Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Master ThesisAçık Erişim2024Ilık karışım asfaltlarda optimum cecabase RT BIO10 katkı maddesi oranının ve etkilerin araştırılması
Mustafa Çakı
Esnek, rijit ve kompozit yol kaplamalarından dünya çapında en yaygın kullanılanı esnek kaplamadır. Esnek kaplamalarda Bitümlü Sıcak Karışım (BSK) kullanımı, yüksek CO2 emisyonları ve enerji tüketimi nedeniyle çevreyi olumsuz etkilemektedir. Ilık karışım asfalt (IKA) teknolojileri, asfalt karışımlarının geleneksel bitümlü sıcak karışımlara göre daha düşük sıcaklıklarda üretilmesine ve sıkıştırılmasına olanak tanıdığı için son birkaç on yılda dünya çapında giderek daha popüler hale gelmiştir. IKA üretiminde kullanılan en yaygın kimyasal katkılardan birisi de Cecabase RT BIO10'dur. Çalışmada 50/70 penetrasyonlu saf bitüme ağırlıkça %0, %0,3, %0,4 ve %0,5 oranları olmak üzere dört farklı seviyede Cecabase RT BIO10 eklenmiştir. Deney planları Taguchi L16 ortogonal dizisi kullanılarak oluşturulmuştur. Karışımlar 110°C, 120°C, 130°C ve 140°C karıştırma sıcaklıklarında, 15, 20, 25 ve 30 dakika süreyle 1000, 2000, 3000 ve 4000 RPM karıştırma hızıyla hazırlanmıştır. Hazırlanan karışımlara penetrasyon testi, yumuşama noktası testi, parlama noktası testi, dönel ince film etüvü testi (RTFOT), elastik geri dönme testi ve Marshall stabilite testi uygulanarak bu parametre ve seviyelerin bağlayıcıya olan etkileri araştırılmıştır. Cecabase RT BIO10 katkı maddesi saf bitümün penetrasyonunu artırmış, yumuşuma noktası değerini ise azaltmıştır. Modifiye bitümün elastik geri dönme yüzdesi artmış, RTFOT kütle kaybı ise azalmıştır. Marshall stabilite değerinde ise katkı maddesi artışa neden olmuştur. Taguchi Metodu kullanılarak yapılan optimizasyonlar sonucunda optimum seviyeler %0,4 Cecabase RT BIO10 oranı, 140°C karıştırma sıcaklığı, 30 dakika karıştırma süresi ve 1000 RPM karıştırma hızı olarak bulunmuştur.
- Master ThesisAçık Erişim2024İlkokul öğrencilerinin sayı hissi düzeylerinin Scratch yazılımı destekli, oyun temelli tasarlanan etkinliklerle geliştirilmesi
Murat Murat
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin sayı hissi düzeylerinin belirlenerek Scratch yazılımı destekli ve oyun temelli etkinliklerle geliştirilmesidir. Araştırmada sayı hissi bileşenleri ve öğretim programında yer alan Sayılar ve İşlemler öğrenme alanı dikkate alınarak geliştirilen Sayı Hissi Testi (SHT), ön test ve son test olarak öğrencilere uygulanmış ve ardından öğrencilerin testte yer alan sorulara yapmış oldukları çözümler üzerinden görüşmeler yürütülmüştür. Bu nedenle araştırma karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ve ölçüt örnekleme beraber kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Yozgat ilinde bulunan, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ilkokulun 2. sınıfında öğrenim gören 14 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında öğrencilere 7 hafta süresince hazırlanan ders planları çerçevesinde etkinlikler yürütülmüş ve etkinlikler öncesinde 1 hafta ve etkinlikler sonrasında 1 hafta olmak üzere ölçeklerin uygulanma süreci tamamlanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ise wilcoxon işaretli sıralar testi ve betimsel analiz kullanılmıştır Araştırmanın sonucunda öğrencilerin SHT'den aldıkları ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Bunun yanında yürütülen süreç sonrasında öğrencilerin verdikleri yanıtlarda kural temelli çözümlerin yerini daha sıklıkla sayı hissi temelli çözümlere bıraktığı da söylenebilir.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Sosyal bilgiler dersinde düşünmeyi ve sorgulamayı öğretmek: Çocuklar için felsefe eğitimi
Zehra Betül Şişman
