Yazarlar

  • MakaleYalnız künye2025
    Exploring Different Types of Academic Procrastination in Adolescents: A Latent Profile Analysis

    Ciminli, Alaattin

    Academic procrastination is a significant problem commonly observed among students, leading to negative outcomes such as academic failure and school dropout. This study aimed to explore the different latent profiles of academic procrastination behavior in adolescents and examine the criteria for belonging to these profiles in relation to sociodemographic factors (gender and grade level). The data were collected from a sample of 381 adolescents [214 (56.1%) female, 167 (43.9%) males] attending high schools in Turkey. The participants were aged between 14 and 18. The data collection instruments included the Personal Information Form, Academic Self-Efficacy Scale, Trait Hope Scale, Academic Procrastination Scale, Self-Esteem Scale, and Career Anxiety Scale. All participants and their parents were informed about the purpose of the study, and written consent forms were obtained. In the study, the Latent Profile Analysis (LPA) was employed to identify the latent profiles, and multiple regression analysis was used to examine the relationships between latent profiles and sociodemographic variables. The Latent Profile Analysis revealed three latent profiles: “non-procrastinators (NP),” “moderate procrastinators (MP),” and “apathetic procrastinators (AP).” The criteria for belonging to these three profiles were found to be statistically insignificant according to sociodemographic variables (gender and grade level). These profiles provide new perspectives on interventions aimed at reducing academic procrastination behavior. Exploring students’ unique behavior patterns through these profiles can offer opportunities to prevent negative outcomes such as course failure, absenteeism, and school dropout.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
  • MakaleAçık Erişim2025
    Mediating Role of Disaster Knowledge Level in the Effect of Nurses' Crisis Leadership on Responsibility Taking Behavior After the Türkiye–Syria Earthquake

    Agaoglu, Ferhat Onur; Bas, Murat; Tarsuslu, Sinan; Ekinci, Lokman Onur

    Aim: This study aims to examine the effect of nurses' crisis leadership on their responsibility-taking behaviors and determine whether the level of disaster-related knowledge mediates this relationship. Methods: This study was conducted using a cross-sectional, descriptive, and correlational design; statistical methods, including mediating variable analysis, were applied. The sample consisted of 563 nurses working in six Hatay province hospitals devastated by the earthquakes. Results: Crisis leadership was positively associated with nurses' taking responsibility behavior and disaster knowledge level. The level of disaster knowledge partially mediated the relationship between crisis leadership and taking responsibility. Conclusion: This study revealed that the effect of crisis leadership on nurses' responsibility-taking behavior was strengthened by their level of disaster knowledge. This finding suggests that education and information about disaster experiences play a critical role in increasing nurses' initiative-taking capacity. Implications for Nursing Practice and Policies: These results highlight the need to provide comprehensive training programs and information materials for nurses to demonstrate effective leadership under disaster conditions. In addition, increasing the knowledge of nurses in the field of disaster management supports the health system in becoming more resilient to crises through policy changes and guidelines being put into practice.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleYalnız künye2025
    The Relationship Between Natural Disaster Anxiety and Prenatal Attachment in Pregnant Women

    Kasımoğlu, Necla; Gürol, Ayşe

    Objective: – This study aimed to explore the relationship between disaster anxiety and prenatal attachment in pregnant women. Method: – A descriptive, cross-sectional design was used with 443 pregnant women recruited between April and August 2023. Data were collected using the Demographic Data Form, Disaster Anxiety Scale, and Prenatal Attachment Inventory. Statistical analysis was conducted using SPSS 29.0. Results: – The mean Disaster Anxiety Scale score was 11.87 ± 7.49, and the mean Prenatal Attachment Inventory score was 64.93 ± 9.16. Disaster anxiety increased with maternal age, extended family living, and higher numbers of pregnancies and children, while prenatal attachment decreased in these groups. No significant correlation was found between disaster anxiety and prenatal attachment. Conclusion: – The findings suggest that maternal age, family structure, and parity influence disaster anxiety and prenatal attachment levels. Healthcare providers should develop targeted interventions to reduce disaster anxiety and enhance prenatal attachment, particularly for high-risk groups such as older mothers or those with larger families.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2025
    The Mediating Role of Job Stress in the Effect of Perceived Injustice on Cynicism Among Nurses in Türkiye: A Cross-Sectional Study; [Türkiye’deki Hemşirelerin Algıladığı Adaletsizliğin Sinizme Etkisinde İş Stresinin Aracı Rolü: Kesitsel Bir Çalışma]

