Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Master ThesisAçık Erişim2019Counterclaim in Procedural Law
İbrahim Mert
The scope of this study is the Counterclaim in Procedural Law. Although the doctrine consists of different definitions for the counterclaim, generally it can be defined as a claim brought by a defendant against a plaintiff in an instant (original) case in the same court under conditions including defendant's claim of set-off and deduction or conditions related to the instant case. While trying to explain this issue, doctrine opinions and the decisions of the Court of Cassation were also utilized. The present study is composed of four main sections. The types of lawsuits are examined in a general manner in the first section. Commonly, the concept and significance of counterclaim, its conditions, unacceptable counterclaim and differences of the counterclaim from similar institutions are examined in detail in the second section under the title of counterclaim. The principles and consequences of the counterclaim and the litigation costs in the counterclaim and the problem of application in terms of the time were attempted to be examined in detail in the third section. Finally, in the fourth section, the legal remedies were tried to be examined in detail in some other proceedings such as administrative law and arbitration.
- Master ThesisAçık Erişim2019Ağır iş yükü ile iş-aile çatışması arasındaki ilişki ve bu ilişkide yönetici desteğinin aracılık rolü
Muhammed Sabri Şirin
Bu araştırmanın temel amacı ağır iş yükü ve iş-aile çatışması arasındaki ilişkide yönetici desteğinin aracı etkisinin incelenmesidir. Oluşturulan model ve hipotezlerin test edilmesine yönelik olarak Türkiye'de bir devlet üniversitesinde çalışan araştırma görevlileri evren olarak belirlenmiştir. 401 araştırma görevlisinden anket tekniği kullanılarak elde edilen veriler SPSS 22 ve AMOS 20 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ağır iş yükünün iş-aile çatışması üzerinde olumlu, yönetici desteği üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğu, yönetici desteğinin ise iş-aile çatışması üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğu ve son olarak ağır iş yükü ve iş-aile çatışması arasındaki ilişkide yönetici desteğinin kısmi aracı etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2019Üniversite öğrencilerinin bağlanma stilleriyle affetme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hamide Kartal Sağırlı
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bağlanma stilleriyle affetme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma, ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Eğitim Fakültesinde 2016-2017 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte olan öğrenciler arasından küme örneklem yöntemiyle belirlenen 236'sı erkek (%39) ve 366'i kız (% 61) olmak üzere toplam 602 öğrenciden oluşmuştur. Araştırma grubunun yaş ortalaması 22'dir. Araştırmada veri toplama araçları olarak İlişki Ölçekleri Anketi, Heartland Affetme Ölçeği ve ayrıca katılımcıların aile gelir düzeyi, kardeş sayısı, anne baba eğitim seviyesi, algılanan akademik başarı seviyesi gibi sosyo-domegrafik özellikler açısından değerlendirilmesi için Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen bilgiler Basit Korelasyon analizi, Regresyon analizi, Varyans Analizi, Çoklu Karşılaştırma Testleri (LSD), testleriyle ölçülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre üniversite öğrencilerinin güvenli bağlanma stili ile genel affetme puanı ve affetme alt boyutları arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Korkulu bağlanma stili ile genel affetme puanı ve affetme alt boyutları arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin bağlanma stillerinin, öğrencilerin affetme düzeyini anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Bağlanma stilleri ile affetme düzeyinin demografik değişkenlerin bir kısmına göre anlamlı farklılık gösterirken bir kısmına göre de anlamlı bir farklılık göstermediği sonuçlar arsında yer almaktadır.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2019Uluslararası Hukukta devlet başkanlarının yargı bağışıklığı ve cezai sorumluluğu
Nesrin Dabanlıoğlu Alanur
