saldırganlık, rekabetin yanı sıra mücadeleyi de içeren spor kavramında doğası gereği öne çıkmaktadır. Çalışmamızda bu kişilik özelliklerinin, spor yapan ve spor yapmayan genç bireyler karşılaştırıldığında, çeşitli değişkenler ve alt boyutları bakımından önemli farklılıklar gösterip göstermediğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmamızın evrenini Atatürk Üniversitesinde öğrenim gören ve rastgele örnekleme yoluyla belirlenen 190'ını kadın, 310'unu erkek olmak üzere toplam 500 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Katılımcılara benlik saygısı anketi ve saldırganlık düzeyi anketleri uygulanmıştır. Anketler üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde demografik özellikler yer alırken, ikinci bölümde ve son bölümde sırasıyla "Saldırganlık Ölçeği" ve "Benlik Saygısı Ölçeği" yer almaktadır. Anket sonuçlarından elde edilen verilerin istatiksel değerlendirilmesinde lisanslı IBM SPSS 20 Windows paket programı kullanılmış ve anlamlılık seviyesi p≤0.05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler T-Testi, Tukey, Anova ve korelasyon gibi çeşitli parametrik testler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, araştırmaya dâhil olan katılımcıların demografik özelliklerine göre, hem "Saldırganlık Ölçeği" hem de "Benlik Saygısı Ölçeği" açısından bazı alt boyutlar arasında anlamlı farklılıklar (p≤0.05) bulunmuştur. Sonuç: Çalışma sonucunda araştırmaya dâhil olan katılımcıların benlik saygısı ve saldırganlık açısından spor yapan ve yapamayanlar arasında karşılaştıklarında benlik saygısı, benlik değeri ve özgüven alt boyutlarında cinsiyet açısından erkekler lehine anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Saldırganlık ölçeğinin; fiziksel saldırganlık, sözel saldırganlık ve öfke alt boyutlarında ise aktif spor açısından spor yapanlar lehine istatiksel olarak anlamlı fark görülmüştür.
- Master ThesisAçık Erişim2019Davranışsal muhasebe çerçevesinde muhasebe meslek mensuplarında iş stresi (Erzurum ilinde bir araştırma)
İlknur Kayışyapar
Davranışsal muhasebe ile iş stresi son yıllarda sıklıkla karşılaşılan iki kavramdır. Özellikle geleneksel muhasebenin göz ardı ettiği birey davranışlarını şekillendiren değerler; duygu, düşünce, kişilik ve kültür yapısı oldukça önemlidir. Davranışsal muhasebe tam bu aşamada devreye girerek elde bulunan verilerin karar alıcılar tarafından hangi ortamda ne şekilde aldığını ölçmeye çalışır. Muhasebe meslek mensuplarının iş ortamında stres yaşamaları doğal olarak kaçınılmazdır. Stres altında alınan her karar birey ve örgüt için farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle stresin oluşturduğu durumların bilinçli olarak giderilmesi ve kontrol altına alınması hem birey hem de örgütü için önem arz etmektedir. Bu çalışmada Erzurum ilinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının iş stresi durumunu yaşayıp yaşamadıklarını tespit etmek ve yaşıyorlarsa iş stresi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için ise, Erzurum ilinde faaliyet gösteren, muhasebe meslek mensuplarına yönelik ankete dayalı bir araştırma yapılmıştır. Elde edilen veriler, Mann- Whitney U, Kruskal-Wallis H Testi ve Spearman Sıra Katsayı Korelasyonu aracılığıyla test edilmiştir. Araştırmanın sonucunda; muhasebe meslek mensuplarının iş stresi ve mesleki düşünce düzeyleri ile demografik özellikleri arasında anlamlı farklılıkların olmadığı, mesleki düşünce düzeyleri ile cinsiyet arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki, mesleki düşünce düzeyleri ile iş stresi düzeyleri arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, iş stresi düzeyinin tehlikeli boyutta olduğu tespit edilmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2019II. Meşrutiyet Dönemi dergilerinde roman, hikâye ve tiyatro yazıları
Gülşen Güler
19. Yüzyılda yönünü Batı'ya çeviren Osmanlı Devleti değişmekte olan hayat şartla¬rını ta¬kip edebilmek adına 1839'da Tanzimat Fermanı'nı ilan eder. Bu ferman ile birlikte toplum siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel vb. yönlerden köklü bir değişime tabi tutulur. Dönemin aydınları bu süreç içinde toplumu bilgilendirmek, eğitmek, yön vermek ve seslerini geniş kitlelere duyurabil¬mek için yayın organlarına başvururlar. 1908-1923 yılları arasında varlık gösteren süreli yayınlardaki roman, hikâye ve ti¬yatro ile ilgili yazılar bu çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Sınırlandırılan dö¬nem içindeki kurmaca metinlerle ilgili yazıların tespiti, tasnifi ve değerlendirilmesi amacıyla Hakkı Tarık Us Kütüphanesi ile Milli Kütüphane dijital ortamda taranmış¬tır. Ulaşılan yazılar latin alfabe¬sine aktarılmıştır. Bu yazılar "Roman", "Hikâye" ve "Tiyatro" ana başlıkları altında ele alınmış¬tır. Dönemin yazarları tarafından kurmaca türler hakkında ileri sürülen düşünceler tespit edilmiştir. Her bir tür kendi özelliklerine göre makalele¬rin bütününden hareket edilerek yapılan alıntılar dâhilinde değerlendirilmiştir. Dergiler¬deki yazılardan yapılan alıntıların imlasında Kubbealtı Lügatı esas alınırken diğer kısımlarda Türkçe Sözlük'e bağlı kalınmış¬tır. Anahtar Kelimeler: II. Meşrutiyet Dönemi, dergi, roman, hikâye, tiyatro.