Lisansüstü Tezler
Koleksiyondaki öğeler
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kuvvet ve enerji ünitesinin modelle öğretiminin akademik başarı, motivasyon, öz düzenleme becerilerine etkisi
Yasemin Saraç
Bu çalışmanın amacı, ortaokul yedinci sınıf "Kuvvet ve Enerji Ünitesinin" konusunun öğretiminde model etkinlikleri kullanılmasının öğrencilerin akademik başarı, fen öğrenme motivasyonları ve öz-düzenleme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmış olup, "ön test-son test kontrol gruplu" deneme modeline göre gerçekleştirildi. 40 öğrenci ile yürütülen çalışmada akademik başarı için nicel veriler; bilgi, kavrama, uygulama basamaklarını içeren 30 sorudan oluşma "Kuvvet ve Enerji Başarı Testi" ile elde edildi. Modelle öğretimin deney grubu üzerine motivasyon etkisini 23 maddeden oluşan "Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği" ve öz-düzenleme becerilerine etkisini ise 16 maddeden oluşan "Algılanan Öz-Düzenleme Ölçeği" uygulanarak elde edildi. Nitel veriler için gözlem tekniği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanarak gerekli veriler toplandı. Uygulama sürecinde kontrol grubu öğrencileri beş hafta boyunca Milli Eğitim Bakanlığı Fen Bilimleri Öğretimi Programının öngördüğü yöntemler ile dersler işlenirken, deney grubu öğrencilerine beş hafta boyunca modele dayalı fen öğretimi kullanılarak dersler işlendi. Deney grubuna dersler işlenirken; ölçek modeller, pedagojik modeller, analojik modeller, simgesel-sembolik modeller, haritalar-diyagramlar-tablolar, kavram süreç modelleri… vb. model türleri kullanıldı. Yapılan çalışmada model destekli öğretimin deney grubu öğrencilerin akademik başarılarını, fen öğrenme motivasyonlarını ve öz-düzenlemelerini olumlu olarak anlamlı derecede etkilediği tespit edildi. Çalışma sonuçlarının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Zaloğlu Rüstem hikâyesi üzerinde karşılaştırmalı bir inceleme
Merve Nur Sezgin
Şehname, Türk edebiyatının beslendiği önemli kaynaklar arasında yer alır. Dünya klasikleri arasında muazzam bir yer edinmiş olan Şehnâme bir kahramanlık destanı olarak anılmaktadır. Eserde, İran krallığının kuruluş döneminden Sasani hanedanlığının sona ermesine kadar olan dönem işlenir. Keyümers'ten başlayıp III. Yezdcird'e kadar olan elli hükümdarın hayatları ve savaşları anlatılır. Epik bir anlatıma sahiptir. Dahhâk, Gâve, Feridun, Efrâsiyâb, Keykâvus, Keyhüsrev, İsfendiyar, Zâloğlu Rüstem gibi isimlere yer verilen eser bir kültür hazinesi niteliğindedir. Zâloğlu Rüstem, İran ve Türk edebiyatı için önemli yere sahip olan Fars millî kahramanlarındandır. Hayatı efsanelere konu olan, kahramanlık anlatılarında yer alan Zâloğlu Rüstem'e ait olan hikâyenin müstakil örneği, Fransa Millî Kütüphanesi, Yazma Eserler bölümünden temin edilmiştir. Bu yazma eser tarafımızca Latin asıllı Türk harflerine aktarılmıştır. Eserin Türkçe varyantları tespit edilip nüsha ile benzer ve farklı motifler ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda Stith Thompson'un Halk Edebiyatı Motif İndeksi'nden faydalanılarak karşılaştırmalı yöntem kullanılmıştır. Türk Halk Edebiyatı'nda olağanüstü özelliklere sahip olmasıyla bilinen Zâloğlu Rüstem epizodu ile ilgili herhangi bir müstakil çalışma yapılmaması bizi bu konuda çalışmaya yönlendirmiştir. Çalışma giriş, iki ana bölüm, sözlük, kaynakça ve dizinden oluşmaktadır. Giriş kısmında destan kavramına, Firdevsî'nin hayatına, Şehnâme'nin kaynaklarına, çevirilerine, Şehnâme ve Türk edebiyatında Rüstem'in yerine değinilmiştir. Birinci bölümde yazma eserdeki hikâye ile aynı konuyu işleyen hikâye varyantları tanıtılarak hikâyelerin özetlerine yer verilmiştir. Ayrıca incelemeye tabi tutulan varyantların motif sıraları verilerek motiflerin Motif İndex Of Folk Literature'deki yerleri gösterilmiştir. İkinci bölümde Fransa Millî Kütüphanesi'nden temin ettiğimiz yazma esere ve tespit ettiğimiz Bekir Eşrefligil anlatması olan sözlü varyanta yer verilmiştir. Çalışma sonuç, sözlük, kaynakça ve dizin ile tamamlanmıştır. Son kısımda eserin tıpkı basımına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Şehnâme, Zâloğlu Rüstem, Motif, Destan
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Pandemi döneminde İngilizce öğretmenlerinin uzaktan eğitimde yaşadığı sorunlar ve karma öğrenme yoluyla çözüm önerileri
Şeyma Bilyay