Bu araştırmanın temel amacı, Sosyal Bilgiler dersinde Çocuklar İçin Felsefe (P4C) Eğitimi programının uygulanmasının, 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri, vatandaşlık algıları ve akademik başarıları üzerindeki etkisini tespit etmektir. Araştırmada, karma yöntem desenlerinden müdahale/deneysel desen tercih edilmiştir. Araştırmanın veri toplama sürecinde, nicel aşamada "Demografik Bilgi Formu", "Cornell Eleştirel Düşünme Testi (X Düzeyi)", "Vatandaşlık Algısı Ölçeği", "Akademik Başarı Testi" kullanılmıştır. Nitel aşamada ise, ses kayıtları, etkinlik kâğıtları, gözlem formu, yansıtıcı öğrenci günlüğü, araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde nicel veriler için bağımlı gruplar t-testi ve Wilcoxon testi; nitel veriler için ise tematik analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, kontrol grubundaki öğrencilerde anlamlı değişiklik göstermezken deney grubundaki öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinde, vatandaşlık algılarında (demokratik vatandaşlık) ve akademik başarılarında kayda değer gelişmeler olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra deney grubu öğrencilerinde yaratıcı düşünme, özenli düşünme ve iş birliğine dayalı düşünme becerilerinde de gelişme kaydedildiği tespit edilmiştir.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024ortaokul öğrencilerinin sosyal medya kullanımının sosyal katılım becerisine etkisinin incelenmesi
Fatma Zuhal Erol
Bu çalışmanın amacı eğitim yoluyla kazandırılması beklenen becerilerden biri olan sosyal katılım becerisinin sosyal medya ile olan ilişkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntemin tasarımlarından olan açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında kullanılan veriler Bingöl il merkezinde öğrenim görmekte olan Açıklayıcı Faktör Analizi için 297, Doğrulayıcı Faktör Analizi için 283 ve çalışmanın son verileri için 787 ortaokul öğrencisinden toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise nicel örneklem grubu içerisinden belirlenmiş sosyal medyayı aktif kullanan ve gönüllü katılım gösteren 21 ortaokul öğrencisinden toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri "Ortaokul Öğrencileri Sosyal Katılım Ölçeği" ve "Sosyal Medya Kullanım Amaçları Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrenci değerlendirme formu ile toplanmıştır. Çalışmanın nicel verileri normal dağılım gösterdiği için parametric testler kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Testlerden elde edilen sonuçlara göre sosyal medyayı yoğun kullanan öğrencilerin sosyal katılım becerilerinin, sosyal medyayı aktif olarak kullanmayan öğrencilerin sosyal katılım becerilerine göre daha düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Benzer konuları çalışmayı planlayan araştırmacılara öğrencilerin dijital teknolojileri kullanma eğitimleri ile birlikte sosyal katılım becerilerinin aile, öğretmen ve okul işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik araştırmalara odaklanmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Katılım Becerisi, Sosyal Medya, Beceri Eğitimi, Sosyal Bilgiler
- Master ThesisAçık Erişim2024Suça sürüklenen çocuklara özgü soruşturma usulü ve uygulanacak tedbirler
Betül Üngörmüş Çevik
Ulusal ve uluslararası alanda çocukların özel bir korumaya gereksinim duydukları kabul görmektedir. Bir çocuğun suç işlemesi durumunda da ayrı bir usule tabi tutulması gerekmektedir. Çocuğun suça konu eylemi gerçekleştirmesinden itibaren yargılama sonuçlanıncaya kadar yetişkinlerden ayrı tutularak çocuğa özgü şekilde soruşturma ve kovuşturma yapılmaktadır. Çocuk Koruma Kanunu'nun üçüncü maddesinin birinci fıkrasının a bendinde tanımlandığı üzere "Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi" ifade etmektedir. Çocuk bir suç işlediği şüphesi altında bulunursa "Suça Sürüklenen Çocuk" sıfatını almaktadır. Çalışmamızın konusu suça sürüklenen çocuğa özgü soruşturma usulü ve suça sürüklenen çocuğa uygulanabilecek tedbirlerdir. Suça sürüklenen çocuğun soruşturma evresinde neler ile karşılaştığı ve yetişkinlerden ne gibi farklı usullere tabi olduğu inceleme konusu yapılacaktır. Ardından çocuklara uygulanabilecek koruyucu ve destekleyici tedbirlerden bahsedilecektir. Konunun seçilme amacı suça sürüklenen çocuklara özgü soruşturma usulü hakkında ayrıntılı bir kaynak bulunmaması ve çocuklara uygulanabilecek tedbirlerin ne şekilde uygulanacağı, kimin tedbirler hakkında karar vermeye yetkili olduğu, hangi tedbirin uygulanması gerektiği, tedbirlerin hangi kurumlar tarafından yerine getirileceği, tedbirlerin infazı gibi konularda uygulayıcıya yol göstermektir. Çalışma kapsamında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine yer verilecek ve bu yöntemlerin çocuklara uygulanma usulleri anlatılacaktır. Hem bir uygulayıcı olarak uygulamada yaşanan durum ve sorunlardan, hem de araştırmacı olarak mevzuat ve sözleşmelerden bahsedilecektir. Çalışma ile suça sürüklenen çocuklara daha hassas davranılması gerektiği anlatılarak soruşturma evresi hakkında uygulayıcıya yol göstermek amaçlanmaktadır.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Dijital bir otantik öğrenme ortamının sosyal bilgiler dersinde öğrenmeye etkisinin incelenmesi