Bir devletin egemenliğinin temsilcisi ve en üst düzey devlet görevlisi olan devlet başkanlarının uluslararası teamül hukukundan doğan bağışıklıkları mevcuttur. Bunlardan biri olan yargı bağışıklığı bağlamında ise uluslararası teamül hukuku üst düzey devlet görevlilerine kişisel (ratione personae) ve fonksiyonel (ratione materiae) bağışıklık olmak üzere iki tür bağışıklık tanımaktadır. Ancak, devlet başkanlarının devlet içinde sahip oldukları mevki, onların suç işlemesine engel değildir, aksine devlet başkanları bu makam dolayısıyla sahip olduğu nüfuzu uluslararası hukuka göre suç sayılan fiilleri işlemek için kullanabilir. Devlet başkanlarının uluslararası suçlar bakımından yabancı mahkemeler önünde bağışıklığı ve uluslararası ceza mahkemeleri önünde hesap verebilirliği konusu, son dönemlerde önemli ve araştırılmaya değer bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, devlet başkanlarının uluslararası hukuktaki statüsünü ve devlet başkanının bağışıklığı ile devletin bağışıklığı arasındaki ilişkiyi ortaya koyduktan sonra, uluslararası hukuk düzeninin büyük başarılarından biri olarak insan hakları ve insancıl hukuk ile devlet başkanlarına uluslararası hukukça tanınan uluslararası bağışıklıklar arasında nasıl bir denge kurulması gerektiğini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda tez çalışmamızda, uluslararası hukuktaki son gelişmeler ışığında bir devlet başkanının uluslararası suç işlediği iddia edildiği durumlarda devlet başkanı bağışıklığının yabancı ulusal mahkemeler önünde uygulanıp uygulanmayacağı üzerinde durulmuştur. Ayrıca, uluslararası ve uluslararasılaştırılmış (hibrit/karma) mahkemeler önünde bu bağışıklık türlerinin geçersizliğinin hukuki dayanakları ele alınmıştır. Özellikle, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kurucu andlaşması olan Roma Statüsüne taraf olan ve taraf olmayan devletler bakımından devlet başkanı bağışıklığının geçersizliği, devlet başkanlarının bu Mahkeme nezdinde cezai sorumluluğu konusu, BM Güvenlik Konseyi'nin bu konudaki rolü irdelenmiştir. Uluslararası teamül hukukundan kaynaklanan devlet başkanı bağışıklığı konusunun detaylarının açık bir şekilde bir sözleşme ile düzenlenmemesi nedeniyle, Pinochet, El Beşir, Arrest Warrant davası gibi devlet başkanı bağışıklığı konusunda dönüm noktası sayılan veya bir sembol haline gelen ulusal ve uluslararası davalar üzerinden konu yorumlanmıştır. Ayrıca, bu çalışmada uluslararası örgüt çalışmalarından, doktriner görüşlerden ve konuya genel olarak yer veren sözleşmelerden yararlanılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Otopark etütlerinin farklı istatiksel yöntemler ile analizi ve CBS ile modellenmesi (Erzincan ili örneği)
Yusuf Mazlum
Bu çalışmanın amacı, Trafik deki parklanma yükünü azaltmak ve doğru konumlandırılmış otopark alanları oluşturmak için, kapasite ve konum seçimini doğru bir şekilde belirleyecek verilerin toplanmasını ve analiz edilmesini sağlayarak çözüm önerileri sunmaktır. Araştırma evrenini, Erzincan ili şehir merkezindeki 44 ayrı nokta oluşturmaktadır. Veriler, bu noktalar 12 ay boyunca gündüz saatlerinde düzenli olarak hassas bir sayım yapılarak ve bu sayımların elektronik ortama aktarılmasıyla elde edilmiştir. Otopark etütlerinin sahada uygulama aşamasının standart bir şekilde yapılması, rapor edilmesi; mevcut trafik yükünün yanında, gelecekte eklenecek trafik yükünü de dikkate alarak güncel veri entegrasyonunu sağlayacak şekilde bir etüt planlama ve uygulama aşamasından geçmesi sağlanmalıdır. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda görülen veri sayılarının eksikliği ve genel olarak yetersizlik üzerinde durulması gereken önemli bir durumdur. Araştırmada merkezde yapılan araç sayımları ile il merkezi için elde edilen bu parklanma bilgisi ışığında otopark gereksinimin en fazla olduğu noktalar tespit edilerek mekânsal analiz çıktıları yardımıyla ve zaman serileri analizi yöntemi kullanılarak excell ortamına aktarılan bilgiler ay, gün, saat, bölge, park sayısı gibi başlıklar altında incelenmiştir. Ortaya çıkan analiz sonuçları ışığında il merkezide 6 ayrı noktada yapılması önerilen yeni otopark alanlarının konum ve kapasiteleri belirlenmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2019Osmanlı yargı teşkilatında avukatlık kurumunun gelişimi
Muhammed Necat Artukoğlu