Salgınlar, her yüz yılda bir tüm dünyayı etkisi altına almakta ve insan hayatını olumsuz etkilemektedir Covid-19 salgından olumsuz etkilenen önemli alanlardan biri eğitimdir. Bu süreçte bir yandan çalışmak zorunda olan bir yandan da öğrencilere bir şeyler aktarma sorumluluğu olan öğretmenler uzaktan eğitim sürecinde birtakım problemlerle karşı karşıya gelmişlerdir. Her branştan öğretmenin birtakım sıkıntılar yaşadığı söylenebilmekle birlikte özellikle İngilizce öğretmenlerinin yaşadıkları zorluklar göz ardı edilmemelidir. Bu çalışmada ise İngilizce öğretmenlerinin Covid-19 salgını sürecinde uzaktan eğitime geçilmesi sebebiyle yaşadıkları zorluklar araştırılmış ve bu zorluklar neticesinde öğretmenlerin yaşadığı sorunlar tespit edilmiştir. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilim deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 27 İngilizce öğretmeni ile mülakat yapılarak veriler elde edilmiştir. Veri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme tekniğini kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Analizler yapılırken mülakat tekniği seçilmiştir. Yapılan analizler sonucunda da öğretmenlerin bu süreçte en büyük sorunlarının altyapı yetersizliği ve internet sıkıntısı olduğu tespit edilmiştir. Katılımcılar, dinleme ve yazma becerilerine odaklanan çalışmaların uzaktan eğitimde konuşma ve okuma becelerine odaklanan etkinliklerin yüz yüze yapılması gibi önerilerde bulunmuşlardır.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Toplumsal cinsiyet eşitliği idealinde Müslüman kadın olmak: İslâmî feminist kadınların dinî geleneğe yabancılaşma sorunu
Hacer Ayaz
Bu tez, günümüz dünyasında özellikle feminist diskur tarafından toplumsal adaletin vaz geçilmez unsuru olarak kabul edilen toplumsal cinsiyet eşitliğini benimsemiş Müslüman kadınların dinî geleneğin sahip olduğu 'kadın karşıtı' içerik karşısında, dinî aidiyeti ve geleneği ile kurduğu ilişki biçimlerine odaklanmaktadır. İslâmî feminizmi doğrudan benimsemiş kadınlar olarak "İslâmî feminist" kadınların ve bunun yanında feminist bir kimlik taşımamakla beraber feminist jargonun sunduğu çeşitli fikirleri benimsemiş muhafazakâr kadınların, dinî geleneğin ana aktörleri Kur'an ayetleri ve hadis metinlerinin kadına dair problematik hale getirilen bölümlerini anlamlandırma biçimleri, çalışma içerisinde, sahip oldukları feminist bilinç ekseninde ele alınmıştır. Kur'an ve hadis metinlerinin İslâmî feminist kadınlar ve feminist jargona sahip muhafazakâr kadınlar tarafından ele alınış ve yorumlanışında toplumsal cinsiyet eşitliği idealinin oynadığı analitik rol açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda feminist bilincin Müslüman kadınlar nezdinde özellikle hadis metinlerinin kadına dair ortaya koyduğu sınırların, betimlemelerin ve yargıların geçersizliğine neden olarak, dinî gelenek ve Müslüman kadın arasında nasıl bir mesafeye ve yabancılaşmaya zemin hazırladığı çalışmanın temel güzergahlarından biri olmuştur. Anahtar Kelimeler: İslâmî feminizm, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Dinî Gelenek, Hadis, Yabancılaşma.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Cumhuriyet Halk Partisi'nin parti programları ve seçim bildirgelerinde Avrupa ve Avrupa Birliği'ne yönelik yaklaşımı
Duygu Bibar
Avrupa Birliği'ne tam üyeliği Atatürk'ün "çağdaş uygarlık hedefine" ulaşmak olarak gören ve Avrupa Ekonomik Topluluğu ile gerçekleştirilen Ortaklık Antlaşması'nı da imzalayan CHP, AB ile ortak üyelik ilişkisinin kurulmasından günümüze Avrupa Birliği'yle bütünleşme sürecinde tüm gelişmelere tanıklık etmiş bir siyasal aktör olarak Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik hedefini samimiyetle savunmuştur. AB'ye katılım müzakereleri kapsamında çıkarılması gereken AB'ye uyum yasalarına ve reformlara tam destek vererek, AB kurumlarında lobi ve Brüksel'de temsilcilik oluşturarak Türkiye'nin AB'ye tam üyeliği çabalarına eşsiz katkılarda bulunmaktadır. Bu kapsamda, çalışmanın temel amacı modern Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) Avrupa Birliği'ne yönelik yaklaşımlarını seçim bildirgeleri ve parti programları ışığında inceleyerek ortaya koymaktır. Bunun yanı sıra bu tez çalışmasının bir diğer amacı ise Cumhuriyet Halk Partisi'nin Türkiye'nin Avrupa ile bütünleşme çabalarına vermiş olduğu güçlü desteğe parti programlarında ne derece yer verdiğini ortaya koymak ve bunun yanı sıra seçim bildirgeleriyle halka bunu ne derece yansıtabilmiş olmasını incelemektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20225, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin on kök değere göre incelenmesi