    Ağaoğlu, Ferhat Onur; Baş, Murat; Ekinci, Lokman Onur

    Objective: The aim of this study is to examine the effect of nurses' perceptions of organizational injustice on organizational cynicism and to investigate the mediating role of job stress. Understanding this relationship has crucial implications for improving workplace morale, reducing cynicism, enhancing employee well-being, and ultimately improving patient care quality. Methods: A descriptive, correlational, and cross-sectional study was conducted with 396 nurses working in a medium-sized public hospital in Eastern Anatolia, Turkey, between July and August 2023. Data were collected using demographic information forms and validated scales measuring perceived organizational injustice, organizational cynicism, and job stress. Results: Perceived organizational injustice significantly and positively impacts organizational cynicism (β = 0.181; p =.004) and job stress (β = 0.269; p = .000). Additionally, job stress significantly affects organizational cynicism (β = 0.186; p = .000) and mediates the relationship between perceived organizational injustice and organizational cynicism (β = 0.150, 95% CI [0.126, 0.482]). A significant interaction was also observed between perceived injustice and job stress (β = 0.197, 95% CI [0.094, 0.300]). Conclusion: Results suggest that job stress and perceived organizational injustice independently increase cynicism among nurses. High job stress amplifies cynical attitudes, highlighting the importance of organizational justice in managing job stress and cynicism. Addressing these issues can foster a healthier work environment and enhance both employee satisfaction and the quality of patient care.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
  • MakaleAçık Erişim2025
    Alpha-lipoic acid prevents doxorubicin-induced acute hepatorenal toxicity in rats by reducing oxidative and inflammatory stress to suppress autophagy

    Yeni, Yesim; Cicek, Betul; Hacimuftuoglu, Ahmet; Ozkaraca, Mustafa; Mokhtare, Behzad

    Doxorubicin (DOX) is a commonly used medicine in cancer therapy. This drug accumulation in healthy tissues causes harmful clinical outcomes. Strategies that reduce oxidative damage, including alpha-lipoic acid (ALA) treatment, have been proposed to diminish toxic effects on healthy cells by raising the therapeutical effect of DOX on cancer cells. In this study, the preventive effects of ALA, against DOX-induced hepatorenal harm in rats were researched biochemically, molecularly, histopathological, and immunohistochemical. The experiment was designed for 10 days and 4 groups of 8 rats were created. ALA was administered orally to rats at a dosage of 200 mg/kg for 10 days and DOX was administered intraperitoneally at an only dosage of 30 mg/kg on day 8. To define oxidative stress, SOD, GSH, MPO, MDA, GPx, and CAT levels were evaluated. Hepatorenal harm was detected both histopathologically and by serum creatinine, ALT, ALP, AST, and urea analyses To detect the effect of inflammation, NF-κB, IL-1β, TNF-α levels, were defined in the liver, and AQP-2 and NPHS1 levels in the kidney. In addition, APG5L, Beclin 1, and LC3B expressions were determined immunohistochemically. It was determined that DOX-induced oxidative harm reduced and hepatorenal function markers improved in ALA-applied groups. It was also determined that ALA pretreatment had a regulative effect on NF-κB, AQP-2, TNF-α, NPHS1, and IL-1β levels and prevented the rise in DOX-induced LC3B, Beclin 1, and APG5L expression. Histopathological analysis showed that it prevented hepatorenal harm. As a result, ALA demonstrated its protective potential against DOX-induced hepatorenal toxicity.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • DüzeltmeYalnız künye2024
    Publisher Correction: Accurate diagnosis of COVID-19 from lung CT images using transfer learning