Özlem Uslu
Bu araştırmanın amacı 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde dijital bir otantik öğrenme ortamı kullanılmasının öğrencilerin akademik başarı, girişimcilik ve yenilikçi düşünmelerine olan etkisinin tespit edilmesi ve deney grubunda bulunan öğrenciler ile sosyal bilgiler öğretmeninin uygulamaya ilişkin görüşlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Araştırmada karma yöntem çerçevesinde "açımlayıcı sıralı desen" kullanılmıştır. Gruplara ön-test ve son-test olarak Akademik Başarı Testi, Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği, Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Yenilikçi Düşünme Eğilimi Ölçeği uygulanmıştır. Yarı Yapılandırılmış Öğrenci ve Yarı Yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu ise yalnızca deney grubuna uygulanmıştır. Ayrıca deney grubunda uygulamaya ilişkin araştırmacı notları tutulmuştur. Nicel verilerin analizinde SPSS 27 istatistik programı üzerinde MANCOVA ve sonrasında ANCOVA teknikleri kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi ise içerik analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde dijital otantik öğrenme ortamının kullanılması, öğrencilerin akademik başarı, girişimcilik ve yenilikçi düşünme düzeylerinde anlamlı bir etki oluşturmuştur. Dijital otantik öğrenme ortamının beğenildiği, başarıyı artırdığı, eğlenceli, pratik ve öğretici olduğu, girişimcilik, yenilikçi düşünme, iş birliği gibi çeşitli becerileri geliştirdiği yönünde olumlu sonuçlara ulaşılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2024İsfendiyar Feyzipur ve şiir dünyası
Hacer Yavuz
İsfendiyar Feyzipur, 1964 yılında İran'ın Sulduz bölgesinin Mehemmed Yâr köyünün Çaykırağı Mahallesi'nde değirmenci bir ailenin oğlu olarak dünyaya gelir. İlköğretiminin bir yılını Mehemmed Yâr'da, geriye kalan öğrenimini Nağadey ve Tahran'da devam ettirir. Okul hayatından sonra arı yetiştiriciliğiyle uğraşan Feyzipur hâlâ bu mesleğini devam ettirmektedir. Çocukluğundan itibaren âşıklığa ilgi duyar. Kendisine mahlas olarak "Sulduz Değirmançıoğlu" adını alır. Hemen her bakımdan âşıklık geleneğinin hususiyetlerini bilen, geleneğin sürdürülmesinde oldukça katkısı olan bir âşıktır. Doğup büyüdüğü topraklar acıların ve savaşların yoğun yaşandığı, vatan, bayrak, millet gibi kavramların en çok anlam kazandığı bölgedir. Bu nedenle Feyzipur'un şiirlerinde söz edilen bu kavramlar önemli yer tutar. Bu kavramların yanında yoksulluk, yiğitlik, ihanet, dayanışma, aşk, adalet, bağımsızlık gibi konular da işlenmiştir. Bu çalışmada İsfendiyar Feyzipur'un "Sulduzun Dan Sazı" adlı şiir kitabı Türkiye Türkçesine aktarılmış ve bu şiirler temaları bakımından yirmi dört başlıkta incelenmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2024Ahmed Yesevî, Yunus Emre ve Şah İsmail Hatâyî'nin şiirlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Volkan Kara
Türk tasavvuf edebiyatı, Türk edebiyatının en mühim cereyanlarından biridir. 12. yüzyıldan itibaren tekkeler çevresinde gelişen bu edebiyat İslamiyet öncesi Türk kültürü, âdeti, inanışı ve geleneklerini İslam dininin getirdiği uhrevi düşünce ile harmanlamıştır. Ahmed Yesevî, Yunus Emre ve Şah İsmail Hatâyî Türk tasavvuf edebiyatının tesiri yüksek şairlerindendir. Bu çalışmanın amacı Yesevî, Yunus ve Hatâyî'nin şiirlerini muhteva açısından karşılaştırarak ortak, benzer ve farklı yönlerini tespit etmektir. Şiirlerin karşılaştırmalı bir şekilde incelenmesi, hem bu edebiyat cereyanının müstakil mevcudiyetini anlamlandırmayı, hem de müşterek meselelerin gün yüzüne çıkarılmasını amaç edinmektedir. Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümünde tezde kullanılan karşılaştırmalı edebiyat metodunun ortaya çıkış süreci ve Türk edebiyatına intikali ile şuan ki durumu hakkında bilgi verilmiş, daha sonra da bu metodun nasıl uygulandığı izah edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümünde Türk tasavvuf edebiyatının hüviyetini kavrayabilmek adına tasavvuf ve edebiyat kavramları üzerinde durulmuş ve bu kavramların birleşiminden doğan edebiyatın oluşum süreci ve tarihçesinden bahsedilmiştir. Daha sonra Türk tasavvuf edebiyatının umumi şekil özellikleri kısaca ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Ahmed Yesevî, Yunus Emre ve Hatâyî'nin yaşamları müstakil olarak ele alınmış, sanatları üzerinde durulmuş ve devirlerindeki sosyal ve siyası durum irdelenmiştir. Dördüncü bölümde ise bu şairlerin şiirleri önceden belirlenmiş ölçütler çerçevesinde karşılaştırılarak bu ölçütlerin ortak, benzer ve farklı yönleri ortaya çıkarılmıştır.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Program geliştirmenin temel ögeleri açısından Türkiye 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ile İspanya 2022 Sosyal Bilimler Öğretim Programının karşılaştırılması
Murat Yüksel
Bu çalışmada, Türkiye'de uygulanmakta olan 2018 sosyal bilgiler öğretim programı ile İspanya'da uygulanmakta olan 2022 sosyal sosyal bilimler öğretim programının; hedef, içerik, öğrenme-öğretme durumları ve ölçme-değerlendirme süreçleri açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır . Bu bağlamda genelden özele bir yol izlenerek ilk olarak iki ülkenin eğitim sistemleri, eğitim felsefeleri, eğitimi etkileyen dışsal faktörleri, ilköğretim programları ve sosyal bilgiler öğretimi programları benzerlikler ve farklılıklar açısından karşılaştırılmıştır. Çalışmada, Bereday Modeli olarak bilinen analitik yöntem kullanılmıştır. Yöntemin aşamaları ile aynı başlıkları taşıyan betimleme ve yorumlama kısmında ilk olarak her iki ülkenin pedagojik verileri derlenmiş ve yorumlanmıştır. Akabinde, yan yana koyma ve karşılaştırma başlığı altında elde edilen bulgular önce tablolar halinde sunulmuş, daha sonra benzerlikler ve farklılıklar bağlamında karşılaştırılmıştır. Çalışmanın verileri, büyük oranda birincil kaynak niteliğindeki resmî kaynaklarla oluşturulmuştur. Bunun yanı sıra karşılaştırmalı eğitim ve program geliştirme ile ilgili eserlerden de yararlanılmıştır. Veriler, betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiş ve akademik yazıma uygun hale getirilmiştir. Elde edilen bulgular, her iki ülkenin eğitim sistemleri ve sosyal bilgiler öğretim programlarının hem benzerliklerinin hem de farklılıklarının oldukça fazla olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmanın sonuçları, Türkiye'nin genel olarak merkeziyetçi bir yönetim altında, millî-manevi değerler ve Atatürk inkılaplarına odaklanan bir eğitim sistemi ve sosyal bilgiler öğretimi programı geliştirdiğini; İspanya'nın ise bölgesel çeşitlilik ve evrensel ilkelere uyum sağlamayı hedefleyen daha esnek programla öğrencileri, 21. yüzyılın zorlukları ile başa çıkabilecek yetkinliklerle donatma gayretinde olduğunu ortaya koymuştur.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Vulpinik asitle farklı kemoterapotik ilaçların meme kanseri hücre hatları üzerinde sinerjik antikanser etkilerinin gen ve protein seviyesinde araştırılması
Esma Kübra Kağan Yeniçeri
Bu tez çalışmasında vulpinik asit ile farklı kemoterapötik ilaçların (sisplatin, dosetaksel, doksorubisin ve mitoksantron) insan meme kanseri hücre hatları (MCF-7, MDA-MB-231 ve MDA-MB-453) üzerindeki sinerjik antikanser etkilerinin gen ve protein seviyelerinde araştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, ilk aşamada vulpinik asit ile her bir kemoterapötik ilacın yukarıda bahsi geçen hücre hatları üzerindeki sitotoksik etkileri doz ve zaman bağımlı olarak XTT yöntemiyle incelendi ve buradan elde edilen absorbans değerleri CompSyn programına işlenerek vulpink asidin her bir kemoterapötik ilaç ile kombinasyon indeks (CI) değeri belirlendi. CI değerleri, vulpinik asidin doksorubisin ve mitoksantron ile MDA-MB-231 ve MDA-MB-453 hücreleri üzerinde sinerjik etki, MCF-7 hücrelerinde ise antagonist etki sergilediğini gösterdi. İkinci aşamada, sinerjik etki görülen hücre hatlarındaki ROS miktarı, mitokondriyal membran potansiyeli, multikaspaz aktivitesi, hücre döngüsü, apoptosis ve PI3K/AKT sinyal yolağındaki değişimler flow sitometrik analizler