Duygu Yarbel
Bu araştırmada, 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerdeki on kök değeri tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmada Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanan ve 2018 yılından itibaren beş yıl süre ile okullarda okutulmaya devam edilen 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları çalışma materyali olarak seçilmiştir. Ders kitaplarındaki toplam 196 metin MEB tarafından belirlenmiş olan on kök değere nasıl ve ne şekilde yer verildiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada veriler nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçlara göre on kök değer 5. sınıf Türkçe ders kitabında 45 metinde toplamda 56, 6. sınıf Türkçe ders kitabında 45 metinde toplamda 55, 7. sınıf Türkçe ders kitabında 48 metinde toplamda 65 ve 8. sınıf Türkçe ders kitabında ise 58 metinde toplamda 69 defa yer almıştır. Metin türlerine göre elde edilen sonuçlara göre ise; Türkçe ders kitaplarında en fazla hikâye (48) ve şiir (49) türlerinde metinler bulunmaktadır. Bu metinlerde en çok sevgi (57) ve vatanseverlik (43) değerleri yer almıştır. Farklı metin türlerine de ders kitaplarında yer verilmiş ve on kök değere bu metin türlerinde de rastlanmıştır. Bilgilendirici metin türleri bütün kitaplarda on kök değerin en az (8) yer verildiği metin türü olmuştur. Genel olarak Türkçe ders kitaplarında sevgi (57), vatanseverlik (43) ve saygı (31) değerlerine sıkça yer verilirken, dürüstlük (13) ve adalet (7) değerlerinin çok az yer aldığı sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20228. sınıf öğrencilerinin öyküleyici türde yazdıkları metinlere televizyon programlarının etkisi
Mehmet Kurtlucan
Program türlerinin çeşitliliği ve kanal sayısının artması, hemen her evde bulunabilmesi televizyonun yıllardır devam eden güçlü etkisini günümüzde de koruyabilmesini sağlamıştır. Bazen büyükleri ile beraber bazen de tek başlarına televizyon karşısında olan çocuklar ve gençler de televizyonun etki alanında yer alabilmektedirler. Bu çalışma, televizyon programlarının öğrencilerdeki etkilerini öğrencilerin kendi yazdıkları, serbest konulu, öyküleyici türdeki metinler aracılığı ile ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, durum çalışması deseni kullanılarak yapılmıştır. Çalışma grubu, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile seçilmiştir. 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 8. sınıfta okuyan 3 farklı sınıftan 72 öğrenci ile iki farklı zamanda serbest konulu yazma çalışması yapılmış, sonrasında ise öğrenciler ile bireysel görüşme yapılmıştır. Öğrenci yazıları, görüşmelerden elde edilen veriler ile beraber betimsel analiz ve içerik analizi ile incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda bazı öğrenci yazılarında dizi, film, çizgi film, haber, belgesel ve spor programlarının etkilerinin olduğu görülmüştür. Yazılardaki başlık, karakter, yer-mekân, olay unsurlarının televizyon programlarından alındığı; dizi, film ve çizgi film gibi olaya dayalı programların etkilerinin daha belirgin olduğu sonuçlarına da ulaşılmıştır. Televizyon programlarından etkilenilerek yazılmış öğrenci yazılarındaki olaylara bakılarak televizyonun öğrenciler üzerinde olumlu ve olumsuz etkilerinin olabileceği, televizyon programlarının diğer bazı dersler ve Türkçe derslerinde bir öğretim aracı olarak kullanılabileceği tespitleri yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bu sonuçlar ile birlikte bazı önerilerde bulunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ağızdan ağıza iletişim ve satın alma tarzları arasındaki ilişkide sosyal medyanın aracılık etkisi
Büşra Albez
Günümüzdeki teknolojik yenilikler tüketicilerin ihtiyaçlarını karşılama ve deneyimlerini paylaşma yollarında değişiklikler meydana getirmiştir. Özellikle pandemi dönemi ile birlikte alışverişler, sosyal hayat ve iletişim online kanalda daha da yaygınlaşmıştır. Bu çalışma ağızdan ağıza iletişimin bireylerin satın alma tarzları üzerindeki etkisinin ve bu etkileşimde sosyal medyanın aracı rolünün araştırılmasını hedeflemektedir. Araştırmanın ana kütlesini 18-65 yaş aralığındaki tüketiciler oluşturmaktadır. Anketlerin eksik ve hatalı cevapları elendikten sonra 391 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. SPSS 21 ve AMOS 24 istatistiki paket programları aracılığıyla yapılan analizler sonucunda ağızdan ağıza iletişim ve satın alma tarzları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu ve bu ilişkide sosyal medyanın kısmi aracılık etkisi bulunduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Uzaktan eğitim sürecinde sosyal bilgiler öğretmenlerinin stresle başa çıkma yöntemleri
Tuba Duman
Bu çalışmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin uzaktan eğitim sürecinde stresle başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada yöntem olarak nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin, aynı çalışma içerisinde birlikte kullanıldığı karma yöntem desenlerinden biri olan açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Erzincan il ve ilçelerinde görev yapmakta olan 93 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel aşamasında, uzaktan eğitim sürecinde, sosyal bilgiler öğretmenlerinin stresle başa çıkma durumlarının incelenmesi amacıyla, katılımcılara "Stresle Başa Çıkma Ölçeği" (Moos, 1993) anketi ve "Kişisel Bilgi formu"; nitel aşamasında ise konuyu derinlemesine inceleyebilmek amacıyla görüşmecinin hazırladığı 8 sorudan oluşan "Yarı Yapılandırılmış Görüme Formu" kullanılmış olup 15 öğretmene uygulanmıştır. Farklılıkların ortaya çıkarılmasında, parametrik (ilişkisiz örneklemler t-testi, tek yönlü varyant analizi-ANOVA) testler üzerinden 0,05 anlamlılık değeri dikkate alınarak analizler yapılmıştır. Analizler sonucunda, araştırılan alt problemlerde anlamlı farklılıkların ortaya çıkmadığı bulunmuştur. Nitel veriler kısmında "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" elde edilen veriler kayda alınmış, yazıya aktarılmış, elde edilen veriler düzenlenip kodlanmış, kategoriler oluşturularak tabloya aktarılmış ve yorum olarak sunulmuştur. Görüşme soruları sonuçlarına göre ise, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin uzaktan eğitimde yaşadığı problemlerin daha çok öğrencilerin bilgisayar, tablet vs. eksikliği ve ilçelerde internet alt yapısının olmaması veya yetersiz kalması konusunda problem yaşadıkları tespit edilmiştir. Uzaktan eğitim sürecinde çoğu öğretmen stresle baş etme yöntemi olarak daha çok bireysel ve zihinsel birtakım önlemler kullandıkları ve örgütsel olarak bir yardım almadıkları, süreci kendi çabalarıyla yönettikleri görülmüştür. Yine öğretmenlerin derslerde öğrencilerin derse katılımını sağlama, öğrencilerin dikkatini çekme ve ekran gerisindeki sıkılmaların önüne geçip dersi daha eğlenceli hale getirmek için birçok eğitsel faaliyetler düzenleyip, uyguladıkları da gözlemlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İslam aile hukuku bağlamında örfün Irak hukukuna etkisi / Custom and its impact on Islamic jurisprudence and law in Iraq
Mohammed Yaseen Mahmood Al-doorı
The research was divided into a preface and four chapters, the preamble is about custom, while the first chapter was the effect of custom and law on provisions related to marriage with detail, and the second chapter: the impact of custom and law on provisions related to divorce with detail, and the third chapter: the impact of custom and law on provisions related to alimony With detail, as for the fourth chapter, the effect of custom and law on the provisions related to the child and his care, the preamble contained four demands. In it, I talked about the status of custom in the law, and the third requirement I talked about the concepts related to custom, and the fourth requirement I talked about the conditions that must be met by custom in order to make it legal. She spoke in the first topic on the impact of custom on marriage, and in the second topic on the impact of custom on alimony, and in the second chapter, the impact of custom and law on the provisions related to divorce with The detail included four sections, the first topic was talking about the definition of divorce, the second topic included talking about the impact of custom on the provisions of divorce, while the third topic talked about the legal provision of divorce in the amended Iraqi Personal Status Law No. 188 of 1959, and the fourth topic has It included talking about the types of divorce and its effects, as for the third chapter, the effect of custom and the law on the provisions related to alimony with detail. The law on provisions relating to children and their care included two sections, the first topic was about the definition of the child and the rights of the child in custom and law, while the second topic talked about the rights of childcare approved by custom and law or the results, it mentioned the most important findings and made indexes of sources and references.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Dijital çağda okuma kültürü görünümleri: Youtube kitap kanalları üzerine bir inceleme
Merve Ercan
Youtube'da kitap tanıtım kanalı olan ortaokul düzeyindeki çocukların okuma kültürü görünümlerini belirlemeyi amaçlayan çalışma dijital etnografi deseniyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında Youtube'da ortaokul düzeyindeki çocuklara ait olan ve kitaplarla ilgili içeriklerin yer aldığı kitap kanalları incelenmiştir. Ayrıca kanal sahibi çocuklarla görüşmeler de gerçekleştirilmiştir. İncelenen videolardan ve yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Yapılan içerik analizi sonucunda ortaya çıkan kodlar ilgili temalar altında birleştirilerek sunulmuştur. Araştırma verilerinin analiz edilmesiyle ortaokul düzeyindeki çocukların Youtube'da kanal oluşturma öykülerine, oluşturdukları video içeriklerine, sosyoekonomik çerçevelerine, okuma süreçlerini etkileyen unsurlara, kanallarında yer verdikleri kitaplara ve okur görünümlerine ilişkin bulgular elde edilmiştir. Çalışma sonucunda çocukların medya ortamında izledikleri içerik üreticileri örnek alarak kendilerinin de kitap kanalı oluşturdukları, Youtube ortamında kitap kanalı oluşturmak için ortak içerik üretme anlayışı oluşturdukları ve sosyoekonomik anlamda ailelerinin kendilerine çeşitli olanaklar sağladıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada çocukların okuma süreçlerini etkileyen aile, okul, öğretmen, arkadaş ve sosyal medya gibi unsurların var olduğu, kanal sahiplerinin kendi kanallarında yer verdikleri kitaplara yönelik seçim ve sınıflandırmalarından söz ettikleri, kendilerini okuma alışkanlığı kazanmış ve eleştirel okur özelliklerini taşıyan bireyler olarak sundukları sonuçları da elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okuma Kültürü, Dijital, Youtube, Booktube.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bozöyük kazası Temettuat Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Kadriye Ayan
Bu çalışma Bozöyük Kazâsı'nın iktisadi, idari ve sosyal yapısını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın ana kaynağını H. 1260 / 1261 M. 1844-1845 yılları arasında Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi'ndeki 02810 numaralı Bozöyük Kazâsı temettuât defteri oluşturmaktadır. Bu defterde bölge halkının demografik, idari sosyal ve ekonomik yapısı hakkında bilgiler verilmektedir. Ayrıca bu çalışmada Bozöyük kazâsında yaşayan halkın emlâk, arazi, hayvanât ve temettuât bilgileri de ele alınmıştır. Bozöyük kazâsı temettuât defterini anlamak için öncelikle bölgenin nüfusu, tarihi ve idari yapısı üzerinde durulmuş ve kazânın temettuât defterine değinilmiştir. Çalışma giriş, dört bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Bozöyük Kazası'nın hayvancılık faaliyetlerinin yoğun bir şekilde yapıldığı ve bunun yanında az da olsa tarımla ilgili faaliyetlerde de çalışıldığı görülmektedir. Her haneye önemli oranda gelir ve hayvan düşmektedir. Köyde yerleşik hiçbir gayrimüslim bulunmamaktadır. Bozöyük Kazası Temettuat Defteri o günkü Osmanlı Devleti'nin yerleşik yapısını çok iyi yansıtan örneklerden birini teşkil etmektedir. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi'nde bulunan Bozöyük Kazâsı Temettuât Defterleri günümüz Türkçesine transkript edilmiş, tablolar oluşturulmuş ve değerlendirilmiştir. Bu bilgilerin incelenmesi ile Bozöyük Kazâsı'nın tarihi ve idari yapısı hakkında bilgiler verilmiştir. Bozöyük Kazâsı'nda bulunan köylerdeki haneler incelenerek aktarılmaya çalışılmıştır. Köyde yerleşik hiçbir gayrimüslim bulunmamaktadır. Defterde mahallelerin sosyo-ekonomik yapısı 1844-1845 tarihli Deftere göre halkının tamamı Müslüman olup "mahalle ekonomisi" hâkim olan tipik bir 19. yüzyıl Osmanlı yerleşim bölgesidir. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Bozöyük, Temettuât Defteri.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ereğli kazasının Beğden derbendi Temettuat Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Tansu Münüklüoğlu