    Tas, HG; Tas, MBH; Irgul, B; Aydin, S; Kuyrukluyildiz, U

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Self-Medication of Medical Students at Erzincan Binali Yıldırım University in Turkey: A Cross-Sectional Study

    Turan, S

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    The Effect of Anesthesia Method on Melatonin Level and Its Relationship With Postpartum Depression ın Cesarean Section Patients

    Nalbant, RA; Kuyrukluyildiz, U; Onk, D; Salcan, S; Kutluer Karaca, N; Çoban, TA; Unver, S; Eren, N

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Interobserver and intraobserver reliability of skull base angles measured on magnetic resonance images

    Kizilgoz, V; Aydin, S; Aydemir, H; Keles, P; Kantarci, M

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Sosyotelizmin Depresyon, Anksiyete, Benlik Saygısı ve Diğer Ruhsal Değişkenler ile İlişkisi

    Karsli, Feyza; Begüm, Açık Yavuz

    Amaç: Bu çalışmanın amacı sosyotelizm (phubbing), kişilerin duygu durumları, benlik saygısı, yaşam doyumu ve ruhsal bozukluk belirtilerinin düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Yöntem: Çalışmanın evrenini 18 yaş üzeri ve akıllı telefon kullanan kişiler oluşturmaktadır. Çalışmaya toplam 134 kişi katılmıştır. Veri toplama süreci hem yüzyüze hem de çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları ‘’Genel Sosyotelist Olma Ölçeği’’, ‘’Pozitif ve Negatif Duygudurum Ölçeği’’, ‘’ Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği’’ ve demografik bilgilerin ve katılımcıların kendileri ve yaşamlarından memnun olma düzeylerinin değerlendiren soruların yer aldığı ‘’Kişisel Bilgi Formu’’ dur. Bulgular: Depresif belirtilerin puan ortalaması 5.84, anksiyete belirtilerinin puan ortalaması 4.60, stres belirtilerinin puan ortalaması 8.01, negatif duygu durum puan ortalaması 23.01, pozitif duygu durum puan ortalaması 34.25 ve sosyotelizm puan ortalaması 44.98 olarak belirlenmiştir. Sosyotelizm ile depresyon, anksiyete ve stres belirtilerinin düzeyi ve negatif duygu durum puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Buna ek olarak yordayıcı modele göre sosyotelizm puanları, negatif duygu durum puanlarına ilişkin varyansın %4’ünü, anksiyete belirtilerinin puanlarına ilişkin varyansın %5’ini, depresif belirtilerin puanlarına ilişkin varyansın %7’sini ve stres belirtilerinin puanlarına ilişkin varyansın %12’sini açıklamaktadır. Sonuç: Sosyotelizmin, depresyon, anksiyete, stres ve negatif duygu durum ile ters yönde ilişkili olduğu ve tüm bu ruh sağlığı belirleyicilerinin açıklanmasında bir paya sahip olduğu belirlenmiştir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    A Model for Explaining Digital Addiction in Adolescents: The Role of Self-Perception, Social-Emotional Learning, Adolescent-Parent Relationship and Peer Relationships

