Yazarlar
- Koçak, Daimi(9)
- Cengiz, Orhan(7)
- Sanli, Aysem Sezer(7)
- Kurnaz, Ersin(6)
- Manga, Muge(6)
- Tarsuslu, Sinan(6)
- Kılıçkaya, Fatma Yılmaz(5)
- Yücel, İlhami(5)
- Özer, Hatice Duygu(5)
- Baş, Murat(4)
- Ekmekçi, Zeynep(4)
- Garipoğlu, Funda Kemahlı(4)
- Çelik, Mehtab(4)
- Özdemir, Celal Oral(4)
- Özyiğit, Hüseyin(4)
- Agaoglu, Ferhat Onur(3)
- Aksakal, Ibrahim(3)
- Bakioğlu, Akın(3)
- Bas, Murat(3)
- Bölükbaşı, Özge(3)
- Destek, Mehmet Akif(3)
- Efe, Haydar(3)
- Fırat, Erhan(3)
- Gulmez, Recep(3)
- Güner, Mehmet(3)
- Gürbüz, Elif Rumeysa(3)
- Iba, Hasan(3)
- Karabulut, Turgut(3)
- Karakoç, Duygu Yıldız(3)
- Laloğlu, Arzu(3)
- Tekdere, Mustafa(3)
- Yasar, Ercan(3)
- Yildiz, Sevler(3)
- Akkus, Berkant(2)
- Aksakal, Zeynep Nermin(2)
- Akın, Fatih(2)
- Alanur, Nesrin Dabanlıoğlu(2)
- Arpacı, Murat(2)
- Ağca, Elif(2)
- Bozkurt, Ibrahim(2)
Yayınlar
- ArticleAçık Erişim2026The effect of perceived victimization on willingness to migrate among Turkish doctors: mediator of job dissatisfaction and moderator of perceived career opportunity
Agaoglu, Ferhat Onur; Bas, Murat; Tarsuslu, Sinan; Ekinci, Lokman Onur
Background: Increasing workload and difficult working conditions among doctors in Turkey may cause professional dissatisfaction and a perception of victimization. The emerging adverse conditions require a more in-depth examination of the factors affecting doctors’ migration tendencies. This study examines the mediating role of job dissatisfaction and the moderating role of perceived career opportunities on the effect of perceived victimization on migration intention among Turkish doctors. Methodology: In the study, the surveys obtained from 453 doctors were included in the analysis. Simple random sampling method was used in this descriptive-relational and cross-sectional study. Results: It was found that doctors’ perception of victimization has a significant and positive effect on their willingness to migrate. Also, job dissatisfaction plays a mediating role in the perception of victimization and willingness to migrate. In addition, it was found that perceived career opportunity has a moderating effect on the relationship between the perception of victimization and willingness to migrate and that perceived career opportunity has a situational mediating role in the mediating role of job dissatisfaction. Conclusion: The research contributes to the literature by examining the relationship between victimisation, career opportunity, and job dissatisfaction that affect the willingness of doctors to migrate. In addition, it provides recommendations on a current issue due to the treatment of physician migration, which is on Turkey’s agenda.Implementing strategies to reduce doctors’ perception of victimization, increase job satisfaction, and enhance career opportunities is critical to reducing their propensity to migrate, and some solutions are suggested for practitioners.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2026Understanding Justice at Work: The Interplay of Social Comparison and Psychological Contract in the Healthcare Industry
Ak, Murat; Turkmenoglu, Mehmet Ali; Uysal, Hasan Tezcan; Kilickaya, Fatma Yilmaz; Bilgic, Emrah
The healthcare sector is characterized by high stress, irregular working conditions, and continuous performance pressure, which increase employees’ sensitivity to workplace fairness and peer evaluation. Within this context, the way employees compare themselves to other colleagues and how employees interpret their psychological contracts with their employers become worth examining. Drawing on Equity Theory and Social Exchange Theory, our study aims to examine how social comparison affects healthcare employees’ perceptions of organizational justice and to reveal the mediating role of the psychological contract in this relationship. Data were collected from 364 healthcare employees in Türkiye. Validity, reliability, and correlation analyses were conducted, and a structural equation model was established based on the collected data. The results indicate that social comparison has a positive effect on both organizational justice and the psychological contract, and the psychological contract also positively affects organizational justice. Accordingly, the psychological contract partially mediates the relationship between social comparison and organizational justice. Hence, our study extends the extant literature by identifying the psychological contract as a mediating cognitive mechanism linking social comparison and justice perceptions. Practical implications are offered to healthcare managers and organizations to promote fairness and engagement among staff.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2026How does servant leadership affect unethical pro-organizational behaviors: examining a moderated mediation model
Gül, Emre; Timuroglu, Muhammed Kürsat