Hak arama hürriyetinin en önemli gereklerinden birisi, savunma hakkıdır. Yargılama sırasında savunma hakkının tanınması yargılamanın adil bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. Davanın tarafları kendini savunma hakkına sahiptir. Kişi kendini savunamayacağını düşünüyorsa ya da zorunlu olarak kişiyi bir başkasının savunması gerekiyorsa vekil tayin edecektir. Kişinin kendi yerine bir başkasını tayin etmesi vekalet olarak adlandırılır. Tayin ettiği kişi de vekildir. Antik Yunan ve Roma'dan İslam devletlerine ve dolayısıyla İslam hukukunun ilkeleriyle hukuk sisteminin şekil aldığı Osmanlı Devleti'ne kadar vekilliğin ve vekaletin farklı şekillerde gerçekleştiği görülmüştür. Tezin amacı; İslam hukukunda yeri olan, fıkıh kitaplarında anlatılan ve Peygamber Efendimiz (s.a.v.) zamanına kadar uzanan "vekillik", "vekalet" kavramlarının İslam hukukundaki yansımalarını anlatıp, sonrasında bir İslam devleti olan Osmanlı'daki gelişim sürecini incelemektir. Bu amaçla, Osmanlı'nın adli teşkilatı içerisinde, Osmanlı Klasik döneminde ve Tanzimat döneminde vekilliğin nasıl ele alındığı, Osmanlı'nın Klasik döneminde vekilliğin, İslam hukukunun çizgisinde ilerlediği, Tanzimat döneminde ise çıkartılan nizamnameler ışığında vekilliğin gelişim ve kurumsallaşma süreci anlatılmaya çalışılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Hemşirelerin mesleğe bağlılık durumlarının tıbbi hata yapma eğilimlerine etkisi
Aysun Uysal
Giriş ve amaç: Mesleğe bağlılık, bireyin mesleğinin görevlerini icra ederken daha özenli, özverili olarak çalışmasına ve hata yapma eğiliminin azalmasına etki eden bir faktördür. Bu araştırma hemşirelerin mesleğe bağlılık durumları ile tıbbi hata yapma eğilimlerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metot: Tanımlayıcı türde olan bu araştırmanın evrenini bir ilin merkez ve ilçelerindeki devlet hastanelerinde dahili, cerrahi ve riskli (yoğun bakım, acil) birimlerinde görev yapmakta olan hemşireler oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş olup, bu birimlerde görev yapan, çalışmaya gönüllü olarak katılan ve ulaşılabilen 144 hemşire ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri Ekim 2017-Ocak 2018 tarihleri arasında Tanımlayıcı Soru Formu, Hemşirelikte Mesleğe Bağlılık Ölçeği ve Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, t testi, Mann Whitney-U testi, Varyans Analizi, Kruskall Wallis Analizi ve Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 27.31±5.36, %92.4'ünün kadın,%59.7'sinin lisans mezunu olduğu ve %59.7'sinin 0-5 yıl arası çalıştığı saptanmıştır. Hemşirelerin mesleğe bağlılıklarının orta düzeyin (76.23±11) üzerinde ve tıbbi hata yapma eğilimlerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Medeni ve eğitim durumunun mesleğe bağlılığı, çalışılan birim ve önceki tıbbi hata yapma durumunun ise tıbbi hata yapma eğilimini etkilediği bulunmuştur. Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği toplam puanı ile Hemşirelikte Mesleğe Bağlılık Ölçeği toplam puanı ve çaba gösterme istekliliği, hedef ve değerlere inanç alt boyutları arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyli anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Hemşirelerde mesleğe bağlılık düzeyinin, tıbbi hata eğilimini azaltan bir faktör olduğu ve mesleğe bağlılık düzeyi arttıkça tıbbi hataya eğilim düzeyinin azaldığı belirlenmiştir. Bu nedenle hemşirelerin mesleğe bağlılığını artıracak, tıbbi hata eğilimlerini azaltacak hizmet içi düzenlemeler ve politikalar geliştirilmelidir. Anahtar kelimeler: Hemşirelik, Mesleğe Bağlılık, Tıbbi Hata
- Master ThesisAçık Erişim2019Sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar dersine ilişkin tutumları ve alan bilgisi yeterlilikleri üzerine bir araştırma
Ayşenur Bakırhan
Bu çalışmada, sınıf öğretmenlerinin Görsel Sanatlar Dersine ilişkin tutumları ve alan yeterlilik algı düzeylerine yönelik bir araştırma yapılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklemi ise Erzincan'da çalışan 116'sı (%54,71) bayan, 96'sı erkek (%45,28) 212 sınıf öğretmeni ile Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği bölümünde okuyan mezun durumdaki 74'ü bayan (%69,15), 33'ü erkek (%30,85) öğretmen adaylarından meydana gelmektedir. Öğretmenler, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden "İlişkisel Tarama Yöntemi" kullanılmıştır. Gerekli verilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Tutum Ölçeği" ve "Alan Yeterlilik Algı Ölçeği" olmak üzere iki ayrı araştırma ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırma veri analizleri, SPSS 22 istatistik programında yapılmıştır. Araştırma