    Ağırkan, Murat; Erez, Semih

    Objective: This study was aimed at examining the levels of digital addiction in adolescents with a regression model created with self-perception, adolescent-parent relationships, peer relationships, and social-emotional learning (SEL) skills. Method: The participants consisted of 504 high school students. The data were obtained through the Personal Information Form, the Digital Addiction Scale, the Adolescent-Parent Relationships Scale, the Friendship Quality Scale, the Self-Perception Scale, and the Social and Emotional Learning Scale. Results: Self-perception, adolescent-parent relationship, and SEL skills were significant predictors of adolescents' digital addiction levels, while the peer relationships was not. Additionally, the regression model explains approximately 27% of the total variance of digital addiction in adolescents. Conclusion: The ability of digital platforms to compensate for negative self-perception during adolescence, coupled with inadequate SEL skills, may hinder adolescents from forming satisfying real relationships with themselves and their environment, ultimately increasing their levels of digital addiction. In families without satisfying relationships with parents where there is no positive, warm, supportive, and safe climate, this may cause digital addiction in adolescents.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Fermente İçecek ve Soslarda Alkol Varlığına İlişkin Bilinç Düzeyi

    Sormaz, Ümit; Varol, Emre; Kara, Hasan Hüseyin

    Yerleşik hayata geçişiyle birlikte fermente gıdalar insanoğlunun vaz geçemediği ürünler haline gelmiştir. Fermente ürünler kimi zaman turşu, sucuk, zeytin gibi katı, kimi zaman boza, hardaliye, kefir gibi geleneksel bir içecek halinde, kimi zaman da soya, oyster, fish sos gibi lezzetlendirici olarak karşımıza çıkmaktadır. Fermente sos ve içecekler incelendiğinde fermentasyon sürecinde bir miktar alkol oluşabileceği bilinmektedir. Alkol tüketimi hususunda bazı inanç ve yaşam şekillerinde sıkı bir şekilde imtina edilmektedir. Dolayısıyla fermente sos ve içeceklerde oluşabilecek alkol miktarı hakkında alkol hassasiyeti olan tüketicilerin bu ürünler hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir. Çalışmaya 252 kadın 165 erkek toplam 417 kişi katılım sağlamıştır. Katılımcıların %68,1’i alkol kullanmadığını belirtmiştir. Ancak alkol kullanmayan katılımcıların kefir, boza, şalgam suyu, soya sos vb. alkol içerebilen fermente ürünleri tükettikleri de tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada tüketicilerin fermente ürünleri sırasıyla lezzet, sağlık ve keyif için tükettikleri de görülmüştür. Katılımcılar arasında popüler olarak tüketilen fermente içecekler sırasıyla ayran, sirke ve şalgam suyu olurken en çok tüketilen soslarda ise soya sos, fish sos ve oyster sos olmuştur.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    İş stresi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide iş tatmini ve işte var olamamanın aracı rolü: aile sağlığı merkezlerinde bir uygulama

    Sarigul, Seval Selvi

    Bu çalışmada iş stresi ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki ile bu ilişkide işte var olamamanın ve iş tatmininin aracılık etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Erzincan ili aile sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiş ve 68 hekim, 34 hemşire, 37 ebe ve 24 diğer sağlık çalışanları (laborant, acil tıp teknisyeni gibi) olmak üzere toplamda 163 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Veriler PROCESS Macro 4.1 eklentili SPSS 25.0 programı ve SPSS 24.0 AMOS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Aracılık analizi, %95 güven aralığında Bootstrap yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda iş stresinin işten ayrılma niyeti ve işte var olamama değişkenleri üzerinde pozitif yönde, iş tatmini değişkeni üzerinde ise negatif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte işte var olamamanın işten ayrılma niyeti üzerinde pozitif yönde, iş tatmininin işten ayrılma niyeti üzerinde ise negatif yönde anlamlı etkilerinin olduğu saptanmıştır. Son olarak iş stresi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide işte var olamama ve iş tatmininin aracılık etkilerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
  • Derleme MakaleAçık Erişim2024
    Tıbbi Cihaza Bağlı Basınç Yarası Gelişme Riski

    Coban, Gülay İpek; Aydin Kahraman, Handan

    Son yıllarda, tıbbi cihazlara bağlı basınç yarası gelişimi hem hastalar hem de sağlık profesyonelleri için önemli bir yük oluşturmaya devam etmektedir. Tıbbi cihazlar, yeni doğanlardan yaşlılara kadar her yaştan hastada meydana gelebilen basınç yarasına neden olabilmektedir. Deri, mukoza ve bu yapıların altındaki yumuşak dokularla etkileşime giren tıbbi cihazlar, oluşturdukları basınç nedeniyle önemli hasarlara yol açmaktadır. Sağlık bakım hizmeti verenler; hastanede yatarak tedavi gören hasta bireylerin basınç yarasının tespiti, önlenmesi, riskinin değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi konusunda önemli roller üstlenirler. Tıbbi cihaza bağlı basınç yarası, hasta bireyin tedavisinin neden olduğu istenmeyen bir durumdur. Buradan anlaşıldığı üzere tıbbi cihaz kaynaklı oluşan basınç yarası aynı zamanda bir sağlık hizmeti komplikasyonu olarak değerlendirilebilir. Tıbbi cihaza bağlı basınç yarasının oluşmaması için iyi bir risk değerlendirmesinin yapılması oldukça önemlidir. Hastanın bakımından ve sürekli takibinden sorumlu hemşireler uzun süreli tıbbi cihaz uygulanan hastaların basınç yarası riskini ölçebilmeli, tıbbi cihazın yaptığı basınca yönelik bütüncül bir yaklaşım sergileyerek değerlendirebilmelidir. Bu derleme tıbbi cihaza bağlı basınç yarası gelişimine neden olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesi ve önlenmesi ile ilgili yeterli çalışma olmamasından aynı zamanda tıbbi cihaza bağlı basınç yarası gelişen hastaların bakımında kapsamlı analiz yapabilmeyi sağlayacağı düşüncesiyle yola çıkılarak konuya dikkat çekmek amacıyla hazırlanmıştır.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Postpartum Dönemde Büyükanne Desteğinin Emzirme Öz Yeterlilik Düzeyine Etkisi: Kesitsel Bir Araştırma

    Köse, Semra; Ayran, Gülsün

    Amaç: Postpartum dönemde büyükanne desteğinin emzirme öz yeterlilik üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma, doğum sonrası 0-42 günlük bebeği olan 213 anne ile Ocak- Nisan 2022 tarihleri arasında Türkiye’nin doğusundaki bir ilin araştırma hastanesinin Pediatri Polikliniği’nde yürütülmüştür. Veriler anket formu ve Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği-Kısa Formu (EÖYÖ-KF) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzde, ortalama, T- testi, Mann Whitney U Testi ve Spearman Korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Büyükannelerin lohusalıkta yanında kalma süresinin ortalama 10.27±11.20 gün olduğu, %71.8’inin lohusalık sürecinde destek aldığı bulunmuştur. Büyükannelerin lohusalıkta %61’inin anne sütü dışında besin önerdiği, besin önerisinde bulunanların %43.4’ünün mama önerdiği, %74.4’ünün önerilen besinleri bebeğine verdiği tespit edilmiştir. Annelerin büyükanne desteği alma durumlarına göre emzirme öz-yeterlilik düzeyleri ve lohusalıkta kalma süreleri arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Annelerin bebeklerini Sadece Anne Sütü (SAS) ile besleme süresi ile Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği- Kısa Formu (EÖYÖ-KF) toplam puanı arasında ve büyükannelerin lohusalıkta yanında kalma süresi arasında pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Lohusalık döneminde büyükannelerin lohusalıkta yanında kalma süresi arttıkça annelerin bebeklerini Sadece Anne Sütü ile besleme sürelerinin ve emzirme öz yeterlilik düzeylerinin arttığı bulunmuştur.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Temporomandibular Eklem Artrosentezinde Eklem Basıncı Yaşamsal Bulguları Değiştirir mi?