ile incelendi. Sonuçlar, her iki hücre hattında da ROS miktarında, mitokondriyal membrane depolarizasyonunda ve multikaspaz aktivitesinde artış olduğunu, hücre döngülerini G0/G1 fazında yakaladığını, hücreleri apotoza yönlendirdiğini ve ayrıca PI3K/AKT sinyal yolağını bloke ettiğini gösterdi. Üçüncü aşamada, flow sitometri analiz sonuçlarını moleküler seviyede doğrulamak için apoptotik yolak markır proteinleri BAX, BCL2, P53, Kaspaz-3, Kleaved kaspaz-3, Sitokrom-c'nin, ve PI3K/AKT sinyal yolağının markır proteinleri olan PI3K, mTOR ve AKT'nin protein ve gen seviyelerindeki kantitatif değişimleri Western blot ve Real Time PCR (qPCR) analizleri ile incelendi. Elde edilen veriler hücrelerde apoptotik etkilerin hem gen hem de protein seviyesinde gerçekleştiğini, PI3K/AKT sinyal yolağındaki baskılanmanın ise protein seviyesinde olduğunu gösterdi. Son aşamada, yara iyileştirme yöntemiyle gerçekleştirilen migrasyon testleri sonucunda her iki hücre hattında da uygulanan kombinasyonların önemli derecede antimigratif etki sergilediğini göstermiştir. Sonuç olarak, tüm bu veriler vulpinik asit ile doksorubisin ve mitoksantron'un meme kanseri hücre hatlarında in vitro sinerjik etki gösteren kombinasyonlarının meme kanseri tedavisinde bir sonraki aşama olan in vivo çalışmalara kapı aralamıştır.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Sosyal bilgiler dersinde etkinlik temelli öğretimin kültürel farkındalık ve ifade gelişimine etkisi
Kübra Tuğçe Bingöl
Bu araştırmanın amacı "Sosyal Bilgiler dersinde etkinlik temelli öğretimin kültürel farkındalık ve ifade gelişimine etkisi"nin belirlenmesidir. Araştırma eylem araştırması (özgürleştirici/iyileştirici/eleştirel eylem araştırması) olarak planlanmıştır. Çeşitli ön görüşme ve son görüşme yarı yapılandırılmış görüşme formları, video kayıtları, günlükler ve öğretmen gözlem formları toplanmış, içerik analizi ile analiz edilmiştir. 2017 Sosyal Bilgiler Öğretim Programına dahil edilmiş olan Sekiz Anahtar Yetkinlikten sekizincisi "Kültürel Farkındalık ve İfade" gelişimi kapsamında "kültürel kimlik", "kültürel empati", "kültürelarası yeterlilik", "sanatsal kendini ifade etme", "kültürelarası duyarlılık" ve "kültürel miras" boyutlarına odaklanılmıştır. Araştırma sonucuna göre hem uygulama üzerine hem de ileride yapılabilecek çalışmalara yönelik Sosyal Bilgiler dersi kitabında ki etkinliklerin kültür ile bağlantılı olacak şekilde geliştirilmesi, Sosyal Bilgiler ders kitabında Türk kültür mirası, gelenek, görenekler, adetler vb. konular ile ilgili özel bölümlerin eklenebilmesi, diğer dünya ülkelerini tanıtacak çokkültürlü hayat ile bağlantılı konular Sosyal Bilgiler ders içerik, kapsam ve kazanımlarına dahil edilebilmesi, Sosyal Bilgiler kazanımlarının kültürel kavram, durum ve olaylarla verilebileceğine dair yeni bir model geliştirile bilmesi önerilmiştir.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Dil coğrafya ilişkisi bağlamında Arapça
Erdoğan Demir
İnsan tarih boyunca çeşitli şekillerde tanımlanmıştır. Bu tanımlamalar kimi zaman düşünen bir canlı, kimi zaman ise konuşan, inanan, duygulanan veya üreten şeklinde yapılmaktadır. Ancak genel anlamda insanın biyolojik, bilişsel ve duygusal yönlerini kapsayacak bir tanımla anlam arayan bir canlı olduğunu söylemek mümkündür. İnsanın doğar doğmaz yakın çevresinden uzaklara doğru kademeli olarak başlayan keşfetme ve merak duygusu, hayat boyunca devam eden bir süreçtir. Bu çalışma mikro anlamda insan üzerinden tanımlanan bu süreci makro düzeyde dil, düşünce ve çevre ilişkisi bağlamında toplum nezdinde incelemektedir. Zira dil, insanın nesnesi olduğu makro düzeydeki evrenden öznesi olduğu mikro düzeydeki evrene taşıyan yegâne aracıdır. İnsan dil ile düşünür, düşünerek dile gelir ve her ikisini aynı anda kullanarak evreni tanır ve tanımlar. Yakın çevreden başlayan bu anlam arayışı, dış dünyadaki şart ve deneyimlere göre dilsel alanda yeniden üretilir. Buna göre her toplum, deneyimlediği kadarıyla evreni dil ile tanımlayarak ona özel bir değer atfetmektedir. Nitekim insanlar, gördükleri ve düşündükleri her şeyi isimlendirme eğilimindedirler. Zira deneyimlerin ifade edilmesi, soyut kavramları somut bir forma dönüştürür ve düşünüp temaşa edilen varlığı anlamalarına yardımcı olur. Böylece her dil yakın çevresi ile olan deneyiminin bir ürünü olarak kelime, metafor ve dünya tasavvuru üretmektedir. Arapça da bu şekilde tarih sahnesine çıktığı ve tarihini kendisinde inşa ettiği çöl ve badiye yaşantısının izlerini sözvarlığında taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Muhayyile, Dil, Badiye, Tasavvur
- Master ThesisAçık Erişim2024İlkokul 1. sınıf Türkçe ders kitabındaki karakterleri niteleyen değerlerin incelenmesi
Pınar İncekan
Bu araştırmanın amacı ilkokul 1. sınıf Türkçe ders kitabındaki karakterleri niteleyen değerlerin incelenmesidir. Bu amaçla araştırmada, İlkokul 1. sınıf Türkçe ders kitabında geçen karakterleri niteleyen değerler; "karakterizasyon özellikleri, Türk Milli Eğitim Sisteminin amaçları ve 1. sınıf Türkçe dersi öğretim programındaki kök değerler ve de bu kök değerlerle ilişkili bazı tutum ve davranışlar" esas alınarak incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Veri kaynağı olarak Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 28.05.2018 tarih ve 78 sayılı kararıyla beş yıl süreyle ders kitabı olarak kabul ettiği 1. sınıf Türkçe ders kitabı kullanılmıştır. Daha sonra bu karakterlerin taşıdığı değer veya değerler 1. sınıf Türkçe dersi öğretim programındaki kök değerler esas alınarak belirlenmiştir. Bazı karakterlerin 10 kök değer dışında taşıdığı "diğer değerler" tespit edilmiştir. Kitapta karakterleri niteleyen on üç tane değere rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Türkçe Ders Kitapları, Kök Değerler, Karakterizasyon ve Değerler
- Master ThesisAçık Erişim2024Kur'ân'da kaderle ilgili kavramlar
Mehtap Oktay
Yüzyıllardır tartışılagelen kader konusu Müslümanların inanç sisteminde önemli bir konuma sahiptir. Özellikle insanın kaderinde kendi iradesinin ve ilahi takdirin etkisi konusunun doğru anlaşılması önemlidir. Kur'ân'da kaderle ilgili kavramların bu bakımdan tahlil edilmesi buna yardımcı olacaktır. Bu amaçla yapılan bu çalışmada Kur'ân'da kaderle ilgili kavramlar, geçtiği ayetler çerçevesinde çeşitli tefsir kaynaklarından istifade edilerek ele alınmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Kur'ân'da tabiattaki kaderle ilgili kavramların geçtiği ayetlere değinilmiş ve bu bağlamda Allah'ın kulun kaderine etkisi ve kulun kendi kaderine etkisine işaret eden ayetler açıklanmaya çalışılmıştır. Kâinattaki kader Allah'ın aleme koyduğu düzen ve ölçüyü ifade etmektedir. İnsanın kaderine Allah'ın etki ettiği alanlar bulunmakla birlikte kendi etkisi de söz konusudur. İkinci bölümde ise iki ana başlık halinde ilk başlıkta Allah'ın kula takdir ettiği pay anlamındaki kavramlar, diğer başlıkta ise Allah'ın takdir ettiği bahtsızlık anlamındaki kavramlar ayrı ayrı başlıklar halinde açıklanmaya çalışılmıştır. Kaderle ilgili ayetlerde geçen kavramların tefsirlerine bakıldığında genel anlamda kula iradesini kullanması için tanınan bir alanın varlığı ortaya çıkmaktadır. Kadere işaret eden ayetlerde kula atfedilen bir irade özgürlüğünün tanındığı bir alan daima mevcut olmuştur.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024ZnS/g-C3N4 nano-heteroyapıların sentezi, karakterizasyonu ve fotokatalitik uygulamaları
Bilge Doğan
Bu çalışmada g-C3N4, ZnS nanopartikülleri ve ZnS/g-C3N4 nanokompoziti sentezlendi ve sentezlenen bu numuneler görünür ışık altında sulu çözeltideki rodamin B, diklofenak ve trimetoprim kirleticilerinin fotodegradasyonu için fotokatalizör olarak kullanıldı. g-C3N4, ZnS nanopartikülleri ve ZnS/g-C3N4 nanokompozitinin yapısal, morfolojik ve elektrokimyasal özellikleri XRD, FTIR, SEM-EDX, TEM, UV-DRS, PL, EIS ve BET teknikleri kullanılarak karakterize edildi. Saf ZnS ve g-C3N4 ile karşılaştırıldığında, ZnS/g-C3N4 nanokompoziti, fotojenlenmiş elektron iletiminin artması yoluyla arayüzünde fotojenlenmiş boşluk-elektron rekombinasyon oranının azalması nedeniyle rodamin B, diklofenak ve trimetoprim kirleticilerinin fotodegradasyonu için son derece yüksek fotokatalitik aktivite sergiledi. Ayrıca pH, katalizör dozajı ve farklı su kaynaklarının nanokompozitin fotokatalitik performansına etkisi detaylı olarak incelendi. Radikal temizleyici çalışmaları, süperoksit radikallerinin tüm kirleticilerin fotodegradasyonunda ana rol oynadığını, boşlukların ise ikincil türler olarak hareket ettiğini gösterdi. Deneylerden elde edilen verilere göre kirleticilerin fotodegradasyonu için makul bir mekanizma önerildi. Ayrıca kinetik çalışmalar, yalancı birinci dereceden kinetik modelin elde edilen deneysel sonuçlara iyi uyum sağladığını tespit etti ve bu model kullanılarak reaksiyon hız sabitleri hesaplandı. ZnS/g-C3N4 nanokompoziti, dört döngüden sonra rodamin B, diklofenak ve trimetoprim kirleticilerinin fotodegradasyonu için mükemmel yeniden kullanılabilirlik ve stabilite gösterdi.