Background: Servant leadership in the healthcare sector can lead to negative outcomes in certain contexts, such as encouraging unethical pro-organizational behavior (UPB) for the benefit of the organization. The purpose of this study is to examine the mediating role of identification with leader and the moderating role of positive reciprocity belief in the relationship between servant leadership and UPB, drawing on social exchange and social identity theory. In this context, the aim is to highlight not only the generally accepted positive outcomes of servant leadership in literature but also its potentially unknown other outcomes. Methods: Healthcare workers employed at healthcare institutions in a province located in Türkiye’s Eastern Anatolia Region were selected as the working sample. Data was collected from 456 nurses using the convenience sampling method. Scales whose validity and reliability were confirmed by other investigations were employed in this cross-sectional study. Results: When the findings of the study were evaluated, a positive and significant relationship was found between servant leadership and UPB. However, it was determined that identification with leader mediating role in the relationship between servant leadership and UPB. Furthermore, the results supported the moderated mediation model and showed that the indirect effect of servant leadership on UPB through identification with leader was stronger in situations where positive reciprocity belief was high compared to situations where it was low. Conclusions: This study has revealed a positive relationship between servant leadership and UPB in the healthcare sector, and that this relationship involves the mediating role of identification with leader and the moderating role of positive reciprocity belief. Consequently, this research provides some theoretical and practical implications for practitioners by revealing that servant leadership may lead to unethical behaviors that could be detrimental to the organization in the long term, that identification with leader in the healthcare sector may have dark or potentially negative aspects, and that it is extremely important to know the levels of positive reciprocity belief among employees in healthcare organizations.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2026Understanding the challenges of international student integration: A qualitative study of faculty and administrator perspectives in Turkish higher education
Çetinkaya, Bünyamin; Çiftci, Zeynep; Demir, Abdullah; Gülaçtı, Fikret; Göksu, Yeliz Tiryaki
Türkiye's strategic geopolitical position has made it a growing destination for international students, yet higher education institutions face persistent challenges in supporting their integration. This qualitative case study examined the perspectives of 20 participants (13 faculty members and 7 administrators) from two public universities regarding institutional challenges and support strategies related to international student integration. Employing semi-structured interviews analyzed through thematic analysis, four interconnected challenge domains were identified: (i) language and communication barriers, (ii) academic adjustment, (iii) social adaptation, and (iv) legal and bureaucratic obstacles. Findings reveal that while faculty and administrators have developed a range of responsive practices, many remain informal and dependent on individual initiative rather than anchored in coordinated institutional policy. The study underscores the need for equity-oriented, system-level internationalization strategies in non-Anglophone contexts, and contributes to understanding integration as an organizational process mediated by institutional actors rather than solely a student-level adjustment challenge.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Dijital Çağda Kadının Gücü: Boykot ve Satın Alma Kararında Çevrim İçi Sosyal Karşılaştırma
Ekmekçi, Zeynep
Bu çalışma, sosyal medya kullanıcıları arasında yer alan kadın tüketicilerin İsrail ürünlerini satın alma davranışları ile boykot eğilimlerini çevrimiçi sosyal karşılaştırma teorisi çerçevesinde incelemektedir. Araştırma, Türkiye genelinde çevrimiçi olarak N=403 kadın tüketiciyle gerçekleştirilen anket yöntemiyle yürütülmüştür. Anket sonuçları, yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir ve basit aracılık modeli test edilmiştir. Elde edilen bulgular, kadın tüketicilerin İsrail mallarını boykot etme eğiliminin belirgin olduğunu göstermektedir. Ayrıca İsrail ürünlerini satın alma eğiliminin, çevrimiçi sosyal karşılaştırma süreçleri tarafından etkilendiği ve boykot niyetinin buna aracılık edildiğini ortaya konmuştur. Çevrimiçi sosyal karşılaştırma, kadınların sosyal medyada paylaşımlar ve yorumlar aracılığıyla birbirleriyle etkileşime girmelerini sağlamaktadır. Bu süreç, tüketicilerin toplumsal normlar ve değerler hakkında daha fazla bilgi edinmelerine ve bu bilgilerin, satın alma kararları üzerinde etkili olmasına olanak tanımaktadır. Sonuç olarak, çalışma, kadın tüketicilerin sosyal medyadaki etkileşimlerinin, toplumsal ve politik duruşlarını nasıl şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, çevrimiçi sosyal karşılaştırmanın, bireylerin tüketim davranışlarını ve boykot kararlarını nasıl etkilediği konusunda önemli bir anlayış sunmaktadır. Gelecek araştırmalar, bu dinamiklerin daha geniş sosyal ve kültürel bağlamlarda nasıl geliştiğini incelemeyi gerektirmektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Sosyal medyada siber suçlar: Üniversite gençliği üzerine uygulama
Akkaş, İbrahim
Gelişen teknolojik çağda internet, özellikle sosyal medya hayatımızda önemli bir rol oynamaktadır. Çünkü sosyal medya sayesinde herkes yakınları ve sevdikleriyle kolaylıkla iletişim kurabilmektedir. Aynı zamanda sosyal medyanın kullanımı gün geçtikçe artmakta ve bu durum siber suçluların bu ağları kullanarak siber eylemler gerçekleştirmesini kolaylaştırmaktadır. Instagram, Twitter, Facebook, Youtube ve Linkedin gibi kullanıcıların günlük olarak kullandıkları, aileleri, arkadaşları ve akrabaları ile kolayca iletişim kurabildikleri ve verilerini paylaşabildikleri birçok ağ bulunmaktadır. Sosyal medya, internet bağlantılı dünyada yeni iletişim yollarını açmıştır. Bu iletişim, dünyanın her yerindeki insanlar arasında tweet'leri, fotoğraf, resim, beğeni ve yorum vb. paylaşmayı içerir. Geçtiğimiz birkaç yılda, çevrimiçi sosyal ağ sitelerinin, Twitter, Facebook, LinkedIn, MySpace, YouTube, Tiktok, whatsapp gibi sosyal medyayı kullanarak kullanıcıların aileleri, arkadaşları, profesyonel grupları ve diğer topluluklarla iletişim kurmaları için önemli rol oynamaktadır. Bununla birlikte, sosyal medya siteleri kullanıcılar için çeşitli ciddi güvenlik riskleri ve tehditleri oluşturmaktadır. Bu makale, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü öğrencilerinin sosyal medyada siber suç anlamında ortaya çıkabilecek tehditler ve güvenlik riskleri hakkında bilgi sahibi olup olmadıklarını araştırmaktadır. Siber suçun artan oluşumuyla birlikte sosyal medyanın kullanımı, günümüzün dijital çağında yükseköğretim kurumları için önemli avantajlar ve dezavantajlar sunmaktadır. Bu çalışma, özellikle çevrimiçi bir üniversite ortamına odaklanarak, yükseköğretimde sosyal medya kullanımı ile siber suç farkındalığını araştırmaktadır. Amacı, çevrimiçi üniversite öğrencileri arasında sosyal medya kullanım modellerini, siber suçun yaygınlığını ve bu zorlukları ele almak için etkili stratejileri analiz etmektir. Bu araştırma, eğitim kurumlarındaki dijital teknolojilerin gelişen manzarasına dair değerli içgörüler sunarak, etkili müdahaleler ve politika çerçeveleri üzerine gelecekteki araştırmalar için temel oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sosyal medyada yaşanabilecek siber suçlar hakkında bilgi sahibi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Afet toplanma alanlarının engelli erişilebilirliği seviyesinin tespit edilmesi: Erzincan şehir merkezi örneği
Kesik, Ozan Arif
Kentsel alanlara zaman ve mekân sınırlaması olmaksızın tüm bireylerin erişimi, bir toplumun gelişmişlik düzeyinin önemli bir göstergesidir. Engelli bireylerin sosyal, kültürel ve idari hayata katılımının sağlanması, kentsel gelişimin ve sosyal adaletin tesisinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada tarih boyunca birçok afetle karşı karşıya gelmiş ve gelecekte de karşılaşma oranı yüksek olan Erzincan ilinde, engellilerin afet toplanma alanlarına erişilebilirlik seviyesi ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışma alanında bulunan engellilerin afet ve acil durum toplanma alanlarına erişebilirliğinin tespiti ve analizinde iki farklı yöntem uygulanmıştır. Bu yöntemlerden birincisi, Ağ analizi kullanarak, bu alanlara erişebilir olan binaların tespiti, ikinci ise, Google Earth cadde görüntüleri ve arazi çalışmasıyla bu alanların kaldırımlarının Birleşmiş Milletler (BM) standartlarına uygunluğunun incelenmesidir. Araştırma bulguları, mevcut afet toplanma alanlarının yetersiz olduğu ve iyileştirme gerektirdiği yönünde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, Erzincan'da bulunan parklar, rekreasyon alanları ve kamuya ait alanlar (özellikle okullar ve camiler) gibi ek alanların afet toplanma alanı olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Aile İçi Şiddet Farkındalığı ve Kırmızı Oda Dizisi ile İlgili Görüşlerin Değerlendirilmesi
Firat, Meryem; Ozturk, Senay; Gökmen, Burcu Demir
Amaç: Araştırma, yetişkin bireylerde aile içi şiddet farkındalığını, ‘Kırmızı Oda’ dizisi hakkındaki görüşleri belirleyebilmek için yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, ülkemizde pandemi döneminde en çok izlenen dizilerden biri olan ‘Kırmızı Oda’ dizisinin gösterimde olduğu Şubat-Mart 2021 tarihleri arasında tanımlayıcı ve kesitsel türde tasarlanarak yapılmıştır. Araştırma 18-65 yaş arası, Android telefonu bulunan, iletişim engeli olmayan çevrim içi ortamda ulaşılabilen 990 kişiyle yürütülmüştür. Veriler, ‘Bilgi Formu’ ve ‘Aile İçi Şiddet Farkındalık Ölçeği’ kullanılarak çevrim içi ortamda toplanmış ve SPSS programında değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin %87,5’inin 18-33 yaş aralığında, %74,2’sinin kadın ve %68’inin eğitim seviyesinin üniversite ve üzeri olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların aile şiddet farkındalık ölçeği puan ortalamalarının (36,14±3,88) orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Diziyi izleyenler ve izlemeyenler arasında aile içi şiddet farkındalık ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılığın olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Katılımcıların %47,2’sinin diziyi eğitici, bilgilendirici ve öğretici özellikte ifade ettiği belirlenmiştir. Sonuç: Katılımcıların aile içi şiddet farkındalığı orta düzeydedir. Diziyi izleyenler ile izlemeyenler arasında aile içi şiddet farkındalığı karşılaştırıldığında önemli bir farklılık yoktur. Diziyi izleyenlerin dizi hakkındaki genel görüşü, eğitici ve öğretici olduğu şeklindedir. Ekranların şiddet algısı üzerindeki etkisini azaltmak için, senaristlerin, uzmanların, ebeveynlerin ve diğer paydaşların da dahil olduğu çoklu bir yaklaşımla çalışılması gerekmektedir. Bu yaklaşım, şiddet içeren içeriklerin sınırlanması ve aile içi iletişimi güçlendirecek stratejileri içerebilir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Does the Rise of Naturalism Mean the End of Conceptual Analysis in the Methodology of Jurisprudence?
Dinç, Uğur
Recently, the method of conceptual analysis as the presumed method of analytic jurisprudence has come under attack by Brian Leiter. Relying on W.V.O. Quine’s naturalized epistemology displacing analytic-synthetic distinction on truth, Leiter offered the rejection of conceptual analysis and the adoption of naturalist method committed to doing empirical research in pursuit of providing cause-effect type of explanations in law. He argues that since conceptual analysis relies on the a priori intuitions of the conceptual theorist, this method fails to deliver the universal and necessary truths it set out to deliver. In this essay, I will analyse whether the charges Leiter levels at conceptual analysis stick to it. Drawing on the works of contemporary conceptual jurisprudents, I will conclude that conceptual analysis is secure from the defects that Leiter accuses it to have. I will argue that the questions the naturalist method and the method of conceptual analysis can succeed to answer are different sorts of questions about the law; conceptual analysis does proceed on a posteriori reasoning and its arguments are best construed as necessary truths upon contingent grounds. As a result, the naturalist method fails to replace the method of conceptual analysis.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Osmanlı Kanunnameleri ve İstanbul Şer’iye Sicilleri Çerçevesinde Tazir Cezaları
Artukoğlu, Muhammed Necat
Bu çalışma, Osmanlı kanunnameleri ve şer’iye sicilleri bağlamında Osmanlı ceza hukukundaki tazir cezalarına odaklanmaktadır. Tazir suç ve cezaları; Şari’in hakkında, Kur’an-ı Kerim veya hadis-i şeriflerle belirli bir ceza tespit etmediği, ancak toplumda karmaşaya neden olduğu için Şari’ tarafından yasaklanmış olan suçlardır. Osmanlı hukukunda Tanzimat dönemine kadar tazir suç ve cezalarının düzenlenmesi umumi kanunnameler yoluyla olmuştur. Tanzimat döneminde ise 1840, 1851 ve 1858 yıllarında üç tane ceza kanunnamesi çıkarılmış ve tazir suç ve cezaları bu kanunnamelerde düzenlenmiştir. Osmanlı’da, tazir cezası olarak da “ölüm”, “hapis cezası (hapis cezasının özel infaz şekilleri olan kürek cezası, pran- gabentlik cezası ve kalebentlik cezası)”, “para cezaları”, “darb (sopa) cezası”,“sürgün cezası” gibi cezalar verilmiştir. Ayrıca çok sayıda şer’iye sicilinden an- laşılacağı üzere yukarıda bahsedilen ve bunlardan ayrı çeşitli tazir cezaları sıklıkla uygunsuz eylemi gerçekleştirene verilmiştir. Bu çalışma, önce İslam ceza huku- kunun genel özelliklerini ile had-kısas-tazir suçlarının sınıflandırılmasını ve esa- sen Osmanlı dönemindeki tazir suç ve cezalarını bilhassa kanunnameler ve şer’iye sicillerinden yararlanarak sınırlandırıp incelemektedir. Çalışmada varılan sonuç yapılan hukuki düzenlemeler ile uygulamanın sıklıkla birbiriyle uyum içinde ol- duğu yönünde olmuştur.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Hakem Heyetlerinin AİHS m. 6 Bağlamında “Kanunla Kurulmuş Mahkeme” Niteliğinin Kabul Edilebilirliği
Ağca, Elif
Kanunla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme önünde yargılanmak temel bir insan hakkıdır. AİHS ve MSHS’de ayrı ayrı düzenlenen bu hak, kişilere öncelikle mahkeme niteliğini haiz bir makam önünde yargılanmayı sağlar, sonrasında bu mahkemenin tarafsız, bağımsız ve kanunla kurulmuş nitelikte olmasını emreder. AİHM kararları dikkate alındığında bir makamın “mahkeme” olarak kabul edilebilmesi için AİHS’te sıralanan niteliklerin yanı sıra bir uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlama yetkisi ve verilen kararın icrasının başka bir makamın iznine tabi olmaması gibi ilave şartları da taşıması gerekmektedir. Bu doğrultuda, AİHM, tarafsız, bağımsız, uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlama yetkisi bulunan ve verdiği kararın icrası başka bir makamın iznine tabi olmayan hakem heyetlerini de şartları dâhilinde mahkeme niteliğinde kabul etmektedir. Bu noktada ihtiyari ve mecburi tahkim ayrımı yapılarak yargı yetkisinin kanundan doğup doğmadığına göre ihtiyari ve mecburi hakem heyetlerinin “kanunla kurulmuş mahkeme” niteliği üzerine görüşler ileri sürülerek tartışmalara girilmektedir. Yine tartışılan bir başka nokta, doktrinde her ne kadar hakem heyetine başvurmanın sadece yargılamayı yapacak makamdan feragat anlamına gelmediği ve bu feragatin adil yargılanma hakkı gibi yargılamadaki bazı temel haklardan da feragat anlamına geldiğidir. Özellikle devlet yargısından feragatin bu denli geniş yorumlanması ve temel insan hakları arasında sayılan haklardan da feragat edildiği sonucunun çıkarılması hatalı bir yaklaşım ortaya koymaktadır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Artuklular hanedanında siyasi evliliklerin güç dengeleri üzerindeki rolü
Kömürcü, Elif
Toplumun en önemli kurumlarından biri olan aile kavramı geçmişten günümüze Türk topluluklarında devletlerarası siyaset ve politikanın bir parçası haline gelmiştir. 1102/1409 yılları arasında yaklaşık üç asır bir sürede Doğu Anadolu ve Kuzey Mezopotamya’da hüküm süren Artuklu hanedanlığında gerçekleşen bu siyasi evlilikler, hanedanın gücünü koruma ve genişletme stratejilerinde önemli bir rol oynamıştır. Siyasi evlilikler hem iç hem de dış ilişkilerde barış ve ittifak sağlamanın bir yolu olarak kullanılmıştır. Artuklu beyleri, komşu devletlerle veya güçlü yerel aşiretlerle yapılan evliliklerle hanedanlarını güçlendirmeyi hedeflemişlerdir. Özellikle Selçuklu, Zengi ve Eyyubi gibi dönemin büyük güçleriyle yapılan evlilikler, Artukluların bölgedeki dengeleri lehlerine çevirmelerine yardımcı olmuştur. Bu evlilikler, sadece askeri destek sağlamakla kalmamış, aynı zamanda ticari yolların kontrolünü elinde tutmalarına ve bölgesel anlaşmazlıklarda diplomatik bir avantaj elde etmelerine de imkân vermiştir. Bununla birlikte, bu evlilikler bazen hanedan içi rekabetleri artırmış ve taht kavgalarına yol açmıştır. Bu durum, Artukluların iç istikrarını zedeleyerek hanedanın zayıflamasına da neden olmuştur. Bu bağlamda Artuklular döneminde siyasi evlilikler hem hanedanın yükselişinde hem de zayıflamasında kilit bir faktör olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, bu makalede tarihi süreç içerisinde Artuklu Hanedanı’nda gerçekleşen hanedan içi evliliklerin yanı sıra, diğer Türkmen beylikleri, Selçuklu Devleti, Zengiler, Eyyubiler, İlhanlılar ve diğer bölgesel güçler arasında kurulan sıhriyet bağları değerlendirilecektir. Makalede, bu siyasi evliliklerin, hanedanın gücünü artırmak, askeri ve diplomatik ittifaklar kurmak gibi olumlu etkileri olduğu kadar, hanedan içi çatışmalara ve rekabetlere yol açarak zayıflamaya neden olan olumsuz sonuçlar da incelenecektir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Küreselleşmenin gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi: rusya için fourier adl yaklaşımı
Akın, Fatih
Küreselleşme, günümüz dünyasını şekillendiren önemli bir güç olarak ortaya çıkmış ve ekonomik, sosyal ve politik yapılar da dâhil olmak üzere insan yaşamının çeşitli boyutlarını etkilemiştir. Teknolojik ilerlemeler ve iletişimdeki devrimlerle hız kazanan küreselleşme, dünya genelinde mal, hizmet, bilgi ve kültür alışverişini artırmıştır. Ancak, bu süreç, gelir eşitsizliğini de derinleştirmiştir. Buradan hareketle bu çalışmada, Rusya’nın 1996-2021 dönemine ait gelir eşitsizliği ile küreselleşme (ekonomik, sosyal ve politik) ilişkisinin zaman serileri analizi ile incelenmesi amaçlanmaktadır. Gelir eşitsizliğini temsilen Gini katsayısı kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, değişkenlerin hem FADF hem de ADF birim kök testlerinde birinci farklarında durağan oldukları I(1) tespit edilmiştir. Fourier ADL eşbütünleşme testi uygulanmış ve değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunduğu sonucuna varılmıştır. FMOLS ve DOLS uzun dönem katsayı tahminci bulguları, ekonomik ve sosyal küreselleşmenin gelir eşitsizliğini azaltıcı etkileri olduğunu, buna karşın politik küreselleşmenin gelir eşitsizliğini artırıcı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Rusya’da ekonomik ve sosyal küreselleşmenin gelir eşitsizliğini azaltıcı etkilerinden yararlanmak amacıyla, uluslararası ticaret ve yatırım ortamını iyileştirmeye yönelik politikaların geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Eğitim ve sağlık hizmetleri gibi sosyal refah girişimlerini küresel standartlarla uyumlu hale getirilerek, Rusya vatandaşlarının yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir. Bununla birlikte, politik küreselleşmenin yol açabileceği gelir eşitsizliğini ele almak da kritik bir öneme sahiptir. Bu, sosyal adaleti teşvik eden ve gelirin yeniden dağılımını kolaylaştıran iç politikaların uygulanmasıyla mümkün olabilir. Rusya, bu politikaları stratejik bir şekilde tasarlayarak politik küreselleşmenin olumsuz etkilerini hafifletebilir ve aynı zamanda küreselleşmenin çeşitli boyutlarının olumlu yönlerinden faydalanabilir. Bu dengeli yaklaşım, hem ekonomik büyümeyi hem de sosyal uyumu teşvik ederek daha eşitlikçi bir toplumun oluşmasına katkıda bulunacaktır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Hanefî Mezhebi Açısından Amel-i Ehl-i Medîne’nin Delil Değeri
Turan, Muhammed Fatih; Alahmad, Abdullah
Fıkıh literatüründe amel-i ehl-i Medîne kavramı, Medîne halkının uygulamalarını ve belirli bir fıkhî meseledeki ittifakını ifade eder. Amel-i Ehl-i Medîne, Mâlikîlerin çoğu tarafından bağlayıcı bir delil kabul edilmiş olup, bazı Mâlikî kaynaklarında esas icmâın Medîne ahalisinin icmâı olduğuna dair ifadelere bile rastlanmaktadır. Mâlikîler, haber-i vâhidin hüccet kabul edilebilmesi için, Medîne ehlinin uygulamalarına uygun olmasını ve kıyâs (İslam hukukunun temel ilkeleri) ile çelişmemesini şart koşmuşlardır. Bununla birlikte İmam Mâlik (ö.179/795), hadislerin uygulanması ve yorumlanmasında amel-i ehl-i Medîne’yi temel bir ölçüt olarak kabul etmiş, amel-i ehl-i Medîne’ye aykırı olan hadisleri delil olarak değerlendirmemiştir. Bir başka ifadeyle sünneti temsil eden asıl bilgi kaynağını amel-i ehl-i Medîne olarak görmüştür. Mâlikîler dışındaki mezhepler ise bu görüşlere açık bir biçimde karşı çıkarak sert eleştirilerde bulunmuşlardır. Hanefî usul kaynaklarında da diğer mezhepler gibi genel kanaat, Medîne’nin icmâ açısından özel bir konuma sahip olmadığı, icmâın sadece Medîne’nin coğrafi sınırları içinde gerçekleşen bir durum olarak kabul edilemeyeceği ve Medîne uygulamalarının bağlayıcı bir delil sayılamayacağı yönündedir. Hanefî usul kaynaklarında genel olarak amel-i ehl-i Medîne’nin Mâlikîler tarafından icmâ ve katî bir delil sayılması eleştirilse de bu kaynaklardan birkaçında Medîne ehlinin uygulamasının zannî bir delil değeri taşıdığından bahsedildiğine, ayrıca fürû kaynaklarındaki sınırlı sayıdaki meselelerde bazı Hanefî fakihlerinin amel-i ehl-i Medîne’ye istinaden hüküm verdiğine rastlanmaktadır. Bu durum, Hanefîlerin amel-i ehl-i Medîne’yi bir delil olarak tamamen mi reddettiklerinin yoksa sadece icmâ kabul edilmesine mi karşı çıktıklarının tespitini gerekli kılmıştır. Bu saikle çalışmada hem Hanefî usul kaynaklarındaki konuyla ilgili açıklama ve değerlendirmelerden hem de fürû kaynaklarındaki bazı örneklerden yola çıkılarak Hanefîler açısından amel-i ehl-i Medîne’nin delil değeri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Netice olarak, Hanefî literatüründe amel-i ehl-i Medîne’nin bütünüyle reddedilmeyip zannî bir delil kabul edildiği ancak oldukça az sayıda meselede istifade edilen bu delilin Hanefi içtihat sistematiğinde sınırlı bir etkiye sahip olduğu, sistematik biçimde kullanılmadığı ve hüküm tahricinde genel geçer bir referans olarak benimsenmediği kanaatine varılmıştır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Çerçevesinde İspat Hakkına Getirilen Sınırlamanın Anayasa’ya Uygunluğu Sorunu
Sezisli, Vildan
Ülkeler, doğrudan yabancı yatırımlara yönelik stratejilerini egemenlik hakları çerçevesinde belirlemektedir. Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin temel yasal çerçeve, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ile çizilmiştir. Anılan Kanun’da, yabancı yatırımcıların yatırımlarıyla ilgili olarak Müsteşarlığa bildirdiği istatistiki bilgilerin, yalnızca istatistik amaçlı kullanılabileceği ve ispat aracı olarak kullanılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak, idarenin hakkını arayabilmesi açısından tüm bilgi ve belgelerin ispat aracı olarak kullanılabilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede, ilgili hükmün hukuki açıdan tartışmaya açık bir yapıda olduğu görülmektedir. Çalışmada öncelikle yabancı yatırımcı ve doğrudan yabancı yatırım kavramları açıklanacaktır. Ardından Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda yabancı yatırımcıların yatırımları ile ilgili bildirdikleri istatistiki bilgilerin ticari sır olarak kabul edilip edilemeyeceği analiz edilecektir. Bu bağlamda ticari sır ve hukukumuzda ticari sırlara sağlanan koruma mekanizmaları üzerinde durulacaktır. Son olarak ispat hakkı ve bu hakkın anayasal güvenceleri incelenerek, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda, yabancı yatırımcıların yatırımları ile ilgili bildirdikleri istatistiki bilgilerin ispat aracı olarak kullanılmasına sınırlama getiren ilgili hükmün Anayasa’ya uygunluğu değerlendirilecektir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim20251970’LERDEN 1990’LARA bülent ecevit’in dönüşümü: “halk adamlığı”ndan “devlet adamlığı”na
Sanli, Aysem Sezer; Tekin, Emre
Bülent Ecevit, Türk siyasal yaşamının en önemli politikacılarından birisidir. Gazeteci, şair ve yazar kimliği ile bilinen Ecevit, siyasal kariyerine 1960’lı yıllarda başlamış, 2006 yılındaki ölümüne kadar siyasal yaşamın içerisinde kalarak Türk siyasal yaşamına yön vermiştir. Ecevit, siyasal kariyerine Cumhuriyet Halk Partisi’nde (CHP) başlamış; 1980 darbesinden sonra ise kendi partisini kurarak Demokratik Sol Parti (DSP) içerisinde sürdürmüştür. Ecevit devlet bakanı, çalışma bakanı, Başbakan yardımcısı ve Başbakanlık makamlarında göre yapmış; bu bakımdan sol siyasetçiler içerisinde kendisine özgün bir konum inşa etmiştir. Çalışma, buradan hareketle Ecevit’in bir siyasetçi portresi olarak siyasal yaşamındaki kırılma noktalarını ele almaktadır. 1970’li yıllarda, “Halkçı Ecevit”, “Kıbrıs Fatihi”, “Karaoğlan” gibi sıfatlarla anılan Ecevit, CHP’yi halka yaklaştıran ortanın solu düşüncesi ile demokrat bir lider portresi çizmektedir. Darbe sonrasında eşi ile kurduğu DSP’de demokratik sol olarak formüle ettiği yeni anlayışla yeni bir siyasal yol açmıştır. 1990’larda “Kenya fatihi” olarak anılan Ecevit, bir siyasetçi olarak bu dönem büyük bir dönüşüme uğramış, katı laiklik anlayışıyla daha statükocu ve milliyetçi bir profile bürünmüştür. Bu bağlamda çalışma, Türkiye’nin dönemsel siyasal konjonktürü içerisinde Ecevit’in siyasetçi profilindeki dönüşümü karşılaştırmalı ve analitik bir bakış açısı ile ortaya koymayı amaçlamaktadır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025İspanya'da Sağ Siyasetin Dönüşümü: Franco'dan Merkeze, Merkezden Vox'a
Özdemir, Celal Oral
İspanya’da 1936-1939 yılları arasında yaşanan İç Savaş’ın arından, İspanyol milliyetçiliğini ve Katolik inancı merkeze alan bir diktatörlük rejimi kurulmuştur. “Franco rejimi” olarak anılan bu dönem, 1977 yılında yapılan seçimler ve 1978 yılında kabul edilen anayasayla sona ermiştir. Demokratikleşme sürecinde İspanya sağının en büyük partisi olan UCD ve başbakanı Adolfo Suárez ile Kral I. Juan Carlos kurucu rol oynamıştır. Siyaseti merkezde toplayan yeni sistem, merkez sağ partilerle merkez sol parti arasındaki ideolojik ayrımı silikleştirmiştir. Ancak yine de Franco’nun İspanya sağına bıraktığı kötü miras, İspanya sağını bir süre iktidardan uzak tutmuş, 1982-1996 yılları arasında ülkenin merkez sol parti PSOE tarafından yönetilmesine neden olmuştur. 1996 sonrasında ise sağ ve sol siyaset daha dengeli hale gelmiş, iki büyük parti birbirinin devamı niteliğinde politikalar uygulayarak 2008’e kadar büyüyen bir İspanya inşa etmiştir. Bu çalışma İspanya siyasetinde yaşanan üç büyük krizin, aşırı sağ ve sol partilerin güç kazanmasına neden olduğunu iddia etmektedir. Bu krizlerden ilki 2008 yılından itibaren İspanya’da etkileri görülen ekonomik kriz, ikincisi 2017 bağımsızlık referandumuyla en üst seviyeye çıkan Katalan krizi ve üçüncü olarak da merkez sağ parti olan PP’nin içine girdiği yolsuzluk krizidir. Bu çalışmanın amacı, Franco döneminde Katolik İspanyol milliyetçiliği üzerine inşa edilen sağ siyasetin, demokratikleşme sürecinde İspanya yurttaşlığı temelinde nasıl liberal bir sağ kimliğe dönüştüğünü analiz etmek ve 1977-2008 arasında merkezde toplanan siyasetin yaşanan üç krizle nasıl uçlara kaydığını incelemektir.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Çalışma Ceza Hukuku Bağlamında Çocuk ve Genç İşçileri Çalıştırması Yasak Kişilerin Belirlenmesi
Özer, Hatice Duygu; Öztürk, Nurten
Çocuk ve genç işçilerin çalışma hayatında maruz kaldığı zorluklar nedeniyle iş mevzuatımızda koruyucu nitelikte hükümlere yer verilmiştir. Bu hükümler genellikle çocuk ve genç işçinin çalışmasının yasaklanması/sınırlanması ve iş ilişkisinin kontrollü bir biçimde yürütülmesi şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızda ele aldığımız koruyucu düzenleme ise, çocuk ve genç işçileri, onlara hiyerarşik olarak üstün konumda olan işveren ve işveren vekiline karşı korumayı amaçlanmaktadır. Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile düzenlenen, işveren veya işveren vekilinin çocuklara karşı işlediği suçlar ya da yüz kızartıcı suçlardan dolayı, birlikte çalıştığı çocuk ve gençlere zarar verme olasılığı bulunmasından dolayı getirilmiş çalıştırma yasağı çalışmamızın temel içeriğini oluşturmaktadır. Konuyu ele alırken iş hukuku boyutuyla çalışma ilişkisine etkisi ve ceza hukuku boyutuyla yasağa konu olan suçların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Benzer bir düzenlemenin bulunduğu Alman hukuku ile mukayeseli olarak incelenen hükmün uygulanabilirliği üzerinde eleştirilere ve önerilere de yer verilmeye çalışılmıştır.
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025Parti Sistemlerinin Dönüşümündeki Faktörler: Türkiye ve İspanya Örnekleri
Özdemir, Celal Oral
Türkiye ve İspanya, 20. yüzyılın son çeyreğine yeni anayasalar ve yeni seçim sistemlerini kabul ederek girmiştir. İki ülkede de yasa yapıcılar, seçim sistemlerinin parti sistemlerini şekillendirebileceği tezinden hareketle siyasal sistemi merkezde toplamaya dönük bazı yasal düzenlemeler yapmışlar ve bir süre boyunca bu hedefleriyle uyumlu seçim sonuçları ortaya çıkmıştır. Böylece literatürde Duverger yasası olarak bilinen seçim sistemlerinin parti sistemlerini dönüştürdüğü tezi bir süreliğine doğrulanmıştır. Ancak iki ülkede de sonraki dönemlerde seçim sistemleri dönüşmese dahi parti sistemlerinde dönüşümlerin olduğu görülmüştür. Bu çalışmada, bu gerçeklikten hareketle seçim sistemlerinde yapılan değişikliklerin parti sistemini doğrudan ve hızlı biçimde değiştirebileceği kabul edilerek, sosyokültürel ve ekonomipolitik sebeplerle seçim sistemleri değiştirmeden de parti sistemlerinin değişebileceği iddia edilmektedir. Bu iddia Türkiye ve İspanya örneklerinde var olan etnokültürel ve (etno)dinsel hareketlerin ekonomik kriz anlarında seçim yasalarına ihtiyaç olmaksızın parti sistemlerini değiştirmesi üzerinden tartışılmaktadır
RDL Kalıcı Kaydıİncele - ArticleAçık Erişim2025İsviçre Federal Mahkemesinin El Yazılı Vasiyetnamede İmza Şartına İlişkin 19.07.2023 Tarihli 5A_133/2023 Sayılı Kararının Değerlendirilmesi
Sayin, Ceren; Gürbüz, Elif Rumeysa
Bu çalışmada, İsviçre Federal Mahkemesi’nin 19.07.2023 tarihli 5A_133/2023 sayılı kararı incelenmektedir. Kararda, mirasbırakanın el yazılı vasiyetnamesinin başında sadece kendini tanıtmasının imza şartını karşılayıp karşılamadığı ve miras dairesine tevdi edilen zarf üzerindeki mirasbırakanın el yazısıyla yazdığı ad ve soyadının bu şartı yerine getirip getirmediği tartışılmıştır. Federal Mahkeme, kararda detaylı bir şekilde imzanın işlevi, konumu ve şekli ile ilgili eski içtihatlara atıf yaparak değerlendirmeler yapmıştır. Neticede, el yazılı vasiyetnamede mirasbırakanın yalnızca hitap niteliğinde ismini anmasının imza şartını karşılamadığına karar verilmiştir. Ayrıca kararda, zarfa büyük harflerle yazılan ad ve soyadın, vasiyetname ile zarf arasında yeterli bağlantıyı kurmadığı gerekçesi ile imzanın sahip olması gereken işlevleri taşımadığı hükme bağlanmıştır. Konuya ilişkin içtihatlar incelendiğinde, kural olarak İsviçre Federal Mahkemesi’nin ölüme bağlı tasarruflarda şekilsel katılığa riayet ettiği, şekil söz konusu olduğunda favor testamenti ilkesinin sınırlı uygulama alanı bulduğu ancak doktrinde son zamanlarda bu durumun eleştirildiği görülmektedir. Federal Mahkeme ise sıkı şekil şartlarının hafifletilmesini yargı kararlarıyla sağlamaktan ziyade bu konuyu yasama organına bırakmayı tercih etmektedir. Çalışmada, nihai olarak Federal Mahkeme ile aynı sonuca ulaşılmıştır. Bununla birlikte, ölüme bağlı tasarruflarda şekilsel katılığın hukuk güvenliğini temin etmedeki önemi dikkate alındığında, imzanın şekli ve konumu ile dış unsurların yorumlanmasında daha titiz bir inceleme yapılması gerektiği kanaatindeyiz.
RDL Kalıcı Kaydıİncele