    Diyarbakır, Samih; Kaya, Murat; Çelik, Fatih; Çelik, Elif

    Amaç: Bu çalışmanın amacı, iki farklı temporomandibular eklem (TME) artrosentez tekniği uygulanan hastaların ortalama arter basıncı ve kalp hızı gibi yaşamsal bulgularını karşılaştırmaktır. Yöntemler: Otuz hastaya; çift iğne girişli artrosentez veya tek iğne girişli artrosentez yöntemleri ile TME artrosentezi uygulandı. Kalp hızı ve arteriyel basınç ölçümleri işlemin altı farklı aşamasında kaydedilerek bu değerler iki teknik arasında karşılaştırılmıştır. Sonuçlar: Ortalama kan basıncı ve nabız; anestezi ve iğne girişi sırasında en yüksekti (P<0.05). Kalp hızı ve ortalama arter basıncı skorları tek iğne girişli artrosentez yapılan hasta grubunda istatistiksel olarak daha yüksekti. Tek iğne girişi ile artrosentez yapılan hastalarda kan basıncı ve kalp hızı artabileceğinden daha dikkatli olmak gerekir

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    OUAS’lı Hastalarda Dil Boyutlarının Lateral Kafa Grafisi ile İncelenmesi

    Diyarbakır, Samih; Ünver, Edhem; Çelik, Fatih; Çelik, Elif

    Amaç: Bu makalede, lateral sefalometrik radyografi kullanarak hastalarda dil boyutlarını inceleyerek, dil boyutlarındaki farklılıkların Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromuna (OUAS) potansiyel etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu çalışmaya 34 kadın 46 erkekten oluşan 80 hasta dahil edildi. Bu hastalardan OUAS’ı olan 48’i hasta grubunu, 32’ si ise apne hipopne indeksi (AHİ)<5 olan kontrol grubunu oluşturmaktaydı. Hastalara ait lateral sefalometrik radyografilerde dil boyutları ölçüldü ve gruplar arasında bu değerler karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda obstrüktif uyku apnesi (OUA) hastalarında dil boyunda ve dil alanında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir (p <0.05). Fakat dil kalınlığındaki artış anlamlı derecede değildir. Sonuç: Çalışmamız, OUA hastalarının genellikle daha büyük bir dile sahip olduğunu göstermektedir. Daha büyük bir dil, uyku sırasında hava yolunun tıkanmasına katkıda bulunabilir, bu da OUAS şiddetinin artmasına yol açabilir. Bu bilgi, klinisyenlere OUA hastaları için tedavi stratejilerini uyarlamada yardımcı olabilir ve tedavi sonuçlarını potansiyel olarak iyileştirebilir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    The Combined Effect of Vulpinic Acid and Doxorubicin in Breast Cancer MCF-7 Cells

    Altay, Ahmet; Yeniçeri, Esma Kübra Kağan

    Breast cancer is a major global health problem that imposes a significant social and economic burden on individuals and societies. Chemotherapy, a common treatment approach, often leads to resistance and unwanted side effects, especially in the advanced stages of the disease. This has led to a search for more effective and less toxic anticancer agents. Lichens, which are associations of fungi and algae, are gaining attention for their potential in cancer therapy. Lichens are rich sources of secondary metabolites with diverse biological effects, including anti-tumor properties. In this study, we summarise the combined effects of vulpinic acid (VA), a lichen acid, with doxorubicin, a chemotherapeutic drug, on breast cancer MCF-7 cells. The results of the XTT assay and subsequent Compsyn analysis showed that VA and doxorubicin (Dox), a chemotherapeutic drug, alone exhibited potent anti-proliferative effects in a dose- and time-dependent manner, and interestingly, when used in combination, they produced an antagonistic effect in the same cancer line. These results provide the first example of a study to show what effect the combination of VA and Dox will have on other breast cancer cell lines.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Schiff Baz Bileşikleri olarak yeni benzotiyofen-3-karboksaldehid hidrazon türevleri: Potansiyel kolinesteraz (AChE-BuChE) ve karbonik anhidraz (CAI-CAII) inhibitörleri olarak in vitro ve in silico değerlendirmesi