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Eskiçağ'da Aksu ve Melet Havzası
Harun Turak
Karadeniz Bölgesi, doğuda Gürcistan-Türkiye, batıda Sakarya Ovası, güneyde Kuzey Anadolu dağlarının güney sınırındaki dağların doruk noktası çizgisi ve kuzeyde Karadeniz yer almaktadır. Melet Irmağı Havzası, Tokat İlinin Reşadiye ilçesi ile Sivas ilinin Suşehri ve Koyulhisar ilçelerini; Ordu/Altınordu, Mesudiye, Gölköy, Gürgentepe, Ulubey ve Kabadüz ilçeleri; Aksu Irmağı Havzası ise Giresun/Merkez, Bulancak, Dereli, Yağlıdere, Keşap, Piraziz, Alucra ve Şebinkarahisar ilçeleri sınırlarını içine almaktadır. Bu iki havza, doğu ve batı uzantılı doğal yol güzergâhları olması ile de çevresindeki kültürler arasında geçit olma ve barınma ve beslenme yönünde uygunluğu ile insan topluluklarını ilgisini çekmiştir. Aksu ve Melet havzası Kalkolitik Çağ'dan itibaren başlayan yerleşim dokusu, bazen azalma göstermesine rağmen Hellenistik-Roma Dönemine kadar kesintisiz bir şekilde devam etmiştir. Antik kaynaklar ve iki havzada yapılan arkeolojik kazı ve yüzey araştırmaları ile birlikte önemli verilere ulaşılmıştır. Arkeolojik malzemeler bölge tarihi için önemli veriler sunmaktadır. Araştırmamız, -giriş bölümü hariç-beş bölümden oluşmaktadır. Eskiçağ'da Aksu ve Melet (Melanthios) Havzasında yapılan arkeolojik kazı, yüzey araştırmaları ve müze çalışmaları; yerleşim modelleri ve yerleşim coğrafyası, ortaya çıkan yapılar hakkında çok kapsamlı bilgilere ulaşmamızı sağlaması açısından önemlidir. Bu çalışmaların sonucunda Aksu ve Melet Havzası'ndaki yerleşim modellerini, kültürleri, sosyal ve ekonomik yapının özelliklerini ortaya koyabilmeyi amaçladık. Aksu ve Melet Havzası farklı bölgelerle arasındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit etmeye çalıştık. Anahtar Kelimeler: Giresun, Ordu, Melet, Aksu, Pontus, Doğu Karadeniz.
- Master ThesisAçık Erişim2024Delik açılmış soğuk şekillendirilmiş kare kutu profillerin eksenel ve eksantrik basınç yüklemesi altındaki davranışlarının deneysel ve sayısal olarak incelenmesi
Mehmet Emin Akcan
Bu çalışmada temel olarak eksantrik basınç yüklemesi altında eksantrik olarak delinmiş kare kutu profillerin davranışları incelenmiştir. Deneysel ve sayısal olarak incelenen numuneler, 100 mm x 100 mm karakteristik boyutlara ve 410 mm uzunluğa sahip soğuk şekillendirilmiş çelik kare kutu profillerden oluşmaktadır. Et kalınlıkları 2,00 ila 5,00 mm arasında değişen delikli çelik kolonların deney sonuçları, deliksiz numunelerin sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca, dijital görüntü korelasyon yöntemi kullanılarak tüm deney numunelerinin yerel burkulma oluşumu gözlemlenmiştir. Ek olarak, eksenel yüklemenin yanı sıra 25 ila 100 mm arasında değişen ve 25 mm'lik artışlarla farklı eksantrisite değerlerini dikkate alan sayısal bir parametrik çalışma da yürütülmüştür. Sonuçlar, eksantrik oval delikler oluşturulduğunda ve kolonlar eksantrik basınç yüküne maruz bırakıldığında, yük taşıma kapasitesinde yaklaşık %75-%78'e varan bir azalma meydana geldiğini göstermiştir. Sayısal analizler, çelik kutu profillerin hem nihai yük taşıma kapasitelerini hem de deformasyon şekillerini doğru bir şekilde belirlemeye olanak sağlamıştır. Sayısal analiz sonuçları ile deneysel sonuçlar arasındaki güçlü uyum, yük taşıma kapasitesi ve nihai hasar durumu açısından, delikli ve deliksiz elemanların hem eksenel hem de eksantrik basınç yükleri altındaki davranışlarını elde etmekte sayısal inceleme yönteminin güvenilirliğini ortaya koymuştur. Ayrıca, önerilen halka tipi delik kenarı rijitleştirici elemanlarının etkinliği, farklı rijitleştirici kalınlıkları dikkate alınarak sayısal olarak incelenmiştir.
- Master ThesisAçık Erişim2024Erzincan tulum peynirinin kurutulması ve bazı kalite parametrelerinin belirlenmesi
Bekir Batmaz
Bu çalışmada ülkemizde yöresel olarak üretilen peynirler arasında tanınırlığı en yüksek olan Erzincan tulum peynirine yeni bir kullanım alanı kazandırmak amaçlanmıştır. Bu amaçla, Erzincan tulum peyniri kabin tipi tepsili kurutucuda kurutularak granül haline getirilmiş ve üretilen peynir tozlarının fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik ve duyusal özellikleri araştırılmıştır. Kurutma işlemi, kabin tipi tepsili kurutucuda 3 farklı sıcaklıkta (40, 50, 60°C) son üründe nem içeriği yaklaşık %10 olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Kurutulmuş peynirler mikser yardımıyla granül haline getirilip; fizikokimyasal (kurumadde, yağ, protein, tuz, kül, pH, titrasyon asitliği, renk, su aktivitesi), mikrobiyolojik (toplam aerobik mezofilik bakteri, maya ve küf) ve duyusal özellikleri incelenmiş, elde edilen verilerin varyans analiz sonucuna göre istatistiksel analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda kurutulan örneklerin kontrole kıyasla, kuru madde, titrasyon asitliği, protein, tuz ve kül değerlerinin artarken, pH, yağ, ve su aktivitesi değerlerinin azaldığı tespit edilmiştir. Renk değerlerinden L ve a değerlerinde azalma, b, kroma ve esmerleşme indeksi (BI) değerlerinde artış olduğu belirlenmiştir. Kurutma işlemi sonrasında TAMB ve maya ve küf sayılarında azalma meydana geldiği görülmüştür. Duyusal analiz sonuçlarına göre en yüksek puanı 50°C'de kurutulan peynir tozlarının aldığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu yeni formun çorba, pizza, makarna, cips, sos ve yemeklerde baharat şeklinde kullanılmasına olanak sağlayacağı sonucuna varılmıştır.
- Master ThesisAçık Erişim2024Ömrünü tamamlamış araç lastiklerinden elde edilen karbon siyahının karakterizasyonu ve analitik uygulamaları
Kübra Köylü
Bu tez, ömrünü tamamlamış araç lastiklerinden geri dönüştürülen karbon siyahının kapsamlı bir karakterizasyonunu ve çeşitli analitik uygulamalardaki potansiyelini incelemeyi amaçlamaktadır. İlk olarak, karbon siyahının fiziksel ve kimyasal karakterizasyonu yüzey morfolojisi, partikül boyutu ve termal kararlılığı gibi özellikleri detaylı bir şekilde incelenerek belirlenmiştir. Ardından elde edilen karbon siyahının safsızlıklarından ayrılması için saflaştırma işlemi yapılmıştır. Bu amaçla, aseton ve hegzan ile yıkama işlemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen ürün kalan yağımsı safsızlıklarından ayrılması için sıcak sodyum hidroksit ile yıkanıp sabunlaştırılarak uzaklaştırıldı. Daha sonra ürün yıkama suyu nötralleşene kadar sıcak su ile yıkanmıştır. Ardından nitrik asit ile muamele edilmiş ve hidrazin ile indirgenerek kullanıma hazır hale getirilmiştir. Boya kirleticilerinin (metilen mavisi) atık sulardan ayrışma sürecinde adsorpsiyon yöntemi esas alınmış ve demir bazlı magnetik nanopartiküllerden en kullanışlı ve yaygın olan manyetit (Fe3O4) kullanılmıştır. Sentezlenen bu nanokompozit sulardan metilen mavisi giderimi için kullanılmış ve başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Bu bilgiler, geri dönüşüm süreçlerini geliştirmek ve endüstriyel uygulamalarda daha etkili bir şekilde kullanımını sağlamak için değerli bir temel oluşturacaktır.
- Doctoral ThesisAçık Erişim2024Ortaokul ses ve özellikleri ünitesinin öğretiminde artırılmış gerçeklik uygulamalarının etkisinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Zeliha Gül Türe
Bu araştırmanın amacı, "Ses ve Özellikleri" ünitesinde artırılmış gerçeklik teknolojisi kullanımının 6.sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, öğrenilen bilgilerin kalıcılığına, kavram yanılgılarına, fen öğrenmeye yönelik öz yeterlilik algılarına, teknolojik farkındalık düzeylerine ve sosyal becerilerine etkisini incelemektir. Karma yöntem araştırma desenlerinden biri olan sıralı açıklayıcı desene göre tasarlanan araştırmanın nicel boyutu yarı deneysel desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Marmara bölgesinin orta ölçekli bir ilin merkez ilçesinde yer alan iki devlet okulunda öğrenim gören 160 altıncı sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Nicel veriler "Akademik Başarı Testi", "Kavramsal Anlama Testi", "Fen Öğrenmeye Yönelik Öz yeterlilik Ölçeği", "Sosyal Beceri Ölçeği" ve "Teknolojik Farkındalık Ölçeği", nitel veriler ise araştırmacılar tarafından hazırlanan görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde tekrarlı ölçümler ANOVA, bağımlı ve bağımsız gruplar t-testi, betimsel analiz, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Artırılmış gerçeklik uygulamalarının 6.sınıf fen bilimleri dersinde öğrencilerin akademik başarılarını, kavramsal anlama düzeylerini, fen öğrenmeye yönelik öz yeterlilik ve teknolojik farkındalık düzeylerini geliştirme ve akademik başarıda kalıcılığı sağlama açısından MEB'in öngördüğü mevcut öğretim yönteminde daha etkili olduğu görülmüştür.