bulguları, .05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Tutum ve alan yeterlilik algı ölçeklerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için Shapiro-Wilk Normallik Testi uygulanmış, güvenirlikleri için Cronbach Alpha Katsayısı hesaplanmıştır. Ayrıca ölçeklerin, geçerliliklerini belirlemek amacıyla Madde Toplam Korelasyon Testi kullanılmıştır. Kapsam geçerliliği için uzman görüşü alınmış, yapı geçerliliği için de Açımlayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Test madde puanlarının normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için Shapiro-Wilk Basıklık- Çarpıklık Analizleri yapılmıştır Bunların yanında sınıf öğretmenlerinin aday ve çalışan olma durumlarına ve cinsiyetlerine göre farklılıklarını tespit etmek amacıyla Bağımsız Örneklem T Testi uygulanmıştır. Uygulanan tutum ve alan yeterlilik algı ölçekleriyle, mezun durumundaki ve çalışan sınıf öğretmenlerinde cinsiyet açısından tutum, alan yeterlilik algısı ve toplamda herhangi bir farkın ortaya çıkmadığı görülmüştür Ortalamalara bakıldığında, mezun durumundaki aday sınıf öğretmenleri için tutum ölçeğinin ortalaması 150 üzerinden 105 (%70), alan yeterlilik algı ölçeğinin de ortalaması 275 üzerinden 188 (%68)'dir. Uygulanan Cronbach Alfa katsayısına göre güvenirlik katsayısı tutum ölçeğinde .88, alan yeterlilik algı ölçeğinde .92 olarak hesaplanmıştır. Çalışan sınıf öğretmenleri için ise tutum ölçeğinin ortalaması 150 üzerinden .102 (%68) alan yeterlilik algı ölçeğinin ortalaması 275 üzerinden 185 (%67)'dir. Uygulanan Cronbach Alfa katsayısına göre güvenirlik katsayısı tutum ölçeğinde .72, yeterlilik ölçeğinde .95'tir. Sonuç olarak tüm veriler göstermektedir ki, mezun durumda ve çalışan sınıf öğretmenleri arasında tutum ve alan yeterlilik algısı açısından çok ciddi bir fark bulunmamaktadır. Bayanlarda oranların erkeklere göre biraz daha fazla oluşunun bayanlarda sanatsal faaliyetlere duyulan ilginin biraz daha fazla oluşundan kaynaklandığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Sınıf Öğretmenliği, Görsel Sanatlar Eğitimi, Kazanım, Alan Yeterlilik Algısı, Tutum Algısı
- Master ThesisAçık Erişim2019Tüketicilerin mobil reklama yönelik tutumlarının ölçülmesi: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi örneği
Fatma Karadaş
İşletmeler, daha az bir maliyetle ürünlerini/hizmetlerini sunabilmek ve sunmuş oldukları ürünlerle/hizmetlerle ilgili müşterilerin görüşlerini değerlendirebilmek için pazarlama uygulamalarından faydalanma gayretindedirler. Bu pazarlama uygulamalarından biri de mobil reklam uygulamasıdır. Bu çalışmada, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi'nde görev yapmakta olan akademisyenlere mobil reklama yönelik tutumları ile ilgili bir anket uygulanmıştır. Anket; demografik özellikler ile mobil reklama yönelik tutumlar ve satın alma davranışları olmak üzere iki ölçekten oluşmaktadır. Anketten elde edilen verilere bazı betimsel istatistikler, normallik analizi, güvenilirlik analizi, faktör analizi ile parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi uygulanmıştır. Faktör analizi neticesinde mobil reklama yönelik tutumlar ölçeğinin; güvenilirlik-inandırıcılık ve ilgi, satın alma davranışları ölçeğinin ise kolaylık ve fayda olmak üzere ikişer faktörden oluştukları belirlenmiştir. Güvenilirlik-inandırıcılık, kolaylık ve fayda boyutunun kadınlar üzerindeki etkisinin erkekler üzerindeki etkisinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Kolaylık boyutu bakımından akademisyenlerin unvanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Fayda boyutu bakımından akademisyenlerin yaşları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Akademisyenlerin medeni durumları ile gelir durumları bakımından faktörler açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ankete katılan cevaplayıcıların cep telefonlarına gelen reklam mesajlarını kısmen güvenilir bulduklarını, firmaya olan ilgilerini ve markaya olan bağlılıklarını arttırdığını, cep telefonlarına gelen reklam mesajlarının eğlenceli olduğuna kısmen katıldıklarını belirtmektedirler. Ayrıca mobil cihazlarla alışveriş yaparken hem alışveriş yapıp hem de eğlenebildiklerine katılmadıklarını, ilgilendikleri ürünler hakkında reklam mesajının gelmesini istemediklerini, alışveriş yaparken ürün detaylarını rahatlıkla öğrenemediklerini ve tüm promosyonlardan haberdar olmadıklarını belirtmişlerdir.
- Master ThesisAçık Erişim2019İbraim Paşi'nin Canlı Nişan adlı romanı esasında Kırım Tatar Türkçesinde isim cümleleri
Ferda Yaprak Ok
İsim cümleleri Türkiye Türkçesinde ve Kırım Tatar Türkçesinde önemle üzerinde durulması gereken bir konudur. İsim cümlelerini incelediğimiz bu çalışmada Kırım Tatar Türkçesinde isim cümlelerinin kullanım sıklığı ve bu isim cümlelerinin cümle kalıplarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Kırım Tatar edebiyatı yazarlarından olan İbraim Paşi'nin "Canlı Nişan" adlı romanındaki isim cümleleri taranarak cümle kalıplarına, yüklem isminin türüne, yüklemin yerine, anlamına ve zamanına göre tasnif edilmiştir. Eserdeki isim cümleleri önce transkribe edilip sonrasında Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Böylece isim cümlelerinin Kırım Tatar Türkçesindeki kullanım özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada; isim cümlesi, cümle, isim, özne, nesne, yer tamlayıcısı, zarf tümleci, yüklem ve yardımcı unsur konu başlıklarıyla ilgili literatür taraması yapılarak araştırmacıların görüşlerine yer verilmiştir. Bu çalışma "Söz Başı", "Giriş", "Birinci Bölüm", "İkinci Bölüm" ve "Sonuç" tan oluşmaktadır. Çalışmanın sonunda, doğrudan ya da dolaylı olarak faydalandığımız "Kaynaklar"a yer verilmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2019Tâhirü'l-Mevlevî tercüme-i Münâcât-ı Hazret-i Mevlana (İnceleme-transkripsiyonlu metin)
Uğur Can
Bu çalışmada, Ahmet Remzi Akyürek'in -Mesnevî'de geçen dua ile ilgili beyitleri seçerek oluşturduğu- "Münâcât-ı Hazret-i Mevlânâ" isimli eserinin Tanzimat Dönemi sonrası Türk edebiyat tarihinin önemli isimlerinden biri olan Tâhirü'l-Mevlevî tarafından yapılan tercümesi transkripsiyonlu bir şekilde Latin harflerine aktarılmış ve çeşitli yönlerden incelemeye tabi tutulmuştur. Transkripsiyonlu metnin oluşturulmasında Marmara Üniversitesi Nadir Eserler Koleksiyonu 13012/Y021.01 numarada kayıtlı olan nüsha esas alınmıştır. Tercüme üzerine yapılan genel incelemenin yanı sıra Ahmet Remzi Akyürek ve Tâhirü'l-Mevlevî hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın sonunda ise metnin daha iyi anlaşılması amacıyla sözlük yer almaktadır. Çalışma bu yönüyle Mevlânâ'nın Mesnevî isimli eseri üzerine yapılan çalışmalara yeni bir katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Tâhirü'l-Mevlevî, Ahmet Remzi Akyürek, Münâcât-ı Hazret-i Mevlânâ, tercüme.
- Master ThesisAçık Erişim201993 Harbi Osmanlı İran ilişkileri ve Kotur meselesi
Duygu Yiğit
1877'de patlak veren Osmanlı Rus Savaşı, diğer adıyla 93 Harbi, Osmanlı'nın Balkanlardaki politikası ve burada ortaya çıkan sosyal, ekonomik, politik ve kültürel gelişmeler Rusya'nın Balkan politikasının da bir sonucuydu. XIX. yüzyılın başlarından itibaren Balkanlarda görülen isyanların da etkisiyle Osmanlı Devleti'nin sınırları değişmeye başlamış ve yeni devletlerin kurulma sürecine girilmiştir. Bu süreç pek çok sorunu beraberinde getirmiştir. Bölgede uzun yıllar huzur içerisinde, Osmanlı idaresi altında yaşamış olan Ortodoks Slav halk, son dönemde gerek yönetimin bozulması gerekse kendilerini isyana teşvik eden Avrupa Devletleri'nin desteğiyle Müslüman Türklerle çatışmaya, onlara baskı uygulamaya hatta onları öldürmeye varan hareketlere girişmişlerdir. Bu tezde; bahsi geçen savaş öncesinde patlak veren, Rusya ile savaşa kadar giden ve ardından başlayan 93 Harbi'nin nedenlerine, gelişmesine, sonuçlarına değinilmiştir. 1877-78 Osmanlı-Rus savaşıyla en üst noktaya çıkan çatışmalara uzanan süreç, aslında 1829'da Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasıyla başlar. 1876'da Karadağ ve Sırbistan'ın Osmanlıya savaş ilân etmesiyle sorun uluslararası hale gelmiştir. Balkanlarda savaşlara sebep olan bu isyanlar ise Rusya, İngiltere ve Avusturya devletlerinin dikkatini çekmiştir. Bu devletler topraklarını genişletmek, Osmanlı Devleti'ni parçalamak ve ticaret yollarına hâkim olmak gibi amaçlarla Balkanlar'daki sorunların çözülmesine uzun süre izin vermemişler ve kendi çıkarları doğrultusunda tarafları kışkırtmışlardır. Ayrıca bu çalışmada 1821-1878 yılları arasında Osmanlı-İran siyasî ilişkilerinin genel özellikleri ele alınarak, bu süreçte meydana gelen olayların iki ülke üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. XIX. asrın ikinci yarısında yoğunlaşılan mevzuların hangi alanlarda olduğuna değinilmiş iki taraf için büyük sıkıntılara sebep olan sınır meseleleri, mezheb problemleri ifade edilmeye çalışılmıştır. Özellikle Osmanlı Devleti ile İran arasındaki hudud meseleleri konusu kapsamında, hudud meselelerinin çözüm arayışları ve Kotur meselesi aktarılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Refahiye Dumanlı Ormanı (Erzincan) trombidioıdlerinin (Acari) sistematik yönden incelenmesi ve habitat tercihleri
Rukiye Yıldırım
Bu çalışmada; Refahiye ilçe merkezinin hemen yakınından başlayan Dumanlı Ormanının batı ve güney-batı doğrultusu boyunca toplanan kadife akarları (Trombidioidea) ve bu canlıların habitat istekleri incelenmiştir. Bu kapsamda; Mayıs-Kasım ayları arasında toplam 16 kez araziye gidilmiş, farklı özellikteki lokalitelerden numuneler alınmış ve Berlese yöntemiyle laboratuvar ortamında toprak içerisindeki akarlar ayıklanmıştır. Elde edilen trombidioid akarlar sistematik açıdan incelenmiş ve türlerin, yaşam alanları ile belirli ekolojik parametreler kullanılarak ekolojik istekleri ortaya konmuştur. Bu veriler, elde ettiğimiz farklı cins ve türler ile karşılaştırılmıştır. Sonuçta beş familyaya ait 19 tür elde edilmiştir. Tüm türler çalışma alanından ilk kez verilmiştir. Johnstoniana errans (Johnston, 1852) ve Trombidium mediterraneum (Berlese, 1910) larvaları ilk defa ülkemizden verilmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2019Kur'ân-ı Kerim'de meseller
Ahmet Kaya
İki şeyi birbirine benzetmek veya kıyas etmek suretiyle soyut olayları somutlaştırıp insan zihnine yaklaşmasına sebep olan meseller Kur'ân-ı Kerîm'de de kullanılmıştır. Bu çalışmada öncelikle Belagat ilminde "temsil" konusu ele alınmış ardından Kur'ân-ı Kerîm'deki meseller çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Mesellerin yapıları, hedefleri, özellikleri çeşitleri ve misalleriyle Kur'ân'ın sunduğu temsiller hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır. Tarihsel metot ve tarama modeliyle yapılan bu araştırma neticesinde, Kur'ân-ı Kerîm'in bolca meselleri kullandığı, itikâdi, amelî, ahlakî ve ictimaî alanda birçok meseleyi değişik misallerle izah ettiği, bununla insanları bâtıla ve yanlışa karşı korumayı hedeflediği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Belâgat, Mesel, Tasvir, Teşbih.
- Master ThesisAçık Erişim2019Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi trafik etki analizi
Esra Selçuk Coşkun
Erzincan sosyo-ekonomik, kültürel ve eğitim olarak gelişmekte olan bir şehirdir. Bu doğrultuda mevcut hastaneler ihtiyaçları karşılamada eksik kalmıştır. Bölgesel anlamda hastaların ihtiyaç ve beklentilerini karşılamak amacıyla Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi hizmete açılmıştır. Hastanenin varlığıyla artan trafik yüküne karşı bazı önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu tez çalışmasının amacı artan trafik yüküne kaşı ne gibi düzenlemelerin yapılması gerektiğinin belirlenmesidir. Trafik sinyallerinden dolayı meydana gelen gecikmeler kavşaklar arası koordinasyon oluşturularak en aza indirgenir. Böylece sürücülerin hem psikolojik ve hem de sistem üzerinde ekonomik anlamda faydalanması sağlanır. Tez çalışmasında kullanılan yöntemler trafik etki analizi ve koridor analizidir. Sistem üzerinde hizmet kalitesinin performansını yükseltmek için trafik etki analizi; çözüm alanı, yasak alanlar, arazi modeli vb. incelenerek koridor analizi yöntemleri kullanılmıştır. Performans ölçümü için Milli Egemenlik Caddesi üzerindeki kavşaklar seçilmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2019Bâtınîlik'te nübüvvet anlayışı
Sara Akdağ
İnanç konuları arasında önemli bir yere sahip olan nübüvvet, Bâtıniyye tarafından farklı şekilde değerlendirilmiştir. İslam âlemi tarafından kabul edilen ve Kur'ân ayeti ile de desteklenen peygamberliğin Hz. Muhammed ile son bulduğu inancı, İmamiyye Şiası'nın kollarından biri olan Bâtıniyye/İsmâiliyye tarafından kabul edilmemiştir. Hz. Muhammed'in (s.a.v) aksine Muhammed b. İsmâil'in son peygamber olduğunu iddia eden Bâtınîler, nübüvvetin velâyet makamıyla devam ettiğini savunmuş ve bütün görüş ve düşüncelerini bu inanç sistemi üzerine kurmuştur. Tezin amacı; İslamî düşünce içerisinde kabul edilen nübüvvet müessesesinin, Bâtınîlerin yapmış olduğu bâtınî yorumlarla nasıl değişikliğe uğradığını ve nübüvvetteki bu değişikliğin Bâtınîlik'teki diğer görüş ve düşünceleri nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Bu amaçla, tez de Bâtınîlerin nübüvvet anlayışı ile doğrudan veyahut dolaylı bir şekilde bağlantısı olan diğer itikadî görüşleri de işlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bâtıniyye, İsmâiliyye, Nübüvvet, Zâhir, Bâtın, Velâyet, İmâmet, Te'vil.
- Master ThesisAçık Erişim2019Âşık Çelebi'nin Hadîs-i Erbaîn tercümesi (İnceleme-tenkitli metin)
Bünyamin Akdağ
İslamî toplumlar içerisinde peygamber sevgisi, Hz. Muhammed (a.s.) çevresinde bir takım edebi türlerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu türler içerisinde yer alan hadis-i erbaîn türü, hem Arap ve Fars hem de Türk edebiyatında şairler ve yazarlar tarafından manzum ve mensur tarzda çokça ele alınmıştır. Âşık Çelebi de bu türde eser veren kişilerden biridir. Onun bu eseri üzerine yapılmış çalışmalar mevcut olup kısmî ve eksik bilgiler içermektedir. Bu tezde hem Âşık Çelebi'nin Hadis-i Erbaîn Tercümesi'nin tenkitli metni hazırlanmış hem de daha önce yapılmış olan çalışmalarda yapılan yanlışlıklara temas edilerek düzeltilmeye ve bilgi eksiklikleri giderilmeye çalı-şılmıştır. Tenkitli metin için beş yazma nüsha bir matbu nüsha kullanılarak en doğru şekle ulaşılmak istenmiştir. Eser beş bölümden meydana gelmektedir. Giriş olarak başlıklandırılan birinci bölümünde kırk hadis geleneğinin Arap, Fars ve Türk edebiya-tındaki yeri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Kemalpaşazâde ve Âşık Çele-bi'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Âşık Çelebi'nin Hadîs-i Erbaîn Tercümesi şekil ve muhteva bakımından değerlendi-rilmiştir. Dördüncü bölümde ise eserin tenkitli metnine yer verilmiştir. Sonuç kısmın-dan sonra hadislerin eski yazımları ve Türkçe anlamları tablolaştırılarak çalışma sözlük ve kaynaklar kısımlarıyla tamamlanmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Pedagojik sanat eleştirisi yeterlilik algısı ölçeği geliştirme çalışması
Mehmet Önal
Bu araştırmada, öğrencilerinin pedagojik sanat eleştirisi yeterlilik algısını ortaya koyabilecek bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin bir ilinde eğitimine devam eden 210 ortaokul öğrencisi ile çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS programları kullanılmıştır. Çalışma .05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Ölçeğin güvenirliğini test etmek için İç tutarlılık Güvenilirliği, (Cronbach Alfa değeri) ve Test-Tekrar Test Güvenilirliği, geçerliğini test etmek için Kapsam Geçerliliği, verilerin faktör yapısına uygunluğunu test etmek için Kasier-Mayer-Olkin ve Bartlett testi, Yapı Geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi, Madde Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi testleri, öğrencilerinin cinsiyet değişkenine göre Pedagojik Sanat Eleştirisi Yeterlilik Algısı Ölçeği puanları arasındaki farkı ölçmek için İlişkisiz (Bağımsız) Örneklem T-Testi, sınıf düzeylerine göre puanlarını ölçmek için Tek Faktörlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) testi, pedagojik sanat eleştirisi yeterlilik algısı ile sanat ilgileri arasındaki ilişkiyi ölçmek için ise Pearson Korelasyon Katsayıları testi uygulanmıştır. İç tutarlılık güvenirliği için yapılan Cronbach alfa sonucu ölçeğin iç tutarlılığı mükemmel, Test-tekrar Test Güvenirliği sonucunda iki uygulama arasındaki ilişkinin yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı olduğu görülmüştür. KMO analizi sonucunda elde edilen değerin Faktör Analizi için uygun olduğu, Faktör Analizi sonucunda ulaşılan iki faktörlü yapının Doğrulayıcı Faktör Analizi sonucunda bir faktöre düştüğü ve uyum indeksi değerleri kabul edilebilir düzeyde olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca öğrencilerin sınıflara ve cinsiyete göre Pedagojik Sanat Eleştirisi Yeterlilik Algısı Ölçeği puan ortalamalarının farklılaşmadığı, pedagojik sanat eleştirisi yeterlilik algısı düzeyleri ile sanat ilgisi düzeyleri arasında düşük düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ölçeğin geliştirilme aşamasında bütün analizlerden elde edilen değerlerin 31 maddeden oluşan 1 faktörlü geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Geliştirilen ölçek, ortaokul öğrencilerin cinsiyete ve sınıfa göre pedagojik sanat eleştirisi düzeylerinde farklılık olup olmadığına ve pedagojik sanat eleştirisi düzeylerinin belirlenmesine ilişkin çalışmalarda kullanılabilir.
- Master ThesisAçık Erişim2019Hellenistik ve Roma Dönemi Doğu Karadeniz bölgesi
Harun Turak
Araştırmamızda Doğu Karadeniz çevresinin Tarih Öncesi ve Tarihi Çağları ile ilgili bilgi verilmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma, giriş bölümü hariç olmak üzere sekiz bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Doğu Karadeniz coğrafyası hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde ise, Doğu Karadeniz'in Tarih Öncesi Çağlarından bahsedilmektedir. Üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümde, Tarih Çağlar'dan sonra Doğu Karadeniz'de yaşayan halklardan bahsedilmektedir. Altıncı bölümde ise, Kolonizasyon dönemini ile ilgili bilgiler içermektedir. Yedinci bölümde ise, Doğu Karadeniz'de Hellenistik Dönem ile ilgili bilgiler yeralmaktadır. Sekiz bölümde ise, Hellenistik ve Roma Döneminde Doğu Karadeniz'deki arkeolojik araştırmaları ile ilgili bilgiler yeralmaktadır. Araştırmamızda Doğu Karadeniz Bölgesi'nin Tarih Öncesi Çağlar'ından itibaren Roma Dönemi'nin sonuna kadar olan kısımla ilgili bilgi verilmektedir. Sonuç olarak Eskiçağ'da Doğu Karadeniz Bölgesi ile ilgili bilgi verilmeye çalışılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2019Ergenlerin algılanan anne baba tutumlarının benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisinin incelenmesi
Ercan Aydın
Psikoljik olarak sağlıklı, benlik saygısı yüksek ve kendilerini ifade edebilen bireylerin yetişmesinde olumlu anne baba tutumları oldukça önemlidir. Bireyin sosyal beceri ve kişiler arası ilişkilerinin gelişmesi, olumlu benlik saygısı geliştirmesi, kendine ve hayatına yönelik pozitif bir bakış açısına sahip olması ve yaşamında bir anlam oluşturabilmesi güven, sevgi ve paylaşıma dayalı bir aile ortamıyla sağlanabilir. Bu araştırmada amaç ergenlerin algılanan anne baba tutumlarının benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 2015-2016 öğretim yılında Gümüşhane ilinin Kelkit ilçesinde, 11. ve 12. sınıflarda öğrenim gören toplam 486 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verilerini elde etmek amacıyla Anne baba tutum ölçeği, Benlik Saygısı ölçeği, Psikolojik İyi Oluş ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 Paket Programından yararlanılmış, t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Korelasyon ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Verilerin yorumlanmasında p<.05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Araştırmada ergenlerin algılanan anne baba tutumlarının ve benlik saygılarının psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkisinin anlamlı olduğu görülmüştür. Ergenlerin psikolojik iyi oluşları ile algılanan demokratik anne baba tutumları arasında pozitif yönlü (r=.46) anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Algılanan koruyucu anne baba tutumları (r= -.27) ile algılanan otoriter anne baba tutumları (r= -.50) arasında negatif yönlü anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Ergenlerin benlik saygıları ile algılanan demokratik anne baba tutumları arasında pozitif yönlü (r=.31) bir ilişki olduğu saptanmıştır. Algılanan koruyucu anne baba tutumları (r= -.10) ve algılanan otoriter anne baba tutumları (r= -.24) arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ergenlerin benlik saygıları ile psikolojik iyi oluşları arasında (r=.46) pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmada ergenlerin algılanan anne baba tutumları, psikolojik iyi oluşları ve benlik saygıları çeşitli değişkenler açısından ilişkileri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ergenlerin algılanan demokratik anne baba tutumları cinsiyet, gelir düzeyi, kardeş sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Ancak; ergenlerin algılanan anne baba tutumlarının sınıf, lise türü ve anne- baba öğrenim düzeyine göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Algılanan koruyucu anne baba tutumlarının, cinsiyet ve gelir düzeyine göre farklılaştığı ancak; sınıf, lise türü, anne-baba öğrenim düzeyi ve kardeş sayısı değişkenlerine göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Algılanan otoriter anne baba tutumunun ise sadece cinsiyet ile ilişkisi olduğu bulunmuştur. Ergenlerin psikolojik iyi oluşlarının; yalnızca cinsiyet ile anlamlı ilişkisi olduğu saptanmıştır. Ergenlerin benlik saygılarının ise; lise türü, gelir düzeyi ve anne öğrenim düzeyine göre anlamlı olarak farklılaştığı; buna karşın cinsiyet, sınıf, baba öğrenim ve kardeş sayısı değişkenlerine göre farkın olmadığı görülmüştür. Yapılan bu çalışmanın farklı örneklemlerle çalışılması bu konu hakkında zengin bir literatür oluşmasına ve böylelikle yeni yorum ve görüşlere katkı sağlayacağı gibi, konu hakkında da farkındalık oluşmasına katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Ergenlik Dönemi, Aile, Tutum, Algılanan Anne Baba Tutumu, Benlik Saygısı ve Psikolojik İyi Oluş