Bu çalışmada Ereğli Kazası, Beğden derbendi mahallelerine ait 1844-1845 tarihinde kaydı tutulan Temettuat Defteri kullanılarak bahsi geçen mahallelerin sosyo-kültürel ve ekonomik yapısının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu nedenle, söz konusu araştırmanın kapsamı Ereğli Kazasının Beğden derbenti Temettuat Defteri ile sınırlı tutulmayıp Ereğli kazasının tarihi, coğrafi konumu, iklim ve bitki örtüsünün yanı sıra Osmanlı Devleti'nin Tanzimat öncesi ve Tanzimat dönemi vergi sistemi ile temettuat defterlerinin tutulması süreci hakkında bilgi verilmiştir. Bu çalışmaya Ereğli Kazasının Beğden derbenti Temettuat Defterinin transkripte edilmesi ile başlanıldı. Daha sonra temettuat defterleri ile ilgili literatür taraması yapılıp değerlendirilen kaynaklar tespit edildi. İlgili kaynaklar okunduktan sonra ele alınan tez çalışılmaya başlandı. Kullanılan kaynakların bu alanın öncüleri olan önemli ve tanınmış isimlerin olmasına dikkat edildi. Çalışmanın benzer tezler ile desteklenmesi için çaba sarf edildi. Yapılan çalışmada ulaşılan önemli sonuçlar şunlar oldu: Ereğli Kazası,Beğden derbendi hayvancılık faaliyetlerinin yoğun bir şekilde yapıldığı ve bunun yanında az da olsa tarımla ilgili faaliyetlerde de çalışıldığı görülmektedir. Her haneye önemli oranda gelir ve hayvan düşmektedir. Köyde yerleşik hiçbir gayrimüslim bulunmamaktadır. Özetlemek gerekirse, defterde mahallelerin sosyo-ekonomik yapısı 1844-1845 tarihli Deftere göre halkının tamamı Müslüman olup "mahalle ekonomisi" hâkim olan tipik bir 19. yüzyıl Osmanlı yerleşim bölgesidir. Anahtar Kelimeler: Konya, Ereğli kazası, Vergi, Temettü Defteri, Beğden
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kuyum sektörü işlemlerinin İslâm hukuku açısından değerlendirilmesi
Aysun Aktepe
Kuyum sektörü, değerli metaller ve değerli taşların işlenerek çeşitli eşyalara dönüştürüldüğü sektördür. Bu maddelerin ham halinden çıkarılması ve işlenmesi işlemine kuyum denilmektedir. İnsanoğlu tarih boyunca altın, gümüş, elmas, pırlanta, döviz gibi varlıklara ilgi duymuş ve bunlara sahip olma arzusunda olmuştur. Bu varlıklar az bulunurlukları, parlaklıkları, güzel görünüşleri, kolay işlenir oluşları gibi sebeplerle insanoğlunun dikkatini cezbetmiş, işlenmiş ve ziynet olmuşlar, kadınların ise aslî süsleri haline gelmişlerdir. Likiditeleri yüksek olduğundan ve talep gördüklerinden değerlerini muhafaza etmiş ve hatta artırmışlardır. Eşya ve özellikle de ziynet olarak kullanımlarının yanı sıra insanların tasarruf aracı haline gelmişler; insanlar tarafından saklanmış, korunmuş ve büyük rezervler oluşturmuşlardır. Günümüzde merkez bankalarının en önemli rezerv kaynakları bu türden varlıklardır. Bu güzel özelliklerine rağmen yine bu varlıklar üzerinden faizcilik yapılmış ve yaygınlaştırılmıştır. İslâm hukukunda faiz yasak olduğundan İslâm âlimleri konuyla ilgili âyet ve hadisler ışığında böylesi varlıkların alım satımlarında diğer emtialara nazaran ekstra şartlar ileri sürmüşlerdir. Bununla birlikte bu şartların evrenselliği ve değişkenliği hususunda İslâm âlimleri arasında tartışmalar meydana gelmiştir. Bu çalışmamızda kuyum işlemleri, konu ile ilgili naslar ve bu naslara dayandırılan görüşler doğrultusunda değerlendirilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Twitter'daki sürdürülebilir finans kümelenmesinin konu modelleme ve duygu analizi yöntemleriyle incelenmesi
Murat Kamacı
Küresel iklim krizi tüm dünya halklarını günden güne daha çok tehdit etmektedir. İklim krizi beraberinde çevresel ve sosyal birçok risk getirmektedir. Finans sektörüne ise sürdürülebilir kalkınmayı sağlamada ve gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele ve adaptasyon için ihtiyaç duyduğu sermaye aktarımını sağlamada büyük bir sorumluluk düşmektedir. Bütün bunlar göz önünde bulundurulduğunda sürdürülebilir finans toprak ana ve üstünde yaşayanlar için daha yaşanılabilir bir dünya vadetmektedir. Bu çalışmada öncelikle sürdürülebilir finansın kavramsal çerçevesinden bahsedilmiştir. Türkçe yayınlarda sürdürülebilir finans ve ESG yatırımları ile ilgili çok az çalışma olduğu göz önünde bulundurulduğunda kavramsal çerçeve oldukça önem taşımaktadır. Çalışmanın uygulama kısımda ise önce Twint Kütüphanesi yardımıyla Twitter'dan sürdürülebilir finansla ilgili anahtar kelimeler aratılarak İngilizce bir veri tabanı oluşturulmuştur. Veri tabanı, veri görselleştirmeleri yapılarak yorumlanmıştır. Veriler ön işleme yapıldıktan sonra Gensim kütüphanesinden çağırılan LDA ve LDAmulticore modelleri ile Mallet kütüphanesinden çağırılan LDA mallet teknikleri konu modellemesi yapılarak karşılaştırılmış ve optimal konu sayısı test edilmiştir. Modellenen konulara ve tweetlere Textblob Kütüphanesi kullanılarak duygu analizi yapılmıştır. Uygulamamız sonucunda en yüksek tutarlılık puanı (coherence scor) LDA mallet modeli ve 18 adet konu ile elde edilmiştir. Konular anahtar kelimeler içerecek şekilde listelenerek sürdürülebilir finans topluluğunu arasındaki eğilimler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışma sürdürülebilir finans alanında yapılan bilinen ilk konu modellemesi örneğidir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bir din kurucusu olarak Buda ve Hz. Musa'nın hayatlarının fenomenolojik açıdan mukayesesi
Abdurrahman Özel
Hz. Musa, ilahi vahiy ve yardım ile kavmine bir kurtuluş yolu çizmiş, onları doğruya yönlendirmek istemiştir. Buda ise tanrısallık ve kutsallık iddiasında bulunmayarak kurtuluşu içsel aydınlanmada bulmuş ve öğretileri ile insanların bu kurtuluşa tezkiye yoluyla ulaşmalarını arzu etmiştir. Her ikisi, ortak bir din görüşü olarak dünya gerçeklerinden uzak saraylarından çıkarak bireysel ve sosyal açıdan metafizik kurtuluşa odaklanmışlardır. Kurtuluşa ve aydınlanmaya giden bu yolda kendilerini vazgeçirmeyi amaçlayan fiziki muhaliflere veya metafizik figürlere direnerek tüm zorluklara rağmen büyük mücadele gösterip gerçek bir dinin kurucusu olmuşlardır. Bu çalışmada Hz. Musa ve Buda'nın kimlik ve şahsiyetleri bağlamında hayat hikâyeleri safha safha fenomenolojik açıdan mukayese edilerek incelenmiştir
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ortaöğretim öğrencilerinde sosyal onay ihtiyacı, psikolojik iyi oluş ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkilerin yordanması: Gümüşhane ili örneği
Muhammed Güner
Bu araştırma ortaöğretim öğrencilerinde sosyal onay ihtiyacı, psikolojik iyi oluş ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkilerin yordanması amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Gümüşhane'de bulunan resmi ortaöğretim kurumlarında öğrenimine devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak: Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde Bağımsız Örneklem T testi ve One-way ANOVA kullanılmıştır. Anlamlı çıkan analizlerde hangi gruplar arasında fark olduğunun belirlenmesi için, Levene Test sonuçlarına göre Games-Howell, Horcberg GT2 ve post hoc analizleri uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre sosyal onay ihtiyacı ile cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi, gelir düzeyi, anne-baba tutumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Psikolojik iyi oluş ile cinsiyet, gelir düzeyi, anne-baba tutumu değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. Olumsuz değerlendirilme korkusu ile demografik değişkenler arasında istatisiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Araştırmada sosyal onay ihtiyacının olumsuz değerlendirilme korkusunun yordayıcıları arasında olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bağlam temelli öğrenme stratejisi çerçevesinde dijital oyunların öğrenmeye etkisi
Asena Aktemur
Bu araştırmanın amacı, bağlam temelli öğrenme stratejisinin, 6. Sınıf Sosyal Bilgiler konularının öğretimindeki etkisini incelemektir. Araştırmada İç İçe Karma Desen yöntemi kullanılmış olup, nicel veriler yarı deneysel desen tekniğiyle elde edilmiştir. Çalışma grubu olarak basit tesadüfi örnekleme tekniğiyle belirlenen 59 öğrenciyle çalışılmıştır. Deney grubunda yer alan öğrencilerin konuları bağlam temelli öğrenme stratejisi çerçevesinde Cities Skylines isimli dijital oyun materyali ile işlenmiştir. Kontrol grubunda ise mevcut öğretim programına göre hareket edilmiştir. Araştırma sürecinde öğrencilerin akademik başarılarını ölçmek için deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak Üretim, Dağıtım ve Tüketim Akademik Başarı Testi uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak ise Araştırma Becerileri Testi, Girişimcilik Ölçeği ve Yenilikçi Düşünme Algı ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda deney grubu öğrencilerine beş adet yarı yapılandırılmış soru yöneltilmiştir. Öğrencilerin sürece ilişkin görüşleri İçerik Analizi; yenilikçilik, girişimcilik ve araştırma becerilerine ilişkin görüşleri ise Betimsel Analiz ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; deney grubu öğrencilerinin hem akademik başarıları hem de girişimcilik, yenilikçilik ve araştırma becerileri kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı bir şekide farklılık göstermiştir. Diğert yandfan öğrenciler; bağlam temelli öğrenme stratejisi ve ders materyali olarak kullanılan dijital oyun hakkında olumlu görüş bildirmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Bağlam Temelli Öğrenme, Dijital Oyunlar, Oyun İle Öğrenme, Sosyal Bilgiler, Akademik Başarı, Öğrenme Becerisi.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Veli ev ziyaretlerinin öğrenci ve öğretmenlerin davranışlarına etkileri: Bir durum çalışması
Serdal Halis Öcal
Bu çalışmanın amacı, MEB'e bağlı tüm eğitim kademelerinde gerçekleştirilen veli ev ziyaretlerinin, öğretmen ve öğrencilerin davranışlarına etkisini incelemek ve ortaya çıkarmaktır. Araştırma, Olgubilim deseninde nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, gönüllük esasına dayalı olarak, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Erzincan il sınırları içerisinde görev yapan 58 öğretmen ile bu okullarda öğrenim gören 110 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, evrendeki her birimin örnekleme seçilme olasılığı eşit ve birbirinden bağımsız olduğu tesadüfi örnekleme modeliyle oluşturulmuştur. Veri toplama yöntemi olarak, açık uçlu görüşme formu kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi yöntemi ile dört adımda analiz edilmiştir. Verilerin kodlanması, kod-kategori ve temaların bulunması, kod-kategori ve temaların düzenlenmesi ve bulguların tanımlanması ve yorumlanmasıdır. Araştırma sonuçlarına göre, çalışmaya tüm yaş ve kıdem grubuna mensup öğretmenlerin katıldığı, çalışmaya katılan öğretmenlerin büyük bir kısmı birden fazla ev ziyareti gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Ev ziyaretleri sayesinde öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin birbirlerini daha yakından tanıma fırsatı bulduğu ve taraflar arasında yakınlık kurulduğu anlaşılmıştır. Öğretmenlerin ev ziyaretlerinin önemini kavradığı ve ziyaretlerin belirli amaçlar doğrultusunda yapıldığı görülmüştür. Samimi bir sohbet havasında öğretmenlerini gözlemleyen öğrenciler, onları daha yakından tanıma fırsatı yakalamışlardır. Ev ziyaretlerinin ardından öğrenciler, derslerine karşı ilgi ve isteklerinde büyük artış olduğunu, öğretmenlerine karşı sevgi ve güvenlerinin arttığını ve ailesinin daha çok sürece dahil olduğunu belirtmişlerdir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Osmanlı son devir ıslahatçı din alimlerinden Tahir el-Cezairi ve itikadi görüşleri
İlhan Selçuk Kasırga
19. yüzyıldaki Osmanlı Suriyesi'ne baktığımızda batı karşısındaki gerileme-den ötürü çeşitli ıslahatların yapıldığı görülmektedir. Suriye âlimlerinden Tâhir el-Cezâirî, ıslahatçı düşünceleriyle bu dönemde ön plana çıkmaktadır. Cezairi'nin ısla-hat anlayışının temel felsefesi ise eserlerinde sıkça dile getirdiği Selef âlimlerinin akide anlayışına geri dönmektir. Cezâirî, itikadi konuları tartışmalardan ve görüş ayrılıklarından uzak yalın bir dille okuyucuya aktarma metodunu tercih etmektedir. Cezâirî'nin akide metodunu, bilgiye ve öğretmeye odaklı inanç konuları oluşturmaktadır. O mezhep imamlarına saygı duymakla beraber hangi itikadi anlayışı temsil ettiğini çoğu eserinde dile getirmemektedir. Onu en çok etkileyen kişi İmam Gazzâli olmuştur. Cezâirî, itikadi olarak Gazzâli'nin mezhebini tercih ettiğini söylemekle birlikte onun itikaddaki mezhebi olan Eş'ariliğin adını zikretmemektedir. Tezimizde; Cezâirî'nin "el-Cevâhirü'l-Kelâmiyye" ve "el-Cevheretü fi Kavâ'idi'l-Akâid" adlı eserlerindeki itikadi görüşlerinin ne olduğunu tespit etmek ve Kelam mezhepleriyle kıyasladığımızda hangi anlayışa daha yakın olduğunu ortaya koymak istedik. Bu amaçla Cezâirî'nin itikadi konuları hangi perspektiften ele aldığını ve Kelam mezheplerinden hangisine yakın olduğunu belirlemeye çalıştık.