    Gürsoy, Şule; Sirinzade, Hanif; Dilek, Esra; Çaka, Zeynep; Faydalı, Nagihan

    Bu çalışmada, birçok sitozolik enzimin inhibisyonunu değerlendirdi ve Alzheimer, Parkinson ve Glokom gibi çeşitli ilişkili hastalıkları aydınlatılması ve potansiyel olarak tedavi edilmesi amaçlanmıştır. Amacımız, tek bir molekülde birden fazla etkiyi birleştirerek ilaç yan etkilerini en aza indirmektir. Bunun için, iki yeni benzotiyofen Schiff bazının kolinesterazlar (AChE ve BuChE) ile insan karbonik anhidraz izoformları (CAI ve CAII) üzerindeki in vitro etkileri araştırılmıştır. Bu iki bileşiğin enzimler üzerindeki inhibisyon mekanizmasını aydınlatmak için moleküler modelleme çalışmaları da yürütülmüştür. Daha sonra, her iki bileşiği (1a ve 1b) söz konusu enzimler üzerinde in vitro olarak test edildi. Ayrıca, in vitro sonuçlarımızı in silico çalışmalardan elde edilen verilerle desteklendi. Bulgular, benzotiyofen türevlerinin bu enzimleri önemli ölçüde inhibe ettiğini göstermektedir. Bileşik 1b, AZA kontrol bileşiğine kıyasla CAI ve CAII üzerinde daha güçlü bir inhibisyon etkisi sergiledi. Ayrıca, her iki bileşiğin de kolinesterazlar (AChE ve BuChE) üzerinde kontrol bileşiği takrin'e kıyasla daha güçlü inhibisyon etkileri gösterdiği belirlenmiştir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Hemşirelerin Robot Kullanımına Dair Öz Yeterliği: Robot Kaygısı ve Otomasyon Seviyesi Tercihleri İlişkisinde Aracılık Etkisi

    Erebak, Serkan; Kasımoğlu, Necla

    Amaç: Sağlık kuruluşlarında her geçen yıl robotik teknolojilerin kullanımı gittikçe artmaktadır. Bu süreçte kuruluşlar çeşitli problemlerle karşılaşabilirler. Sağlık kuruluşları, çalışanlarının robot teknolojilerine uyum sağlama yetkinliklerini geliştirerek bu konuda karşılaşabilecekleri olası problemlere dair önlem alabilirler. Bu çalışmada, hemşirelerin robot kaygısının tercih ettikleri otomasyon seviyesi üzerindeki etkisine ve ayrıca robot kullanımı öz yeterliğinin bu iki değişken arasındaki rolüne odaklanılmıştır. Yöntem: Bir üniversite hastanesinde çalışan 281 hemşire kendilerine verilen anketleri yanıtlamıştır. Bu anketler arasında Robot Kaygısı Ölçeği, Sağlık Hizmetinde Robot Kullanımı Öz-Yeterliği (RUSH) ve Otomasyon Düzeyi Tercihi (PAL) ölçekleri yer almıştır. Veri analizinde, korelasyon analizi için Pearson momentler çarpımı, aracılık analizi içinse PROCESS macro kullanılmıştır. Bulgular: Analiz hem robot kaygısı hem de alt boyutları bağlamında ana hipotezin desteklendiğini göstermiştir. Robot kullanımı öz-yeterliği, robot kaygısı ile otomasyon düzeylerinin tercihi arasında tam aracılık etkisi göstermiştir. Sonuç: Etkili hemşire-robot iş birliğinin sağlanabilmesi için çalışan seçimi ve mevcut çalışanların eğitimleri s ırasında robot kullanım öz yeterliklerinin belirlenmesi bu teknolojinin benimsenme sürecini kolaylaştırabilir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam