Yazarlar
- Koçak, Daimi(9)
- Cengiz, Orhan(7)
- Sanli, Aysem Sezer(7)
- Kurnaz, Ersin(6)
- Manga, Muge(6)
- Tarsuslu, Sinan(6)
- Kılıçkaya, Fatma Yılmaz(5)
- Yücel, İlhami(5)
- Özer, Hatice Duygu(5)
- Baş, Murat(4)
- Ekmekçi, Zeynep(4)
- Garipoğlu, Funda Kemahlı(4)
- Çelik, Mehtab(4)
- Özdemir, Celal Oral(4)
- Özyiğit, Hüseyin(4)
- Agaoglu, Ferhat Onur(3)
- Aksakal, Ibrahim(3)
- Bakioğlu, Akın(3)
- Bas, Murat(3)
- Bölükbaşı, Özge(3)
- Destek, Mehmet Akif(3)
- Efe, Haydar(3)
- Fırat, Erhan(3)
- Gulmez, Recep(3)
- Güner, Mehmet(3)
- Gürbüz, Elif Rumeysa(3)
- Iba, Hasan(3)
- Karabulut, Turgut(3)
- Karakoç, Duygu Yıldız(3)
- Laloğlu, Arzu(3)
- Tekdere, Mustafa(3)
- Yasar, Ercan(3)
- Yildiz, Sevler(3)
- Akkus, Berkant(2)
- Aksakal, Zeynep Nermin(2)
- Akın, Fatih(2)
- Alanur, Nesrin Dabanlıoğlu(2)
- Arpacı, Murat(2)
- Ağca, Elif(2)
- Bozkurt, Ibrahim(2)
Yayınlar
- ArticleAçık Erişim2023A Suggestion for the Asset Management Company Operating in Compliance with Participation Finance Principles; [Katılım Finans İlkeleriyle Uyumlu Faaliyet Yürüten Varlık Yönetim Şirketine Dair Bir Öneri]
Güner, Salih
Asset management companies have emerged with the aim of purchasing the non-performing assets of financial institutions, providing liquidity to the institution and freeing these institutions from non-performing assets. The deterioration in the economies of countries from time to time and the consequent deterioration in the economic situation of citizens and financial institutions have led to the establishment of these companies. Although asset management companies emerged earlier in the world, they came to the agenda in our country after the 2001 crisis. Since asset management companies were established with the aim of purchasing non-performing assets from conventional banks at very low amounts and collecting these debts from the original owner, we cannot say that they take into account the prohibition of interest, which is not legitimate according to Islamic law. Therefore, it is not possible to state that the existing asset management companies are legitimate in terms of Islamic law. On the other hand, considering that participating banks may also have problematic assets, there should be a need for an Asset Management Company that conducts interest-free transactions and complies with the principles of Islamic law. In this context, it should be necessary to determine some principles for asset management companies that aim to operate within the framework of the principles of Islamic law. In the history of Islamic law, debt-sale practices have been widely discussed by scholars. The main source of the debate is the hadith narrated from the Prophet (p.b.u.h.), "The Prophet (p.b.u.h.) forbade the sale of debt for debt." As a matter of fact, many opinions have been expressed around this hadith, and it has been stated that the hadith is weak, and although it has been stated that it is weak, there are also opinions that it is true in terms of its meaning. On the other hand, there are also disagreements about which of the debt-selling practices the hadith covers. Some scholars accepted the hadith as absolute and did not allow any debt to be sold in any way. Some scholars, on the other hand, have narrowed the scope of the hadith and stated that it is not permissible to engage in debt-sale practices that create an interest transaction or where the transaction does not benefit people. The Hanafi madhhab has never authorised the sale of debt on the grounds that it is not deliverable. Although the Shafi'i madhab has such a view as a sect, it has experienced individual disagreements on the issue of purchasing the debt in cash in exchange for goods. The Maliki madhhab is more moderate than these two madhhabs in the practice of selling debt. As a matter of fact, it has adopted the view that it is possible to sell the debt to the debtor himself or to a third party in exchange for a good or benefit, with some conditions. The scholars who act most freely on this issue are Ibn Taymiyya and his student Ibn Qayyim al-Javziyye. According to these two scholars, the sale of debt forbidden by the aforementioned hadeeth is the sale of a new debt on a deferred basis without the parties having a previous debt in their possession. It is permissible to sell a debt that is fixed in the dhimma, either to the debtor himself or to a third party, in exchange for goods or the benefit of goods. In addition to the views mentioned above, among today's scholars or fatwa committees, some make ijtihad on the view of the Maliki madhab. For example, the Islamic Fiqh Academy and the Advisory Board of the Participation Banks Association of Turkey have expressed the opinion that practices that take place in the form of selling debt to third parties in cash in exchange for a property or the benefit of a property or a service may be permissible. In this article, since it is considered to be a current need, the issues of how an Asset Management Company can operate by the principles of participation finance should be and on the basis of which principles and with which methods it can purchase problematic assets are discussed. In this context, firstly, the practices in the classical fiqh works regarding debt sale practices are analysed and evaluated, and then an asset management company model that operates in accordance with Islamic law is proposed.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2023Mediatorship in the clash of hegemonic and counter publics The curious case of Heartstopper in Turkey
Abdal, Goksenin; Yaman, Busra
This study discusses how the publication of Alice Oseman’s translation of the Heartstopper (Kalp Çarpıntısı) series in Turkey became a case of multiple mediatorship, from the stigmatization of the series as “propaganda of heresy” and the o f c i a l restrictions of its sales to the support for its dissemination among the target audience. Closely relating to the mediation processes that turn sanctions into statements against the LGBTQ+ community or springboards for solidarity in support of equality and inclusion, the concept of multiple mediatorship embodies mediators or agents acting for or against the dissemination of the series among Turkish readers. In that vein, this study ofers a nuanced understanding of how mediation cannot simply be deemed a collaborative act enabled by alliance, but, rather, of how it involves a clash of multiple mediators who are in confict in the public sphere.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2023The relationship between workplace violence, emotional exhaustion, job satisfaction and turnover intention among nurses during the COVID-19 pandemic
Gedik, Özlem; Ülke Şimdi, Refika; Kıbrıs, Şerife; Derya Kara, Sivuk
Objectives: Workplace violence is a major issue in society, business and healthcare settings. It adversely affects both employee safety and their ability to provide healthcare services. Aim: This study examined the association between workplace violence, emotional exhaustion, job satisfaction and turnover intention among nurses during the COVID-19 pandemic. Methods: We collected data from 513 nurses. We conducted ‘Process Macro’ analysis. Firstly, we included three mediators in the model: job satisfaction, workplace violence and emotional exhaustion. Secondly, we used work hours and anxiety as moderators of the relationship between workplace violence and turnover intention. Results: The findings revealed statistical significance that job satisfaction and workplace violence mediated the relationship between emotional exhaustion and nurse turnover intentions. Work hours and anxiety also moderated the relationship between workplace violence and nurses’ turnover intention. Conclusion: Respondents indicated that they were most affected by verbal violence during this time. Workplace violence is a negative factor that affects nurses’ work, affecting them physically and psychologically. This occupational risk should be considered when evaluating nurses exposed to violence, as it affects job satisfaction and turnover intentions. The main theoretical contribution of this research is the identification of the association between workplace violence, emotional exhaustion, job satisfaction and turnover intention among nurses during the COVID-19 pandemic. It is clear that the research findings will be useful for healthcare professionals. The findings may have practical implications for healthcare administrators and their staff.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Determining the attitudes towards intimate partner violence, generalized anxiety and influencing factors during the quarantine process due to COVID-19 pandemic
Yanmis, Safiye; Özcan, Şadiye
Objective: This study was conducted to determine the attitudes towards intimate partner violence, generalized anxiety and the factors affecting them during the quarantine process due to COVID-19 pandemic. Method: This study was designed as a descriptive, cross-sectional study. The study data were collected between the April 1, 2020 and the May 31, 2020 from 557 participants. The survey questions in the study were created as an online survey via Google Form and sent to the participants’ social media addresses. The study data were collected using the Personal Information Form, Intimate Partner Violence Attitude Scale and Generalized Anxiety Disorder Scale. Results: Of the participants, 43.8% experienced economic difficulties due to the epidemic, 54.3% stated that their family relations were adversely affected during the pandemic, 44.7% quarreled with other members of the family more at home during the pandemic, 26.5% stated that quarrels during the quarantine became intensified. In this study, the mean scores obtained from the Partner Violence Attitude Scale were low (35.19±8.93). The mean scores obtained from the Generalized Anxiety Disorder Scale were moderate (7.40±5.27). A positive relationship determined between the mean scores obtained from the Intimate Partner Violence Attitude Scale and Generalized Anxiety Disorder Scale (p
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Kurumsal Yönetim Uygulamalarının Ar-Ge Yoğunluğu Üzerine Etkisi: BİST İmalat Sektörü Üzerine Bir Araştırma
Sönmez, Adem Ruhan
Bu çalışma, kurumsal yönetim uygulamalarının Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) yatırımları üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaç edinmiştir. Hisse senetleri Borsa İstanbul’da 2016 -2020 yılları arasında işlem gören imalat şirketlerinin yıllık verileri kullanılarak doğrusal panel regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda Ar- Ge yoğunluğu ile yönetim kurulu üye sayısı, kadın üye oranı ve en büyük hissedar oranı arasında herhangi bir ilişki olmadığı ancak bağımsız üye oranı ile negatif bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre; yönetim kurulu üye sayısı, kadın üye oranı ve en büyük hissedarın oranında meydana gelen değişim Ar- Ge yoğunluğuna etki etmezken, bağımsız üye oranında meydana gelen değişim Ar-Ge yoğunluğunun azalmasına neden olmaktadır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Analysis of the effects of audit report types on firm value
Ece, Oğuzhan; Çadırcı, Bülent Diclehan
The study aims to determine the effects of audit reports, which are one of the foundations of assurance between firms and firm interest groups, on the market value of firms and present empirical evidence in Turkey. In this context, unqualified, adverse, and disclaimer of opinion audit reports of 77 non-financial companies in BIST 100 for the period 2010/Q1-2021/Q3 were analyzed with the Driscoll-Kraay Estimation method within the framework of panel data methodology. As a result of the analysis, it has been concluded that the unqualified opinion affected positively the market value of the firm, and the disclaimer of opinion had a negative effect. On the other hand, no significant relationship was found between Adverse opinion and firm value. It is expected that the results, which are obtained from the study, will contribute to the limited literature on audit opinion and firm value relationship, as well as create a perspective for investors in the investment process.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Adli Kontrol Tedbirleri Çerçevesinde Geçirilen Sürelerin Mahsubu ve Tazmini
Yasar, Ercan
Ceza muhakemesi hukuku uygulamasına Fransız hukukundan esinlenerek alındığı bilinen adli kontrol tedbirleri öncelikli olarak tutuklama koruma tedbirine seçenek olması düşüncesiyle getirilmiştir. Çeşitli şekillerde ortaya çıkan bu adli kontrol tedbirlerinin bazılarının kişi hürriyeti üzerinde ciddi kısıtlamalara sebebiyet verdiğini bilinmektedir. Temel hak ve hürriyetlere ciddi müdahale bu tedbirlerin tutuklama tedbirine seçenek oluşturmalarından da kaynaklanmaktadır. Kişi hürriyetinin kısıtlanması konutu terk etmeme yükümlülüğünde olduğu gibi bazı durumlarda fiili olarak tutukevinde bulunmaya neredeyse eşdeğer neticeler doğurmaktadır. Kimi adli kontrol tedbirlerinde ise bu temel hak ve hürriyetlere müdahale görece daha hafif bir hal teşkil etmektedir. Kanun koyucu son dönemlerde mahsup ve tazminata ilişkin artan tartışmaları gidermek için birtakım değişikliklere gitmiş ancak bu mahsup halini sınırlı tedbir türüne hasretmiş ve fakat tazminata ilişkin ise bir düzenlemeye yer vermemiştir. Çalışma ile mevcut kanun düzenlemeler çerçevesinde mahsup ve veya tazminata ilişkin diğer adli kontrol tedbirlerini kapsayıcı bir uygulamanın mümkün olup olmadığı öğreti ve uygulamada verilen kararlar çerçevesinde ele alınacaktır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Kurumsal risk yönetim sisteminde bağımsız denetime hazırlanma süreci
Özyiğit, Hüseyin; Yildirim, Suat
Bu çalışma, bağımsız denetime tabi olan imalat sektöründeki işletmelerin, bağımsız denetim süreci paralelinde kurumsal risk yönetimi sistemini oluşturmalarına yönelik model önerisi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın hedef kitlesini; Türkiye’de faaliyette bulunan imalat sanayi işletmeleri oluşturmaktadır. Model önerisinin geliştirilmesinde; nitel araştırma kapsamında sözel model yöntemi kullanılmıştır. Araştırmalar sonucunda, bağımsız denetim odaklı kurumsal risk yönetimi sisteminin oluşturulmasına yönelik, tavsiye niteliğinde yedi aşama ve bu aşamalarda dikkat edilmesi gereken önemli hususlar belirlenerek model önerisi geliştirilmiştir. Geliştirilen modelin aşamalarına yönelik açıklamalar yapılarak önerilerde bulunulmuştur.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim20227394 Sayılı Kanun Bağlamında Vergi Kaçakçılığı Suçunda Etkin Pişmanlık Müessesesi Üzerine Bir Değerlendirme
Yilmaz Furtuna, Elif; Laloğlu, Arzu
Vergi kaçakçılığı suçunda, suçun vergi idaresi tarafından öğrenilmesinden önce pişmanlık ve ıslah hükümleri ile ceza almaktan kurtulmak mümkün iken; suçun vergi idaresince öğrenilmesinden sonra bu hükümlerden yararlanılamamaktaydı. Sanıkların vergi kaçakçılığı suçundan aldıkları cezaların yüksekliği noktasında yoğun eleştiriler mevcuttu. Bu eleştirilerin de etkisiyle 7394 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanunu(VUK)’nun vergi kaçakçılığını düzenleyen 359’uncu maddesine etkin pişmanlığa ilişkin hükümler eklenmiştir. Bu yolla hem eleştirilere maruz kalan ağır cezaların bir nebze önüne geçilmiş hem de vergi kaçakçılığına konu fiil nedeniyle ziyaa uğrayan vergi ile bağlantılı cezalar ve diğer feri borçların kanuni düzenlemede belirlenen kısmının ödenmesi öngörülerek vergi gelirlerinin kamu hazinesine geçişine katkı sağlanmış olunacaktır. Düzenleme bu yönü itibariyle olumlu izlenim vermektedir. Ancak, etkin pişmanlıktan yararlanmak için vergi kaçakçılığı fiiliyle ziyaına sebep olunan vergi ile bağlantılı cezalar ve diğer feri alacakların ödenmesi yeterli gelmemekte aynı zamanda ödenen söz konusu alacaklara ilişkin “vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi” gerekmektedir. Etkin pişmanlığın böyle bir şarta bağlanması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHS)’nin adil yargılanmaya ilişkin 6’ncı maddesinin temel gereklerinden biri kabul edilen mahkemeye erişim hakkına, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın hak arama hürriyeti başlıklı 36’ncı maddesine ve idarenin her türlü işlemine karşı yargı yolunun açık olduğuna ilişkin 125’inci maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Açıklanan sebeplerle çalışmamızda öncelikle etkin pişmanlığın tanımına ilişkin görüşlere yer verilmiş, hukuki niteliğine değinilmiş ve etkin pişmanlık müessesesi benzer mahiyetteki diğer müesseselerle mukayese edilmiştir. Daha sonra 7394 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanunu’nun 359’uncu maddesine eklenen etkin pişmanlık hükümleri açıklanmıştır. Son olarak etkin pişmanlık müessesesinden yararlanabilmek için öngörülen vergi mahkemelerinde dava açamama şartının, AİHS’nin adil yargılanmaya ilişkin 6’ıncı maddesine, Anayasanın hak arama hürriyetine ilişkin 36’ncı maddesine ve idarenin her türlü işlemine karşı yargı yolunun açık olduğuna dair 125’inci maddesine uygun olup olmadığı çeşitli mahkeme kararları ve doktrin görüşleriyle birlikte değerlendirilmiştir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Anayasa mahkemesi’nin iş ilişkisinde işverenin eşit davranma borcuna ilişkin kararı ve düşündürdükleri (2016/5824 no.lu 28/12/2021 tarihli burcu reis başvurusu)
Yangın, Dilek Dulay; Özer, Hatice Duygu
İşverenin eşit davranma borcu iş hukukunda, ayrımcılık yasağı ve dar anlamda eşit davranma borcu çerçevesinde ikili görünüme sahiptir. İşverenin benzer durumdaki işçileri arasında ayrımcılık temellerine dayalı olmayan, farklı muamelede bulunmasının sonuçlarının ele alındığı çalışmada, konu Anayasa Mahkemesi’nin 2016/5824 no.lu 28/12/2021 tarihli Burcu Reis başvurusu özelinde değerlendirilmiştir. Anılan kararda işverenin benzer durumdaki küçük çocuğu olan kadın işçilerinden bir kısmını işyerinde açmış olduğu kreş imkanından yararlandırmasına karşın, başvurucuyu sebebi açıkça ortaya konulamayan bir şekilde yararlandırmamış olması, Anayasa Mahkemesi tarafından eşitlik ilkesine aykırı bulunarak, ortaya çıkan ayrımcılık yasağının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için iş yargısının yeniden yargılama yapmasına karar verilmiştir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre ise, İş Kanunu m.5 hükmünün yaptırımını teşkil eden ayrımcılık tazminatı sadece ayrımcılık temelli farklı muameleye maruz kalan işçiler için söz konusudur. Oysa Anayasa Mahkemesi tarafından verilen karar, işverenin eşit davranma borcuna aykırı olan tüm durumlarda anılan tazminatın ödenmesini sağlamaya yönelik bir açılım sağlayacak niteliktedir. Bu sonuç, İş Kanunu m.5’deki farklı muameleye maruz kalan işçinin üzerindeki ispat yükü açısından da işçi lehine sonuç doğuracak niteliktedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Syrian Refugees in Turkey: Its Impact on Turkish Social Structure and Nation State Policy
Aksakal, Ibrahim
Turkey has faced the effects of the Syrian civil war since 2011 and has hosted nearly 3,7 million refugees in the past 11 years. The number of Syrian refugees corresponds to approximately 5% of Turkey's total population. In addition, the population distribution of these provinces has changed considerably, as refugees are concentrated in large cities and provinces in the border region. Since the number of asylum seekers is above the melting potential of the provinces, various problems were encountered in terms of social, political, economic, cultural and demographic aspects. As a result, polarizations began to emerge between the local people and the refugees. The Turkish State, which has adopted the nation-state policy since its establishment, changed its immigration policy with the Syrian migration flow and implemented an open-door policy. This situation has created a significant pressure on the social structure and social life. In this study, an evaluation was made on the impact of Turkey's Syrian refugee policy on the social structure. In addition, the current immigration policy of the Turkish state, which has adopted a homogeneous social policy since the beginning of the century, has also been evaluated in terms of nation-state understanding.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022İrtifak Hakkının Feragat Dolayısıyla Tapu Sicilinden Terkini
Nar, Ahmet
Feragat, hak sahibinin hakkını bir başkasına devretmeden ve yeni bir hak oluşturmadan tek taraflı bir hukuki işlemle sona erdirmesidir. Feragat, hakka doğrudan doğruya etki ettiği (hakkı sona erdirdiği) için bir tasarruf işlemi niteliğindedir. Bu sebeple feragat beyanında bulunan kişinin, feragat edilen hak bakımından tasarruf yetkisine sahip olması gerekir. Haktan feragatin hüküm ve sonuç doğurabilmesi için, kural olarak, hak sahibinin feragat iradesini herhangi bir şekilde açıklaması yeterlidir. Ancak, taşınmaz üzerindeki ayni haklardan feragatin hüküm doğurması için sadece feragat iradesinin açıklanmış olması yeterli değildir. Feragatin beklenen etkiyi ortaya çıkarması için ilk olarak, irtifak hakkı sahibinin feragate yönelik iradesini yazılı olarak tapu memuruna yöneltmesi gerekir. Tapu memuruna yazılı olarak yöneltilmeyen, yani sicil dışı gerçekleşen feragat beyanı, irtifak hakkını maddi veya şekli bakımdan sona erdirmez. Ayrıca, irtifak hakkından feragat (terkin talebi) bir hukuki sebebe dayanıyorsa, hukuki sebebin de geçerli olması gerekir. Son olarak ise, irtifak hakkının feragat yoluyla terkininden olumsuz etkilenen hak sahipleri varsa, onların da rızaları alınmalıdır. Söz konusu unsurların gerçekleşmesi halinde, tapu memurunun irtifak hakkını tapu sicilinden terkin etmesi mümkündür. Feragat edilen irtifak hakkının sicilden terkin edilmesi hakkı sona erdirmektedir. Bu nedenle, gerçekleştirilen terkin kurucu niteliktedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Constitutional Justice and Extender İnterpretation
Akinci, Fatih
The interpretation activity is the activity of revealing the expressions whose meanings are hidden. To reveal the meanings of expressions, various methods are being used regarding concepts. Among the legal texts, there are texts whose meanings are hidden or not clear enough. The meanings of these expressions are revealed by using interpretation principles and interpretation methods. Functions of the constitutions is to protect the rights and freedoms and to balance the rights in case of conflict of interest between individuals and institutions. The issue of balancing the rights is an issue that the Constitutional Court emphasizes in its decisions and that should be taken into account by all judicial authorities in the establishment of justice. The Constitutional Court, which examines individual applications, norm control, closure of political parties and applications to be heard in the supreme court, tries to reveal the meaning of the norm while determining the concepts and the norm to be applied. Interpretation activities are carried out by choosing certain interpretation principles by using various interpretation methods. One of the interpretation principles preferred by the Constitutional Court when making its decision is the principle of expansionary interpretation. The principle of interpretation that expands the scope of the norm is the principle of expansionary interpretation. When the principle of expansive interpretation is used, the ambiguous norm is interpreted and evaluated comprehensively.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Kur’ân’daki “Erkek Kız Gibi Değildir” İfadesi Cinsiyet Eşitliğine Engel midir?
Aksakal, Zeynep Nermin
Kur’ân’da idari yönden toplumsal hayatı inşa edecek temel ilkeler ve sınırlı düzenlemeler yer almış, bunlar üzerine bir toplum kurup yönetmek Müslümanlara bırakılmıştır. Toplumsal kurumlardan nüzul döneminde oldukça sorunlu olan aile yapısında ise kadın-erkek ilişkilerini düzenleyen ayrıntılı konulara yer verilmiştir. Bu düzenlemelerde eşitlik değil sosyal adalet prensibi dikkat çekmektedir. Kur’ân’da, eşit uygulamalara uygun olmayan bir toplumsal yapı üzerinde, hak-sorumluluk muvazenesinde kadınların durumlarını iyileştirici ve haksızlıkları önleyici düzenlenmeler yapılmıştır. Bu anlamda genel olarak gerçekleşmesi zor olan kökten değişiklikler değil adaleti sağlayacak şekilde ıslahatlar yapılmış; hak, sorumluluk ve sınırlar belirlenmiş; diğer taraftan kadının değeri konusundaki olumsuz algıları dönüştürücü beyanlar yapılarak kadının toplumda daha iyi bir yer edinmesinin önü açılmıştır. Kur’ân’daki kadın-erkek hak ve sorumluluklarıyla ilgili durum; çağımızdaki cinsiyet eşitliği söyleminin İslam’a aykırı olduğu, İslam’ın iki cinsi Allah’ın (c.c.) kulları ve insan olarak eş değer görmekle birlikte farklılıklarından dolayı bazı hukuk konularında eşit yapmadığı yaklaşımları çerçevesinde delil olarak beyan edilmektedir. Bu iddialar, erkeğin kız gibi olmadığı ifadesinin geçtiği ayet gibi bazı ayet ve hadis rivayetleriyle de desteklenmektedir. Bu bağlamda aile ve toplum hayatında kadınla erkeğin eşit olamayacağı düşüncesinin sadece kültürel dinamiklerden değil aynı zamanda yaratılıştan da kaynaklandığı fikri ortaya konmaya çalışılmaktadır. Böylece çağın gerektirdiği adalet anlayışı ve bunun getirdiği eşitlik ilkesi kapsamındaki yeni durumlara, pratikte önüne geçilemese de düşünsel planda kapılar kapanmaktadır.Günümüzde, cinsiyet eşitliğinin imkânsız olduğuna delil getirilen ayetlerle ilgili yaklaşımlara bakıldığında, ayetlerin ait olduğu metin içi ve metin dışı bağlamdaki maksadının veya ayetle ilgili tefsirlerdeki farklı görüşlerin ihmal edilmesi, lafızlardaki hususi olduğu anlaşılan durumların umumileştirilmesi veya hükme konu olmayacak bir husustan fıkhi sonuçlar çıkarılması, çağımız eşitlik anlayışının İslam’ın genel ilkelerine değil kültürel durumlara kıyas edilerek değerlendirilmesi gibi hatalar görülebilir. Bu durumu ortaya koymak amacıyla yapılan bu çalışmada, Āl-i ʿİmrān 3/36. ayetteki “Erkek, kız gibi değildir” ifadesinin cinsiyet eşitsizliği bağlamında tarihten günümüze ne şekillerde tefsir edildiği, bunlardan hangi sonuçların çıkarıldığı ve çıkarılabileceği tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Böylece ilgili ifade, adalete ve cinsiyet eşitliğiyle kastedilen manaya engel midir sorusuna cevap aranmıştır.Çalışmada ulaşılan sonuçlara göre “Erkek, kız gibi değildir” ifadesinin tefsirleri çoğunlukla iki cinsin mutlak değil nisbî olarak mukayesesi etrafında şekillenmiştir. Bu mukayesede ayetin bağlamından hareketle erkeğin din hizmetinde kıza nazaran faziletinden söz edildiğini düşüneneler olduğu gibi din hizmetine adanmış bir kız olan Hz. Meryem’in toplumun önem verdiği erkeğe nazaran daha değerli olduğundan söz edildiğini düşüneneler de olmuştur. Böyle olsa bile ayet bazılarınca hukuk alanına çekilerek erkeğin insan ve kul olarak kadınla eşit olduğu alanlar dışında faziletli olduğu, yaratılışındaki üstünlük ve buna göre yüklendiği sorumluluklarından ötürü toplumsal hayatta kadınla eşit olamayacağı bağlamında yorumlanmaktadır. Ancak ayetteki ifade hükme konu ya da esas olacak bir ifade değildir. Çünkü önceki şeriatlarla ilgili bir konudadır; erkeğin daha üstün olduğunu kastetmesi durumunda çoğunlukla Hz. Meryem’i doğuran annenin, toplumundaki teamüller doğrultusundaki telakkisini gösterir şekilde tefsir edilmiştir ve bu durumda erkek ve kızın umumi anlamda değil din hizmetindeki eşitsizliğini ifade etmektedir. Bu nedenlerle ayetteki ifade, çağımızdaki kadın ve erkeklerin toplumsal alanda eşit hak, özgürlük ve fırsatlara sahip olmasını amaçlayan cinsiyet eşitliği ve bunun önündeki kültürel vb. türden engellerin kaldırılmasını amaçlayan toplumsal cinsiyet eşitliği söylemine, bu çalışmada kastedilen çerçevede engel değildir. Nitekim hukuki eşitlik, herkesin birbirinin aynı olması demek olmayıp aynı akıl, yetenek ve çıkara sahip olmasını ifade eder ve bu yönüyle adaletin kapsamındadır, onun bir aracıdır. Adalet zaman ve yerine göre dağıtıcı adaletle sağlandığı gibi yerine göre eşitlikle sağlanabilir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleYalnız künye2022Kur’ân’da Davet Öğretisi ve Ana Akım-Radikal İslâmcı Hareketlerin İdeolojisinde Yorumlanışı
Aksakal, Zeynep Nermin
Öz: İslâm dini, Müslüman toplumlarda edindiği konumu itibariyle haricî ve dâhilî bölücü faaliyet gösteren güçlerin bir aracı olagelmiştir. Özellikle Kur’ân’da yer alan davet öğretisi, Orta Doğu’da bulunan radikal hareketlerin ideolojisinde maksadını aşarak hem Müslüman toplumlara hem de diğer toplumlara karşı düşmanlık ve şiddete yönlendiren bir etken haline gelmiştir. Bu nedenle bu öğretinin ne anlama geldiğinin ve ne yönüyle istismar edildiğinin belirlenip bu konudaki aşırılıklara karşı çözüm önerilerinin sunulması önemlidir. Bu amaçla yapılan bu çalışmada Kur’ân’daki davet öğretisinin temelleri, tefsir kaynaklarındaki ve 20. yüzyıldan itibaren baş gösteren ana akım-radikal İslâmcı hareketlerin ideolojisindeki yorumlarıyla birlikte araştırılmıştır. Çalışma güncel ve küresel bir sorun olan radikalleşmenin düşünce sistemini ve dayandığı bazı argümanları incelemesi yönüyle önemlidir. Ulaşılan sonuçlara göre Kur’ân’da yer alan davet öğretisinin temelindeki hayra davet ve iyiliği emredip kötülükten menetme konusu keyfî yorum ve istismarlara açıktır. İyiliğin ölçüsü akla ve şeriata göre güzel olma şeklinde belirlenmiş olsa da ideolojiler ölçü alınınca tanımlamalar değişebilmektedir. Kur’ân’dan anlaşıldığı üzere Müslümanlar arasındaki davetin temel amacı ümmetin birliğinin sağlanması ve sulhdur. Sulh evrensel davetin de temel amaçlarındandır. Reformist ana akım İslâmcı hareketler daveti siyasete çekerek faaliyetlerini ulûhiyete yani Allah’ın egemenliğini sosyalsiyasal her alanda kabul etmeye çağrı merkezinde yürütmüştür. Bu ana akımlardan kopan devrimci radikal hareketler ise daveti, tebliğ ve irşat alanından, insanları İslâm dinine boyun eğdirmek için savaşma anlamındaki bir cihat alanına çekmişlerdir. Bu durum, davet faaliyetlerinde insanlığa vadedilen sulhu sağlamadığı gibi düşmanlık ve şiddeti de körüklemektedir. Bu nedenle, davet görevini, aşırı ideolojilerden uzak olarak yetişmiş yetkili kimselerin, akıl ve kalplere hitap eden yumuşak yollarla yapması gerekmektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Otantik Liderlik ve İş Tatmini Arasındaki İlişkide Örgütsel Güvenin Aracı Rolü*
Kılıçkaya, Fatma Yılmaz; Baş, Murat
İşletmeler günümüz dünyasında pozitif iş çıktıları yatabilmek için örgütsel davranış konularına önem vermektedirler. Liderlik, iş tatmini ve güven bu konuların başında yer almaktadır. Bu bağlamda çalışmada ilk olarak otantik liderlik, iş tatmini ve örgütsel güven konuları hakkında bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın amacı otantik liderlik, iş tatmini ve örgütsel güven arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve bunun yanı sıra otantik liderlik ve iş tatmini ilişkisinde örgütsel güvenin aracı rolünün de ortaya konmasıdır. Araştırmanın verileri Şanlıurfa ilinde faaliyet gösteren bir üretim işletmesindeki 237 çalışandan elde edilmiştir. Çalışmada, veri toplama tekniği olarak anket yöntemi kullanılmış olup hipotezlerin test edilmesi ve değişkenler arasında ilişkilerin belirlenebilmesi amacıyla korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, otantik liderliğin iş tatmini ve örgütsel güveni anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Örgütlerde otantik liderlik davranışları arttıkça iş tatmini artmakta ve otantik liderlik davranışları arttıkça örgüte olan güvenin de artmaktadır. Ayrıca örgütsel güvenin de iş tatminini anlamlı ve pozitif olarak etkilediğini ortaya konmuştur. İşgörenlerin örgütlerine olan güven seviyeleri arttıkça iş tatminlerinin de artacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında araştırmanın bir diğer sonucu örgütsel güvenin, otantik liderlik ve iş tatmini arasındaki ilişkide aracı rolünün olmasıdır. Örgütsel güven, otantik liderlik ve iş tatmini arasındaki ilişkide sosyal değişim mekanizması sağlayarak otantik liderlik ve iş tatmini ilişkisinin güçlenmesine katkı sağlamaktadır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Makale Başlığı: Yüksek Güvenlikli Bir Adli Psikiyatri Servisinde Tedavi Gören Kişilerin Sosyodemografik Özellikleri: Retrospektif Bir Çalışma
Yildiz, Sevler; Kurt, Osman; Kılıçaslan, Aslı Kazğan; Emir, Burcu Sırlıer
Amaç: Bir yıl içerisinde Fethi Sekin Şehir Hastanesi Yüksek Güvenlikli Adli Psikiyatri (YGAP) servisinde tedavi gören kişilerin sosyodemografik özelliklerini incelemeyi amaçladık. Materyal Metot: Çalışmaya Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Yüksek Güvenlikli Adli Psikiyatri Servisine Mart 2020 ve Mart 2021 tarihleri arasında başvuran 409 hüküm giymiş psikiyatri hastası dahil edildi. Kişilere ait bilgiler hastane arşiv kayıtlarından elde edildi. Veri toplanmasında sosyodemografi verileri de kapsayan tarafımızca hazırlanan genel bilgi formu kullanıldı. Form toplamda 20 adet sorudan oluşturuldu. Bulgular: Suç işleyen psikiyatri hastalarının daha çok bekâr ya da boşanmış olduğu, şehir merkezlerinde yaşadığı, %51,1’inin hiçbir işte çalışmadığı, %40,7’sinin psikotik özellikli psikiyatrik bozukluğu olduğu, %84,4’ünün ilk kez suç işlediği, bu suçların daha çok kişiye yönelik olduğu bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda suç işleyen grupta şizofreni veya diğer psikotik bozukluklar tanısının daha sık olduğu görülmüştür. İşsizlik oranının yüksek olması mesleki rehabilitasyonun önemini, tedavisiz hastaların yüksek olması daha yakın takibin faydalı olacağını göstermektedir. Bu çalışma yüksek güvenlikli adli psikiyatri servislerine müracaatların çok olduğunu ve sayılarının ülke genelinde arttılmasının faydalı olabileceğini göstermektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Requirement of The Guarantee of The Mudarib and the İnvestment Wakeel
Hayat, Zeynelabidin; Gayretli, Mehmet
This article aims to study the cases in which the hand of trust turns into the hand of a guarantee, the principle of contractual conditions of permissibility or prohibition, The legality of the requirement to guarantee the invested capital or its profit on the mudarip and the investment wakeel, Ruling on requiring the mudarip and the investment wakeel to guarantee the completion of the missing expected profit when they violate the condition “not to invest in transactions that earn less than a certain profit” and Ruling on requiring the mudarip and the investment wakeel to guarantee the debt of those they deal with. The research reached The following results: the original ruling on the conditions is permissibility, It is not permissible to require to guarantee the profit or the investment capital on the mudarip and the investment wakeel in out cases of infringement and default, It is not permissible for them to donate the profit during the contract, it is permissible to stipulate on the mudarip and the investment wakeel to guarantee the completion of the missing expected profit when they violate the condition “not to invest in transactions that earn less than a certain profit” and It is not permissible for them to guarantee the people they deal with.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Kooperatiflerde ortaklık sıfatının “çıkarılma” suretiyle sonlandırılması ve hukuki sonuçları
Kılıç, Şengül Al
Ticaret şirketleri arasında yer almasına rağmen kendine özgü özellikleri dolayısıyla, diğer şirketlere nazaran bazı farklı düzenlemelere tâbi kılınan kooperatif şirketlerde, ortaklık sıfatının çıkarılma suretiyle sonlandırılması, uygulamada üzerinde sıklıkla uyuşmazlık yaşanılan konulardan birini oluşturmaktadır. Kooperatif şirketlerde ortaklıktan çıkarma, ancak anasözleşmede öngörülen sebeplere istinaden gerçekleştirilebilir. Ortağın anasözleşmede öngörülmeyen sebeplere dayanılarak çıkarılması, bu sebep “haklı bir sebep” olsa dahi, mümkün değildir. Çıkarma kararını alma yetkisi kanunen genel kuruldadır. Ancak anasözleşme ile yetkilendirilmesi ve çıkarılan ortağın genel kurula itiraz hakkının saklı tutulması şartıyla bu konuda karar alma yetkisi yönetim kuruluna da bırakılabilir. Bununla birlikte yönetim kuruluna böyle bir yetkinin verilmesi, genel kurulun çıkarma kararı almasına ilişkin kanunen zaten var olan yetkisini ortadan kaldırmaz. Çıkarma kararı ne şekilde alınırsa alınsın, ortağa tebliğ edilmek zorundadır. Genel kurulun aldığı çıkarma kararına karşı çıkarılan ortak mahkemede itiraz davası (çıkarılmanın iptali davası) açabilir. Yönetim kurulunun aldığı çıkarma kararına karşı ise, çıkarılan ortak isterse genel kurula itiraz edebilir, isterse de mahkemede itiraz davası (çıkarılmanın iptali davası) açma yolunu tercih edebilir. Bu işlemlerin, çıkarma kararının ortağa tebliğinden itibaren üç aylık hak düşürücü süre içerisinde yapılması gerekir. Çıkarma kararı kesinleşinceye kadar, ortağın ortaklık sıfatından kaynaklanan hak ve borçları devam edeceği gibi, bu karar kesinleşmedikçe çıkarılan ortak yerine yeni bir ortak da alınamaz. Çıkarma kararının kesinleşmesinin ardından, ortak sermayeye katılma borcu için ödediği bedel ve mevduatın karşılığını teşkil eden “ayrılma payını” alarak şirketten ayrılacaktır. Anasözleşme ile öngörülmüşse, bunların dışında haklar talep edebilmesi de mümkündür. Söz konusu haklar, talep edilebilecekleri andan itibaren beş yıllık zamanaşımına tâbidir. Çıkarılan ortağa ödenecek ayrılma payı ve varsa diğer haklar nedeniyle kooperatifin varlığı tehlikeye düşecek ise, kooperatif çıkarılan ortaktan ayrıca tazminat da isteyebilir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2022Türki Cumhuriyetlerde Küreselleşmenin Sağlık Harcamaları Üzerindeki Rolü
Manga, Muge; Cengiz, Orhan
Son kırk yıldır dünyaya egemen olan küreselleşmenin devletin ekonomik rolleri üzerinde yarattığı etkiler dikkate alındığında bu alanda çok farklı fikir akımlarının ortaya çıktığı görülmektedir. Özellikle refah devleti anlayışına neoliberal modeller eleştirel yaklaşırken, diğer uçtaki görüşler küreselleşmeyle birlikte bireylerin maruz kaldığı dışsal risklerin artması nedeniyle devletin sosyal refah harcamalarının da artacağını öngörmektedir. Bu doğrultuda sosyal refah devletinin küreselleşme ile ilişkilendirildiği tematik alanlardan birisi sağlık harcamaları olmaktadır. Dolayısıyla ülkelerin birbiriyle entegrasyon sürecindeki artıştan sağlık harcamalarının nasıl etkilendiği konusu ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu noktadan hareketle çalışmada, 2000-2016 dönemi verileri kullanılarak Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’dan oluşan Türki Cumhuriyetlerde ekonomik, sosyal ve politik küreselleşmenin sağlık harcamaları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Panel ARDL yöntemiyle yapılan analiz sonucunda, ekonomik ve sosyal küreselleşmenin sağlık harcamalarını artırdığı, politik küreselleşmenin ise azalttığı bulgusuna ulaşılmıştır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele
